Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc đã chính thức khởi động lại các cuộc đàm phán thương mại, một động thái được kỳ vọng sẽ làm dịu căng thẳng giữa hai bên và thúc đẩy hợp tác kinh tế. Thông báo được đưa ra sau cuộc hội đàm trực tuyến giữa Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường vào ngày 1/6.
Chi tiết cuộc đàm phán
Theo tuyên bố chung, hai bên nhất trí thành lập một cơ chế đối thoại cấp cao về thương mại và đầu tư, với mục tiêu giải quyết các tranh chấp thương mại hiện tại và tạo điều kiện thuận lợi cho dòng chảy hàng hóa và dịch vụ. Cuộc đàm phán đầu tiên dự kiến diễn ra trong tháng 7/2025 tại Brussels.
"Chúng tôi cam kết thúc đẩy một môi trường thương mại công bằng và minh bạch, dựa trên các quy tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO)," bà Von der Leyen phát biểu trong cuộc họp báo sau đó.
Bối cảnh căng thẳng
Quan hệ EU-Trung Quốc thời gian gần đây trở nên căng thẳng do các vấn đề như nhân quyền, trợ cấp công nghiệp và tiếp cận thị trường. EU đã áp đặt các biện pháp thuế quan đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, bao gồm thép và nhôm, trong khi Trung Quốc phản đối các biện pháp này và cho rằng chúng vi phạm các quy tắc thương mại quốc tế.
Thủ tướng Lý Khắc Cường nhấn mạnh: "Trung Quốc sẵn sàng tăng cường nhập khẩu hàng hóa chất lượng cao từ EU và tạo môi trường kinh doanh bình đẳng cho các doanh nghiệp châu Âu."
Tác động kinh tế
EU là đối tác thương mại lớn thứ hai của Trung Quốc, sau ASEAN, với kim ngạch thương mại hai chiều đạt 850 tỷ USD vào năm 2024. Các nhà phân tích cho rằng việc khởi động lại đàm phán có thể giúp giảm bớt rủi ro cho chuỗi cung ứng toàn cầu và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cho cả hai bên.
"Đây là tín hiệu tích cực cho thấy cả EU và Trung Quốc đều nhận thức được tầm quan trọng của hợp tác thương mại trong bối cảnh kinh tế thế giới bất ổn," ông Zhang Weiwei, giáo sư tại Đại học Phục Đán, nhận định.
Phản ứng quốc tế
Mỹ và các nước đồng minh hoan nghênh động thái này, nhưng cũng bày tỏ thận trọng. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Washington sẽ theo dõi chặt chẽ tiến trình đàm phán và hy vọng các cuộc đàm phán sẽ mang lại kết quả cụ thể.
Trong khi đó, các doanh nghiệp châu Âu hoạt động tại Trung Quốc bày tỏ lạc quan. Ông Jörg Wuttke, Chủ tịch Phòng Thương mại EU tại Trung Quốc, nói: "Chúng tôi hy vọng các cuộc đàm phán sẽ dẫn đến việc dỡ bỏ các rào cản thương mại và cải thiện môi trường đầu tư."
Triển vọng tương lai
Các chuyên gia cho rằng thành công của đàm phán phụ thuộc vào khả năng giải quyết các vấn đề cốt lõi như bảo hộ sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ và tiếp cận thị trường dịch vụ. EU cũng muốn Trung Quốc cam kết thực hiện các tiêu chuẩn lao động và môi trường cao hơn.
"Cả hai bên đều có lợi ích kinh tế mạnh mẽ để đạt được thỏa thuận. Tuy nhiên, sẽ cần thời gian và sự nhượng bộ từ cả hai phía," bà Deborah Elms, chuyên gia thương mại tại Viện Nghiên cứu Kinh tế Châu Á, nhận xét.
