Bài toán tạo nguồn thu nhập ổn định cho các khu lưu trú (homestay) và việc làm thường xuyên cho lao động địa phương vào mùa thấp điểm không chỉ là thách thức riêng của các đơn vị kinh doanh. Bà Lương Thị Thân, 59 tuổi, chủ một khu lưu trú tại xã Phong Nha, Quảng Trị, kể lại rằng vài năm trước, do ảnh hưởng của mưa lũ, cả dãy homestay ở thị trấn Phong Nha (cũ) ven sông Son trở nên vắng vẻ, nhiều công trình xây dở phải bỏ trống. Các hộ kinh doanh homestay tại Phong Nha vẫn cảm thấy “bất an” khi nhớ lại khoảng thời gian đó, khi họ vay vốn ngân hàng đầu tư nhưng suốt một thời gian dài không có khách.
Bà Thân chia sẻ: “Mưa lũ có năm nước dâng cao, ngập vào nhà làm hỏng đồ đạc bằng tre gỗ, chăn ga ẩm mốc, năm sau phải thay mới rất tốn kém. Nhưng nếu có khách đặt phòng vào mùa mưa lũ mà thời tiết xấu không thể tham quan, tôi cũng không yên tâm vì sợ trải nghiệm của họ với Phong Nha - Kẻ Bàng bị ảnh hưởng”.
Rào cản công nghệ và sự thay đổi hành vi du khách
Một nghiên cứu chỉ ra rằng các hộ kinh doanh lưu trú vừa và nhỏ thường gặp rào cản về công nghệ và sự thay đổi hành vi của du khách thế hệ mới như GenZ, khách quốc tế ưa chuộng công nghệ. Những chủ homestay ở độ tuổi như bà Thân khó bắt kịp với các ứng dụng đặt phòng yêu cầu sử dụng tiếng nước ngoài để trả lời khách qua Booking, Agoda, Airbnb... Do đó, phần lớn khách của bà hiện nay đến từ các doanh nghiệp lữ hành liên kết.
Hướng đi du lịch xanh và Net Zero
Lãnh đạo ngành du lịch tỉnh Quảng Trị nhận định du lịch Quảng Trị có tính mùa vụ rõ rệt, tập trung đông khách từ tháng 4 đến tháng 8, năng lực phục vụ mùa cao điểm còn nhiều thách thức. Tuy nhiên, Phong Nha - Kẻ Bàng có lợi thế về môi trường tự nhiên, cảnh quan hùng vĩ và còn nguyên sơ. Xu hướng du khách hiện nay có ý thức bảo vệ môi trường và sẵn sàng chi trả cao hơn cho trải nghiệm xanh, vì vậy đầu tư kinh doanh theo hướng thân thiện môi trường, giảm phát thải bằng 0 (Net Zero) là một hướng đi đáng chú ý.
Ông Lê Lưu Dũng, Giám đốc Công ty du lịch Jungle Boss - đơn vị khai thác nhiều tuyến du lịch mạo hiểm và trải nghiệm tại Phong Nha - Kẻ Bàng, cho biết: “Nhiều du khách ưu tiên chọn các đơn vị lưu trú và dịch vụ du lịch có trách nhiệm với môi trường. Đây là hướng đi cho mùa du lịch thấp điểm. Chúng tôi tin du lịch xanh và bền vững sẽ ngày càng chiếm ưu thế. Khi các doanh nghiệp cùng nhau nhân rộng và hướng tới mục tiêu Net Zero, chắc chắn sẽ tạo ra nhiều sản phẩm đa dạng, thu hút du khách.”
Giải pháp giảm tính mùa vụ
Phó Cục trưởng Du lịch Quốc gia Nguyễn Thị Hoa Mai nhận định: Năm 2027, tỉnh Quảng Trị đăng cai Năm Du lịch quốc gia, do đó có thể đặt thêm chỉ tiêu về khách quốc tế. Bên cạnh đó, Quảng Trị có nhiều sản phẩm du lịch đặc trưng như hệ thống hang động và các dòng sông nổi tiếng, cần được khai thác hiệu quả để xây dựng sản phẩm du lịch khác biệt. Tỉnh có thể tổ chức các hoạt động, sự kiện du lịch xuyên suốt cả năm nhằm thu hút khách và giảm tính mùa vụ.
