Đậu phộng may mắn: Biểu tượng tinh thần kỳ lạ trong các sứ mệnh không gian của NASA
Giữa những siêu máy tính tối tân và công nghệ vũ trụ đỉnh cao tại NASA, một hũ đậu phộng bình dị đã trở thành "vật phẩm phong thủy" không thể thiếu trong hơn nửa thế kỷ qua. Trong thế giới của khoa học chính xác tuyệt đối, nơi mọi sai số đều được tính toán bằng thuật toán phức tạp, các chuyên gia tại Phòng thí nghiệm Phản lực (JPL) của NASA vẫn duy trì một thói quen kỳ lạ: ăn đậu phộng để cầu may cho mỗi sứ mệnh.
Đây không chỉ là một nét văn hóa độc đáo mà còn là điểm tựa tinh thần quan trọng, giúp giải tỏa áp lực trong những giây phút nghẹt thở của mỗi chuyến bay vũ trụ. Một hũ đậu phộng thường được đặt trang trọng trên bàn điều khiển trong phòng điều khiển sứ mệnh, trở thành biểu tượng của hy vọng và niềm tin tập thể.
Khởi nguồn từ thất bại của Ranger 7
Truyền thống đặc biệt này bắt nguồn từ thập niên 1960 đầy biến động, khi Mỹ đang dồn toàn lực cho cuộc chạy đua lên Mặt Trăng. Thời điểm đó, "Dự án Ranger" được kỳ vọng sẽ gửi về những hình ảnh cận cảnh đầu tiên của bề mặt chị Hằng. Tuy nhiên, thực tế lại vô cùng khắc nghiệt: từ Ranger 1 đến Ranger 6 đều thất bại thảm hại do mất liên lạc hoặc hỏng hóc thiết bị nghiêm trọng.
Đến ngày 28/7/1964, khi Ranger 7 chuẩn bị rời bệ phóng trong bầu không khí căng thẳng, kỹ sư quỹ đạo Dick Wallace đã có một quyết định bất ngờ: ông phát đậu phộng cho tất cả đồng nghiệp trong phòng điều khiển. Ông hy vọng việc nhai một thứ gì đó sẽ giúp mọi người trấn tĩnh sau hàng loạt cú sốc thất bại trước đó.
Thật kỳ diệu, Ranger 7 đã thành công rực rỡ, gửi về hơn 4.000 bức ảnh quý giá với độ phân giải cao trước khi va chạm với Mặt Trăng như kế hoạch. Kể từ thời khắc lịch sử đó, đậu phộng chính thức trở thành "bùa hộ mệnh" không thể thiếu của JPL trong mọi sứ mệnh quan trọng.
Sức mạnh của niềm tin vượt qua logic
Sức mạnh của niềm tin này lớn đến mức đôi khi nó lấn lướt cả logic khoa học. Năm 1997, trong lần phóng tàu Cassini đầu tiên, đội ngũ điều hành đã lỡ quên phát đậu phộng theo truyền thống. Kết quả là điều kiện thời tiết xấu đột ngột xuất hiện đã khiến vụ phóng bị hoãn lại không mong muốn.
Ngay lập tức, trong lần thử tiếp theo, đậu phộng được mang tới đầy đủ và con tàu Cassini đã cất cánh thuận lợi, bắt đầu hành trình khám phá Sao Thổ đầy ấn tượng. Sự kiện này càng củng cố niềm tin vào sức mạnh của những hạt đậu phộng nhỏ bé.
Mới đây nhất, khi tàu thăm dò Perseverance chuẩn bị hạ cánh xuống Sao Hỏa vào năm 2021, Phó Giám đốc điều hành NASA Thomas Zurbuchen đã đăng tải tấm hình đầy ý nghĩa lên mạng xã hội. Trong ảnh, ông cùng các đồng nghiệp cầm những túi đậu phộng với nụ cười lạc quan, kèm dòng trạng thái đầy hy vọng cho sứ mệnh. Và đúng như dự đoán, "đứa con cưng" của NASA đã tiếp đất an toàn sau hành trình dài 130 triệu dặm đầy thử thách.
May mắn trong pháo đài của lý trí
Trải qua hơn nửa thế kỷ kể từ sứ mệnh đầu tiên được "tiếp sức" bởi những hạt đậu phộng, công nghệ và tri thức của NASA đã tiến những bước dài vượt bậc. Tuy nhiên, thách thức cũng tỉ lệ thuận với tham vọng ngày càng lớn. Thống kê cho thấy chỉ khoảng 40% các sứ mệnh gửi tới Sao Hỏa từ trước đến nay là thành công trọn vẹn.
Để một con tàu vũ trụ hạ cánh an toàn trên một hành tinh xa xôi, hàng trăm yếu tố kỹ thuật phải diễn ra chính xác tuyệt đối, từ tốc độ, góc tiếp cận đến hệ thống giảm tốc. Trong bối cảnh đó, dù việc có hay không những hũ đậu phộng tại phòng điều khiển không quyết định trực tiếp đến sự thành bại của các phép tính phức tạp, nhưng trong môi trường khắc nghiệt như vũ trụ, một chút niềm tin bổ trợ chưa bao giờ là thừa thãi.
Khi được hỏi liệu đây có phải là sự mê tín dị đoan, những người đặt nền móng cho truyền thống này tại NASA vào năm 1964 đã từ chối thừa nhận điều đó. Trong "pháo đài của logic và lý trí" như NASA, họ thích gọi đó là một di sản văn hóa độc đáo hơn là sự may rủi thuần túy. Chính giá trị tinh thần to lớn này đã khiến nhiều ý kiến đề xuất đậu phộng nên đồng hành cùng các phi hành gia trong chuyến hành trình đầu tiên đưa con người lên Sao Hỏa trong tương lai.
Thách thức kỹ thuật khi đưa đậu phộng vào không gian
Tuy nhiên, việc đưa đậu phộng lên thực đơn không gian lại là một bài toán kỹ thuật hóc búa không dễ giải quyết. Trong môi trường không trọng lực, các loại gia vị dạng hạt hay vụn nhỏ từ lớp vỏ đậu bị nghiêm cấm tuyệt đối vì chúng có thể trôi nổi tự do trong cabin, gây hỏng hóc thiết bị tinh vi hoặc ảnh hưởng đến hệ hô hấp của phi hành đoàn.
Để chuẩn bị cho các sứ mệnh kéo dài nhiều năm trong tương lai, NASA đã thử nghiệm trồng thực phẩm ngay trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) như xà lách, bắp cải và cải xoăn. Mặc dù các phi hành gia đã được thưởng thức những sản phẩm tươi ngon tự tay mình trồng, nhưng cho đến nay, đậu phộng vẫn chưa chính thức xuất hiện trong danh mục thực phẩm được phép mang theo cho các phi hành gia.
Dù vậy, tại các trung tâm điều khiển trên mặt đất, truyền thống đậu phộng may mắn vẫn được duy trì và trân trọng như một phần không thể thiếu của văn hóa NASA, chứng minh rằng trong thế giới của khoa học khắt khe, vẫn có chỗ cho những niềm tin giản dị mang lại sức mạnh tinh thần to lớn.
