Tàu Orion hạ cánh an toàn, khép lại sứ mệnh Artemis II bay quanh Mặt Trăng lịch sử
Tàu vũ trụ Orion thuộc sứ mệnh Artemis II, cùng bốn phi hành gia, đã chính thức hạ cánh xuống Thái Bình Dương ngoài khơi bang California, Hoa Kỳ, đánh dấu sự kết thúc của chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng mang tính lịch sử. NASA xác nhận khoảnh khắc tiếp nước diễn ra lúc 17h07 giờ địa phương, kết thúc hành trình kéo dài 9 ngày 1 giờ 32 phút, nhưng theo cách tính chính thức, sứ mệnh được ghi nhận là 10 ngày do ngày phóng được tính là "ngày bay thứ nhất".
Hành trình xa nhất trong không gian sâu kể từ thời Apollo
Trong chuyến bay này, tàu Orion đã di chuyển tổng quãng đường 694.481 dặm, tương đương khoảng 1.117.659 km. Đây là hành trình xa nhất mà con người từng thực hiện trong không gian sâu kể từ thời kỳ Apollo, đánh dấu sự trở lại của hoạt động bay có người lái tới vùng không gian cislunar – khu vực nằm giữa Trái Đất và Mặt Trăng. Bước ngoặt lịch sử này diễn ra sau hơn nửa thế kỷ, kể từ sứ mệnh Apollo 17 vào tháng 12/1972.
Chỉ huy Reid Wiseman, phi công Victor Glover, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch của NASA cùng Jeremy Hansen thuộc Cơ quan Vũ trụ Canada đã trở thành những con người đầu tiên bay tới Mặt Trăng và trở về an toàn kể từ đó. Thành tích này đưa họ gia nhập "câu lạc bộ" gồm 24 người hiếm hoi từng thực hiện hành trình tương tự trong lịch sử nhân loại.
Những khoảnh khắc cảm xúc và thử thách kỹ thuật
Khi tàu Orion hạ thấp độ cao xuống dưới 17.000 dặm so với bề mặt Trái Đất, chỉ huy Wiseman đã mô tả khoảnh khắc nhìn thấy hành tinh xanh: "Trái Đất có một sắc xanh tuyệt đẹp. Thật ngoạn mục". Những lời chia sẻ ngắn gọn nhưng đầy cảm xúc này nhanh chóng trở thành biểu tượng của sứ mệnh, gợi lại ký ức về các chuyến bay Apollo trước đây.
Tuy nhiên, hành trình dài gần 700.000 dặm không hoàn toàn suôn sẻ. Nhà vệ sinh của tàu Orion, trong khoang có kích thước tương đương một xe cắm trại nhỏ, đã gặp trục trặc nhiều lần. Phi hành đoàn buộc phải sử dụng túi thu nước tiểu tạm thời, trong khi Koch đảm nhận vai trò "thợ sửa ống nước" bất đắc dĩ để khắc phục sự cố.
Dù vậy, chuyến bay cũng có nhiều khoảnh khắc nhẹ nhàng và xúc động. Linh vật của sứ mệnh – chú thú nhồi bông tên Rise do một học sinh 8 tuổi ở California thiết kế, thường xuyên xuất hiện trong các buổi họp báo từ quỹ đạo. Một khoảnh khắc đặc biệt diễn ra khi phi hành đoàn đề xuất đặt tên một miệng hố chưa được đặt tên trên Mặt Trăng theo tên Carroll Taylor Wiseman – vợ của chỉ huy Reid Wiseman, người đã qua đời vì ung thư năm 2020. Jeremy Hansen nghẹn ngào khi đọc lời đề nghị, khiến cả bốn phi hành gia rơi nước mắt và ôm nhau trong khoang tàu.
Thử nghiệm quan trọng cho tương lai khám phá không gian
Bên cạnh những khoảnh khắc cảm xúc, phi hành đoàn cũng thực hiện hàng loạt thử nghiệm kỹ thuật quan trọng. Họ đánh giá hệ thống hỗ trợ sự sống, máy dò bức xạ, bộ đồ không gian thế hệ mới và các quy trình vận hành phục vụ các chuyến bay xa hơn. Những thử nghiệm này sẽ hỗ trợ kế hoạch xây dựng căn cứ Mặt Trăng trị giá 20 tỷ USD trong vòng một thập kỷ tới.
Quá trình quay về Trái Đất cũng là một thử thách kỹ thuật phức tạp. Sau những bất thường ở tấm chắn nhiệt trong sứ mệnh Artemis I năm 2022, NASA đã cải tiến thiết kế, giúp Orion chịu được nhiệt độ lên tới 2.760°C khi tái nhập khí quyển ở vận tốc 25.000 dặm/giờ. Hệ thống 11 dù của Orion được triển khai theo nhiều giai đoạn, giảm tốc độ tàu từ 325 dặm/giờ xuống khoảng 17 dặm/giờ khi tiếp nước.
Mở đường cho kỷ nguyên khám phá không gian mới
NASA khẳng định sứ mệnh Artemis II đã chứng minh khả năng đưa con người tới không gian cislunar và quay về an toàn một lần nữa. Những dữ liệu thu thập được sẽ là nền tảng quan trọng cho kế hoạch đưa phi hành gia quay lại bề mặt Mặt Trăng vào năm 2028, tức 56 năm sau lần hạ cánh cuối cùng của Apollo.
Artemis II cũng phá vỡ nhiều giới hạn lịch sử: Christina Koch trở thành người phụ nữ duy nhất từng bay tới Mặt Trăng và trở về, Jeremy Hansen là phi hành gia không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên thực hiện chuyến bay này, và Victor Glover là người da màu đầu tiên đạt được cột mốc đó. Cả bốn phi hành gia đồng thời thiết lập kỷ lục mới khi bay xa Trái Đất tới 252.756 dặm, vượt hơn 4.000 dặm so với kỷ lục do phi hành đoàn Apollo 13 lập năm 1970.
Nicky Fox, lãnh đạo chương trình khoa học của NASA, nhận định: "Bốn phi hành gia Artemis II đã đưa nhân loại vào một hành trình tuyệt vời quanh Mặt Trăng và mang về những hình ảnh tuyệt đẹp, giàu giá trị khoa học. Chúng sẽ truyền cảm hứng cho các thế hệ tương lai". Với thành công của Artemis II, con đường quay lại Mặt Trăng của con người đã trở nên rõ ràng hơn, mở ra kỷ nguyên khám phá không gian sâu mới, nơi Mặt Trăng sẽ trở thành bàn đạp để tiến xa hơn tới Sao Hỏa và những mục tiêu lớn lao hơn của nhân loại.
