Tour Trải Nghiệm Đêm Tại Di Tích: Thành Công Và Thách Thức Từ Thực Tế
Trong hơn hai năm qua, làn sóng phát triển các tour trải nghiệm đêm tại di tích và bảo tàng ở Hà Nội đã bùng nổ, hứa hẹn đổi mới hoạt động và thu hút du khách. Tuy nhiên, không phải tất cả đều đạt được hiệu quả như kỳ vọng, thậm chí một số đã phải dừng hoạt động hoặc thu hẹp quy mô. Thực tế này đặt ra bài toán về sự nghiên cứu, đầu tư và truyền thông bài bản hơn cho các đơn vị tổ chức.
Sự Nở Rộ Của Các Mô Hình Trải Nghiệm
Cách đây hơn hai năm, một bảo tàng tại Hà Nội đã ra mắt chương trình nghệ thuật "Huyền thoại tuổi thanh xuân - Sống một đời đáng sống", được giới thiệu như một trải nghiệm đặc biệt nhằm làm phong phú hoạt động bảo tàng. Chương trình này được đầu tư kỹ lưỡng về nội dung, hình thức và công nghệ, với không gian sân khấu công phu kết hợp hiệu ứng âm thanh, ánh sáng để tạo cảm giác chân thật. Ban đầu, giá vé dự kiến là 300 nghìn đồng mỗi suất, với hai đêm trải nghiệm mỗi tuần. Tuy nhiên, đến nay, chương trình đã phải thu gọn đáng kể, chỉ tổ chức khi có đoàn khách từ 100 người trở lên đặt hàng trọn gói do khó khăn trong cân đối thu chi.
Tương tự, tour trải nghiệm đêm tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng ra mắt rầm rộ nhưng hiện nay nhiều đêm không thu hút được lượng khách như mong đợi. Sự khởi đầu này đã mở đường cho một loạt tour khác, như "Giải mã Hoàng thành Thăng Long" của Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội và "Đêm thiêng liêng" của Ban Quản lý di tích Nhà tù Hỏa Lò, với các chủ đề tái hiện tinh thần cách mạng. Kể từ đó, hàng chục lựa chọn đã xuất hiện, bao gồm:
- "Ngọc Sơn - Đêm huyền bí" tại đền Ngọc Sơn
- "Chữ Tâm - chữ Tài" tại Bảo tàng Văn học
- "Đêm bảo tàng" tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam
Nhiều đơn vị khác cũng đang xây dựng các tour như "Tiếng chuông Trấn Vũ" tại đền Quán Thánh hoặc "Chuyện phố Hàng" do Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội phụ trách, cho thấy sự đa dạng trong xu hướng này.
Chênh Lệch Trong Mức Độ Thành Công
Tuy nhiên, mức độ thành công giữa các tour là rất khác biệt. Hai tour nổi bật và thu hút khách đều đặn từ khi ra mắt đến nay là "Đêm thiêng liêng" tại Nhà tù Hỏa Lò và "Giải mã Hoàng thành Thăng Long" tại Hoàng thành Thăng Long. Vé của các tour này thường hết sớm, đòi hỏi khách hàng phải đặt trước hàng tuần. Trong khi đó, tour "Ngọc Sơn - Đêm huyền bí" ban đầu chưa tạo dấu ấn mạnh nhưng hiện nay đã ghi điểm với du khách nhờ những điều chỉnh kịp thời.
Theo ông Phùng Quang Thắng, Chủ tịch Liên Chi hội Du lịch Xanh Việt Nam, nhiều sản phẩm tour đêm còn thiếu trải nghiệm hấp dẫn, chưa tạo được câu chuyện riêng hoặc chưa chú trọng truyền thông. Việc đầu tư công nghệ còn đơn giản và chưa mang lại hiệu quả như mong muốn. Ông nhấn mạnh: "Các nhà tổ chức cần linh hoạt hơn trong triển khai để thích ứng với thực tế."
Bài Học Từ Thực Tiễn Và Hướng Đi Tương Lai
Một ví dụ điển hình về sự linh hoạt là tour "Ngọc Sơn - Đêm huyền bí". Ban đầu, chương trình được tổ chức vào giữa tuần với giá vé cao, nhưng sau khi lắng nghe phản hồi từ du khách và doanh nghiệp, Ban Quản lý Di tích và danh thắng Hà Nội đã điều chỉnh sang tối thứ bảy và giảm giá vé. Nhờ vậy, nhiều tối cuối tuần, dù có hai ca diễn nối tiếp, vé vẫn hết sớm do sự thuận tiện trong việc mua vé tại không gian đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm.
Việc xác định rõ đối tượng khách hàng cũng là yếu tố then chốt. Bảo tàng Hà Nội đang chuẩn bị đưa vào khai thác không gian trải nghiệm gắn với cuộc đời Bác sĩ Đặng Thùy Trâm, dựa trên kỷ vật và công nghệ để tạo cảm giác chân thật về chiến trường. Giám đốc Bảo tàng Hà Nội, ông Nguyễn Tiến Đà, cho biết: "Chúng tôi phải cân đối giữa mức đầu tư và giá vé, đồng thời xác định rõ đối tượng phục vụ là các đoàn khách, tập trung vào nhóm trường đại học và trung học." Cách tiếp cận này giúp hạn chế rủi ro và đảm bảo tính khả thi.
Để các tour đêm có sức hút bền vững và được du khách quốc tế đón nhận, các điểm đến cần xây dựng câu chuyện riêng và tạo ra những trải nghiệm khác biệt. Đây không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để ngành du lịch văn hóa tại Hà Nội phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai.
