Bảng xếp hạng khả năng sửa chữa điện thoại và laptop: Motorola và Asus dẫn đầu, Apple đứng cuối
Nhóm vận động bảo vệ người tiêu dùng US PIRG vừa công bố báo cáo thường niên mang tên "Thất bại trong việc Sửa chữa" (Failing The Fix 2026) vào ngày 7/4, trong đó đưa ra bảng xếp hạng mới nhất về khả năng sửa chữa của các sản phẩm công nghệ. Đây là báo cáo đầu tiên kể từ khi Pháp ban hành đạo luật năm 2021 yêu cầu dán nhãn điểm sửa chữa, và nó chỉ rõ những công ty nào đang có hoặc không có tiến bộ trong lĩnh vực này.
Điện thoại thông minh: Motorola xuất sắc, Apple và Samsung thất vọng
Kết quả cho thấy điện thoại của Motorola đạt điểm B+, thể hiện khả năng sửa chữa khá tốt. Trong khi đó, Google nhận mức điểm C–, còn Samsung chỉ đạt điểm D. Đáng chú ý, Apple xếp cuối danh sách với điểm D–, cho thấy sản phẩm của hãng này khó sửa chữa nhất. Cả Apple và Samsung đều chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước các yêu cầu bình luận từ báo cáo.
Máy tính xách tay: Asus vượt trội, Apple tiếp tục tụt hậu
Ở phân khúc laptop, tình hình khả quan hơn so với điện thoại. Asus dẫn đầu với điểm B+, chứng tỏ sản phẩm dễ tháo lắp và sửa chữa. Tuy nhiên, Apple một lần nữa nằm dưới đáy bảng xếp hạng khi dòng MacBook chỉ đạt điểm C–, phản ánh những hạn chế trong thiết kế và hỗ trợ sửa chữa.
Mục tiêu và tác động của báo cáo
Các tác giả báo cáo hy vọng việc công khai điểm số thấp sẽ thúc đẩy nhà sản xuất cải thiện chất lượng. Nathan Proctor, giám đốc cấp cao chiến dịch US PIRG vì quyền được sửa chữa, nhấn mạnh: "Thiết lập cơ chế khuyến khích đúng đắn có thể thúc đẩy công ty tạo ra đổi mới thực sự có lợi. Thay vì nhồi nhét trí tuệ nhân tạo, các nhãn hàng nên tập trung vào sản phẩm bền bỉ và dễ sửa chữa."
Mặc dù nhiều tập đoàn lớn đã công khai công cụ và hướng dẫn sửa chữa, thứ hạng của họ vẫn thấp hơn so với các năm trước. Nguyên nhân chính đến từ dữ liệu mới theo quy định châu Âu, yêu cầu in điểm đánh giá trực tiếp trên bao bì. Đạo luật của Pháp chấm điểm dựa trên:
- Mức độ dễ tháo rời
- Việc cung cấp tài liệu và công cụ sửa chữa
- Khả năng tiếp cận và chi phí linh kiện thay thế
Ảnh hưởng từ quy định châu Âu và cách đánh giá của US PIRG
Năm 2023, Liên minh Châu Âu thông qua đạo luật thiết lập Cơ sở dữ liệu Sản phẩm Châu Âu về Dán nhãn Năng lượng (EPREL), chấm điểm thiết bị dựa trên các yếu tố như độ bền pin, khả năng chống nước, và dễ tháo rời. Xếp hạng dao động từ A đến F. US PIRG đã đối chiếu chỉ số từ EPREL và Pháp với yếu tố đặc thù Mỹ, như việc công ty có vận động hành lang chống lại quyền sửa chữa hay không.
Proctor giải thích: "Nếu bạn mua từ công ty dùng tiền vận động chống lại quyền sửa chữa, điều đó cho thấy họ không ủng hộ người dùng. Chúng tôi trừ điểm cho các hoạt động lập pháp như vậy."
Tiến bộ và thách thức với Apple
Điện thoại Apple đã có cải thiện so với năm 2022 khi iPhone bị xếp hạng F, đạt điểm C– vào năm 2025. Tuy nhiên, điểm thấp hiện tại bắt nguồn từ vấn đề hỗ trợ phần mềm và cách EU theo dõi thông tin. Theo luật EU, công ty phải tự báo cáo việc đáp ứng yêu cầu sửa chữa, và xếp hạng thường ở mức thấp.
Proctor nhận định: "Khi chấm điểm theo biểu đồ phân phối, Apple không quá cá biệt. Nhưng tại sao phải chấm điểm như vậy? Chúng ta nên có sản phẩm bền bỉ hơn."
Mục tiêu cuối cùng: Giảm rác thải điện tử và tăng tính bền vững
Mục tiêu của bảng xếp hạng là thu hút sự chú ý vào tầm quan trọng của khả năng sửa chữa, tính tiếp cận, và việc cắt giảm chất thải. Rác điện tử đang là mối nguy hại lớn toàn cầu. Proctor nhấn mạnh: "Đây là vấn đề mới nổi và cực kỳ quan trọng, đòi hỏi sự dẫn dắt tốt hơn từ công ty và quan chức. Chúng ta không nên vứt bỏ đồ dùng kết nối internet sau vài năm chỉ vì không thể dùng với phần mềm mới. Điều đó không bền vững và là kịch bản đen tối."
Ông bày tỏ lạc quan: "Tôi tự tin rằng một số vấn đề sẽ được giải quyết. Các kỹ sư Apple rất giỏi trong việc chế tạo và giải quyết vấn đề."
Báo cáo này hy vọng sẽ thúc đẩy ngành công nghệ hướng tới sản phẩm bền vững hơn, giảm thiểu tác động môi trường và tiết kiệm chi phí cho người tiêu dùng.
