Một meme đang lan truyền trên mạng xã hội gần đây cho thấy bức tranh trớ trêu của thị trường laptop năm 2026: một bên là Surface Laptop với 8GB RAM và 256GB SSD có giá khoảng 1.300 USD (khoảng 34,3 triệu đồng), bên kia là MacBook Air M5 với 16GB RAM và 512GB SSD chỉ từ 1.099 USD (khoảng 29 triệu đồng). Dù meme có phần cường điệu, nó phản ánh cảm nhận chung của nhiều người dùng: laptop Windows cao cấp đang ngày càng đắt đỏ hơn kỳ vọng.
Từ 'MacBook đắt đỏ' đến cảnh Surface tăng giá liên tục
Vài năm trước, MacBook Air từng bị xem là lựa chọn đắt đỏ trong phân khúc laptop mỏng nhẹ. Laptop Windows thường có lợi thế cấu hình cao hơn ở cùng tầm giá, đặc biệt về RAM và dung lượng SSD. Nhưng bước sang năm 2026, cục diện này đã thay đổi đáng kể.
MacBook Air M5 hiện có giá khởi điểm 1.099 USD tại Mỹ, đi kèm RAM mặc định 16GB. Trong khi đó, Surface Laptop và nhiều mẫu Copilot+ PC dùng chip Snapdragon X Elite lại liên tục tăng giá trong hơn một năm qua.
Một người dùng Việt Nam chia sẻ rằng anh mua Surface Laptop 7 ngay từ thời điểm ra mắt năm 2024. Sau gần hai năm sử dụng, chiếc máy này không những không giảm giá mà còn bị Microsoft tăng thêm tới 500 USD (khoảng 13,2 triệu đồng). Câu nói vui 'tầm này ai tự chủ cao như Apple mới giữ được giá' phản ánh khá đúng thực trạng thị trường.
Chi phí linh kiện chưa hạ nhiệt, buộc các hãng tăng giá
Từ tháng 4/2026, Microsoft đã tăng giá gần như toàn bộ dòng Surface. Surface Pro 12 inch từ 799 USD (21,1 triệu đồng) lên 1.049 USD (27,7 triệu đồng). Surface Pro 13 inch từ 999 USD lên 1.499 USD (39,6 triệu đồng).
Dòng Surface Laptop cũng tăng mạnh: Surface Laptop 13 inch tăng từ 899 USD lên 1.149 USD (30,3 triệu đồng); Surface Laptop 13,8 inch từ 999 USD lên 1.499 USD (39,6 triệu đồng); Surface Laptop 15 inch từ 1.299 USD lên 1.599 USD (42,2 triệu đồng).
Đáng chú ý, phiên bản Surface Laptop 15 inch doanh nghiệp với Snapdragon X Elite, 64GB RAM và 1TB SSD có giá tới 3.649 USD (khoảng 96,3 triệu đồng), cao hơn cả MacBook Pro 16 inch M5 Pro cùng dung lượng RAM và SSD.
Không chỉ Surface, laptop AI Windows đều đắt lên
Surface không phải trường hợp duy nhất. Dell, Lenovo, Acer và Framework đều đã đề cập tới việc điều chỉnh giá bán từ 15 đến 30% do chi phí linh kiện tăng cao. Nhiều mẫu laptop AI mới dùng Snapdragon X Elite hoặc Intel Lunar Lake hiện có giá ngang, thậm chí cao hơn MacBook Air, nhưng cấu hình cơ bản vẫn chỉ dừng ở 16GB RAM và 512GB SSD.
Điều này tạo ra cảm giác khá lạ với người dùng lâu năm. Trước đây, nhiều người chấp nhận MacBook đắt hơn vì thương hiệu mạnh và hệ sinh thái riêng. Nhưng hiện tại, không ít laptop Windows lại có giá cao hơn Apple dù không còn vượt trội về cấu hình hay trải nghiệm thực tế.
Ở phân khúc mỏng nhẹ cao cấp, Apple Silicon vẫn có lợi thế lớn về hiệu năng trên mỗi watt, thời lượng pin và khả năng tối ưu phần mềm. MacBook Air M5 không cần quạt tản nhiệt nhưng vẫn duy trì hiệu năng ổn định trong hầu hết tác vụ phổ biến. Trong khi đó, laptop Windows ARM vẫn phải xử lý bài toán tương thích ứng dụng và tối ưu driver.
Cuộc khủng hoảng RAM toàn cầu đang khiến laptop tăng giá
Nguyên nhân lớn nhất phía sau đợt tăng giá hiện nay là cuộc khủng hoảng DRAM và NAND flash toàn cầu. Theo dữ liệu từ TrendForce, giá hợp đồng DRAM trong quý 1/2026 đã tăng tới 90-95%. HP cho biết chi phí RAM hiện có thể chiếm tới khoảng 35% tổng giá thành sản xuất laptop, cao hơn đáng kể so với mức 15-18% trước đây.
Nguyên nhân nằm ở việc các nhà sản xuất bộ nhớ như Samsung, SK Hynix và Micron đang ưu tiên nguồn lực cho bộ nhớ AI phục vụ trung tâm dữ liệu, nơi có biên lợi nhuận cao hơn nhiều so với thị trường tiêu dùng.
Ngoài RAM, laptop AI thế hệ mới còn phải gánh thêm chi phí cho NPU xử lý AI, RAM LPDDR5X tốc độ cao, chip Snapdragon X Elite, màn hình OLED và mini-LED, cùng chi phí marketing AI PC. Trong khi đó, Apple có lợi thế lớn nhờ tự thiết kế chip, kiểm soát phần cứng lẫn phần mềm và tối ưu chuỗi cung ứng.
Apple giờ lại trở thành bên giữ giá ổn định hơn
Điều khó tin nhất của thị trường laptop năm 2026 là việc Apple lại trở thành một trong số ít hãng giữ mặt bằng giá tương đối ổn định. Trong khi Microsoft và nhiều hãng PC liên tục điều chỉnh giá bán, MacBook Air M5 vẫn giữ mức giá khởi điểm quanh mốc 1.099 USD. Thậm chí trong nhiều đợt giảm giá tại Mỹ, mẫu máy này còn xuống dưới 1.000 USD.
Tất nhiên, việc so sánh trực tiếp MacBook với laptop Windows chưa bao giờ hoàn toàn sòng phẳng, vì đây là hai hệ sinh thái phục vụ những nhóm người dùng khác nhau. MacBook có lợi thế về pin, hiệu năng trên mỗi watt và độ tối ưu phần mềm. Nhưng Windows vẫn là nền tảng gần như bắt buộc với nhiều nhu cầu như gaming, phần mềm doanh nghiệp, kỹ thuật, kiến trúc, lập trình đặc thù hoặc hệ thống nội bộ. Nhiều người dùng cũng cần màn hình cảm ứng, khả năng nâng cấp phần cứng hoặc sự linh hoạt mà macOS chưa đáp ứng được.
Đã có lúc người ta mua Windows vì 'cấu hình mạnh hơn MacBook ở cùng giá'. Còn hiện tại, không ít người lại phải tự hỏi vì sao một chiếc laptop Windows RAM thấp hơn, SSD thấp hơn và pin kém hơn lại đang đắt hơn cả MacBook.
