Thời gian qua, những di sản quý báu của dân tộc đã được bảo tồn và lan tỏa thông qua các đội, câu lạc bộ văn nghệ cơ sở. Từ trường học đến thôn, bản, ngày càng nhiều câu lạc bộ xuất hiện, sinh hoạt bài bản và chuyên nghiệp hơn.
Nghệ thuật truyền thống trong trường học
Tại Trường tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai, phường Đức Xuân, hằng tuần sau giờ học chính khóa, học sinh lại sôi nổi tham gia các lớp nghệ thuật truyền thống hát then, đàn tính. Các nghệ nhân tâm huyết đứng lớp, hướng dẫn tỉ mỉ từ cách cầm đàn đến sử dụng nhạc cụ độc đáo này. Em Hoàng Bảo Châu, lớp 5A, chia sẻ: “Được thầy cô và nghệ nhân hướng dẫn tận tình, chúng em rất thích thú và tự hào khi biểu diễn làn điệu dân ca dân tộc mình.”
Cô giáo Trương Thị Hằng, hiệu trưởng nhà trường, cho biết việc đưa văn hóa truyền thống vào hoạt động học đường giúp học sinh yêu mến bản sắc dân tộc và hình thành ý thức gìn giữ di sản. Nhà trường phối hợp với địa phương và ngành văn hóa để xây dựng nội dung phù hợp, hấp dẫn.
Mô hình câu lạc bộ văn nghệ trong trường nội trú
Tại Trường phổ thông dân tộc nội trú Ngân Sơn, đội văn nghệ truyền thống mới ra mắt đã trở thành nơi sinh hoạt ý nghĩa, thu hút đông học sinh. Mô hình này khơi dậy niềm tự hào về văn hóa truyền thống ở học sinh dân tộc thiểu số xa nhà. Chủ tịch UBND xã Ngân Sơn, Dương Phương Quế, nhấn mạnh các đội văn nghệ trong trường học tạo nền tảng phát hiện, bồi dưỡng hạt nhân văn nghệ trẻ, trở thành lực lượng nòng cốt giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Tại các buổi sinh hoạt định kỳ, học sinh được hướng dẫn thực hành các làn điệu dân ca, dân vũ như múa bát, múa quạt, hát then, đàn tính. Nhiều em sau khi tham gia đội văn nghệ tiếp tục gắn bó với câu lạc bộ văn hóa địa phương, tạo sự kế thừa giữa các thế hệ.
Phát triển câu lạc bộ văn hóa tại địa phương
Tại xã Văn Lang, Câu lạc bộ văn hóa, nghệ thuật “Đặc sắc Văn Lang” mới thành lập hơn 6 tháng đã phát triển từ gần 10 lên 46 thành viên. Câu lạc bộ tổ chức chương trình trải nghiệm văn hóa ẩm thực, xây dựng kịch bản khai mạc Hội Xuân, tham gia các tiết mục văn nghệ. Trong tháng 5, câu lạc bộ mở lớp dạy hát then, đàn tính cho người trẻ. Chủ nhiệm Hoàng Thị Dung chia sẻ: “Chúng tôi mong muốn câu lạc bộ trở thành điểm đến hội tụ, lan tỏa giá trị văn hóa đặc sắc, quảng bá hình ảnh xã Văn Lang đến du khách.”
Mở rộng địa bàn và phát triển du lịch
Câu lạc bộ hát then, đàn tính Sắc Chàm thành lập từ năm 2019, quy tụ hơn 60 hội viên, trở thành địa chỉ uy tín truyền dạy hát then, đàn tính, tham gia nhiều lễ hội lớn và chương trình quảng bá du lịch. Các thành viên sáng tác, cải biên làn điệu then cổ thành bài hát ca ngợi quê hương, dễ nhớ, dễ thuộc.
Nhiều đội văn nghệ, câu lạc bộ dân gian có thu nhập từ biểu diễn dân ca, dân vũ. Tại vùng hồ Ba Bể, hàng chục câu lạc bộ biểu diễn hát then, đàn tính, múa bát, múa quạt cho du khách. Chị Triệu Kim Xuyến, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Thái Nguyên, cho biết các tiết mục dân gian góp phần tạo sức hút du lịch.
Định hướng phát triển bền vững
Giám đốc Trung tâm Văn hóa tỉnh Thái Nguyên, Lâm Ngọc Du, cho biết đơn vị đã phối hợp bảo tồn nhiều di sản văn hóa phi vật thể, xây dựng câu lạc bộ dân ca, dân vũ ở thôn, bản, trường học. Thời gian tới, trung tâm tiếp tục tham mưu đẩy mạnh bảo tồn, phát huy di sản, hướng tới mục tiêu mỗi xã, phường có ít nhất một câu lạc bộ văn hóa nghệ thuật gắn với phát triển du lịch, nhất là ở các xã vùng cao.
