Cuộc khủng hoảng chip nhớ toàn cầu đang đẩy giá laptop, RAM, SSD và smartphone tại Việt Nam lên mức chưa từng có. Nguyên nhân chính đến từ làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu AI, khiến nhu cầu chip nhớ vượt xa nguồn cung. Tập đoàn Micron Technology, nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu thế giới, đã chính thức cảnh báo các nhà đầu tư về tình trạng căng thẳng kéo dài.
Micron cảnh báo khủng hoảng kéo dài đến năm 2028
Trong báo cáo tài chính quý 3 năm tài khóa 2026, Micron thừa nhận nhu cầu DRAM và NAND vượt xa năng lực sản xuất. Giám đốc điều hành Sanjay Mehrotra nhận định: "Ngay cả khi chúng tôi kỳ vọng nguồn cung toàn ngành sẽ dần cải thiện vào năm 2028, hiện tại chúng tôi vẫn chưa thể nhìn thấy thời điểm mà nguồn cung bộ nhớ có thể bắt kịp tốc độ tăng của nhu cầu." Ông cũng cho biết tình trạng khan hiếm sẽ kéo dài qua năm 2027.
Sự dịch chuyển này xuất phát từ nhu cầu chip nhớ cho các hệ thống AI hiện đại, đòi hỏi băng thông và dung lượng lớn hơn nhiều so với ứng dụng truyền thống. Ban đầu, cơn khát tập trung ở các trung tâm dữ liệu đám mây, nhưng nay đã lan sang máy chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Micron rút khỏi thị trường tiêu dùng, khai tử thương hiệu Crucial
Cuối năm 2025, Micron tuyên bố rút lui hoàn toàn khỏi thị trường tiêu dùng đại chúng, khai tử dòng SSD và kit RAM Crucial – thương hiệu quen thuộc với giới ráp PC. Quyết định này cho phép Micron tập trung nguồn lực cho khách hàng doanh nghiệp và trung tâm dữ liệu AI, những đối tượng sẵn sàng chi đậm cho phần cứng cao cấp.
Việc tăng sản lượng chip nhớ gần như bất khả thi trong ngắn hạn do thời gian xây dựng nhà máy kéo dài nhiều năm, vốn đầu tư hàng tỷ USD và độ phức tạp kỹ thuật ngày càng cao. Dù Micron và các đối thủ đổ tiền mở rộng nhà xưởng, tốc độ sản xuất vẫn tụt xa so với nhu cầu AI.
Giá RAM, SSD tại Việt Nam tăng gấp 4-5 lần
Snapshot từ hệ thống Phong Vũ cho thấy giá RAM DDR5 tại Việt Nam đã thay đổi mạnh. Các kit RAM 32GB từng phổ biến ở mức 2-4 triệu đồng vào năm 2024, nay leo lên 12-15 triệu đồng, cao gấp 4-5 lần. Thương hiệu Crucial cũng biến mất khỏi danh mục sản phẩm. Tại thị trường Mỹ, Windows Central ghi nhận có kit RAM DDR5 tăng gần 500% chỉ trong vài năm.
Ngay cả Apple, với tiềm lực tài chính và khả năng đàm phán chuỗi cung ứng hàng đầu, cũng buộc phải tăng giá sản phẩm. Tối 25/6/2026, Apple đồng loạt tăng giá 14 dòng sản phẩm từ iPad, MacBook đến Mac mini và Mac Studio, với mức tăng trung bình 20%, có model đắt thêm hàng chục triệu đồng. Đây là đợt điều chỉnh giá đồng loạt lớn nhất trong lịch sử hãng. Theo Thế Giới Di Động, CellphoneS, FPT Shop, giá mới đã được áp dụng tại Việt Nam.
Người dùng Việt chịu ảnh hưởng nặng nề
Theo Thế Giới Di Động, giá RAM máy tính tăng gần gấp đôi, SSD tăng gần 50%, kéo theo nhiều mẫu laptop tăng 10-30% tùy phân khúc. Ở phân khúc laptop cao cấp, cấu hình từng phổ biến quanh 60-80 triệu đồng cuối năm 2024 nay tiến sát hoặc vượt 100 triệu đồng. Với smartphone, IDC dự báo giá trung bình toàn cầu tăng lên mức kỷ lục mới. Tại Việt Nam, phân khúc tầm trung 4-10 triệu đồng và các model RAM/ROM cao như 8GB/256GB hay 12GB/512GB chịu ảnh hưởng nặng nhất, giá tăng 15-20%.
Ngoài áp lực chip nhớ, người tiêu dùng Việt còn gánh thêm biến động tỷ giá, cước logistics và chi phí lãi vay nhập hàng. DDR4, vốn phổ biến ở phân khúc phổ thông, bị Samsung, SK Hynix, Micron cắt giảm sản lượng để chuyển sang DDR5 và HBM phục vụ AI, khiến giá DDR4 tăng bất thường.
Người dùng Việt phải chờ đến khi nào?
Câu trả lời ngắn gọn: không có đáy giá rõ ràng trong ngắn hạn. Micron dự báo tình hình cung ứng chỉ cải thiện dần từ năm 2028, nhưng ngay cả ban lãnh đạo cũng chưa thể xác định thời điểm nguồn cung bắt kịp nhu cầu. Nhiều chuyên gia cho rằng thị trường đang bước vào siêu chu kỳ mới kéo dài đến 2028-2029.
Khuyến nghị từ nhà phân phối: nếu có nhu cầu cấp thiết, nên mua sớm vì khả năng giá giảm trong 12-18 tháng tới rất thấp. Các dòng máy đồng bộ hoặc laptop lắp ráp sẵn từ hãng là lựa chọn an toàn hơn tự ráp linh kiện. Doanh nghiệp nên chốt hợp đồng mua sắm sớm để tránh giai đoạn siết chặt cuối năm. Nếu chưa cần, có thể theo dõi các chương trình khuyến mãi mùa Tết hoặc sale lớn, dù khó kỳ vọng giảm sâu.
Cuộc khủng hoảng chip nhớ đang biến việc mua sắm công nghệ từ quyết định "chờ giá tốt" thành bài toán quản lý rủi ro, nơi mua sớm thường là lựa chọn tiết kiệm hơn so với chờ đợi sự ổn định mà ngay cả lãnh đạo ngành bán dẫn cũng chưa thể đưa ra mốc thời gian chắc chắn.
