Lễ hội điện Huệ Nam 2026: Tái hiện lễ rước Thánh Mẫu đường bộ và sông Hương
Ngày 18/4 (tức mồng 2 tháng 3 âm lịch năm Bính Ngọ), Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế, Ban Bảo trợ điện Huệ Nam (còn gọi là điện Hòn Chén) - Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế, cùng Chi hội Di sản văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu thành phố Huế đã phối hợp tổ chức Lễ hội điện Huệ Nam năm 2026. Sự kiện thu hút hàng trăm thanh đồng, đạo hữu theo tín ngưỡng thờ Mẫu, cùng đông đảo người dân địa phương và du khách tham gia.
Lễ rước Thánh Mẫu đường bộ lần thứ 4
Điểm nhấn độc đáo của lễ hội năm nay là lần thứ 4 tái hiện lễ rước - cung nghinh Thánh Mẫu bằng đường bộ. Đoàn rước khởi hành từ Thánh đường Thiên Tiên Thánh giáo (số 352 đường Chi Lăng) lên công viên Thương Bạc cạnh sông Hương (đường Trần Hưng Đạo, phường Phú Xuân, thành phố Huế) trước khi xuống thuyền di chuyển lên điện Huệ Nam. Ngay từ sáng sớm, hàng trăm thanh đồng, đạo hữu và du khách đã tập trung tại Thánh đường để tham gia nghi lễ trang nghiêm này.
Đoàn cung nghênh đi qua các tuyến đường trung tâm thành phố Huế, bao gồm đường Chi Lăng, cầu Gia Hội, và đường Trần Hưng Đạo, với quãng đường dài hơn 2km. Các thanh đồng, đạo hữu mặc trang phục truyền thống, mang theo long kiệu Thánh Mẫu, hòm sắc vua phong, cùng các vật thờ cúng như tán, cờ, quạt, tạo nên một đám rước đa màu sắc nhưng vẫn giữ được không khí thành kính. Dọc hai bên đường, nhiều người dân và du khách chào đón, góp phần tạo nên không khí lễ hội cộng đồng sôi động.
Carnival dân gian quy mô lớn
Theo Ban tổ chức, lễ rước Thánh Mẫu đường bộ nhằm xây dựng một carnival dân gian độc đáo với quy mô lớn, phô diễn những trang phục cổ xưa đầy màu sắc và kết hợp các hình thức diễn xướng, vũ điệu đặc trưng của tín ngưỡng thờ Mẫu. Sự kiện này nằm trong khuôn khổ Festival mùa Hạ thuộc Festival Huế 2026, thu hút khoảng 5.000 người tham gia cùng hơn 35 bằng, án (thuyền rước) trên sông Hương.
Tại công viên Thương Bạc, Ban tổ chức và Đoàn cung nghênh đã tiến hành lễ cáo yết cầu an trước khi nghênh giá xuống các bằng, án (thuyền rồng) để ngược dòng sông Hương lên thượng nguồn đến điện Huệ Nam, thuộc phường Kim Long, thành phố Huế.
Lễ rước Thánh Mẫu trên sông Hương
Ngoài phần đường bộ, lễ hội còn nổi bật với hoạt động rước Thánh Mẫu bằng hàng loạt bằng, án, thuyền rồng di chuyển trên sông Hương. Đoàn thuyền có sự tham gia của đông đảo thanh đồng, đạo hữu, người phục dịch và du khách hành hương, mang theo long kiệu Thánh Mẫu và các vật thờ cúng. Lễ hội được xem như một festival văn hóa dân gian, cộng đồng đặc trưng của Cố đô Huế.
Tại điện Huệ Nam, sau khi sắp xếp nghi lễ và khai hội, các nghi thức quan trọng khác tiếp tục diễn ra, bao gồm lễ Chánh Tế, cầu nguyện Quốc thái dân an và lễ Hoàn tạ. Đoàn thuyền rồng sau đó quay đầu trở về Thánh đường Thiên Tiên Thánh giáo.
Ý nghĩa và giá trị di sản
Ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế, cho biết lễ hội điện Huệ Nam là sinh hoạt truyền thống mang yếu tố văn hóa tâm linh thờ phụng Thánh Mẫu Thiên Y A Na, được tổ chức vào tháng 3 và tháng 7 âm lịch hằng năm. Lễ hội thu hút hàng vạn lượt người tham dự và được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia từ cuối năm 2024.
Lễ hội năm nay diễn ra trong hai ngày 18 và 19/4 (tức mồng 2 và 3 tháng 3 âm lịch), tại điện Huệ Nam nằm trên núi Ngọc Trản bên bờ sông Hương. Ngoài các lễ chính, còn có các hoạt động như phóng sanh, phóng đăng, và trình diễn các làn điệu chầu văn xứ Huế, thu hút nhiều du thuyền và du khách từ khắp cả nước.
