Bảo tồn thiên nhiên ngày càng trở thành động lực quan trọng cho phát triển du lịch bền vững, khi các hệ sinh thái được bảo vệ tốt tạo nền tảng cho mô hình phát triển dài hạn. Tại Đà Nẵng, lợi thế tự nhiên với hệ sinh thái biển, rừng và cảnh quan đa dạng đang được khai thác để xây dựng du lịch bền vững, gắn kết bảo tồn với phát triển kinh tế.
Bảo tồn thiên nhiên và du lịch bền vững: Mối liên hệ chiến lược
Du lịch bền vững bắt đầu từ những trải nghiệm thân thiện với môi trường, nhưng nền tảng nằm ở việc bảo vệ các hệ sinh thái tự nhiên. Khi thiên nhiên được gìn giữ, những điều kiện cần thiết cho sự phát triển lâu dài của điểm đến cũng dần được hình thành. Lợi ích của bảo tồn thiên nhiên phản ánh qua nhiều khía cạnh: môi trường, đa dạng sinh học, sinh kế và khả năng chống chịu biến đổi khí hậu.
Đà Nẵng sở hữu hệ sinh thái rừng và biển đặc trưng cùng nhiều giá trị đa dạng sinh học quan trọng. Thành phố đã triển khai nhiều hoạt động bảo tồn với sự tham gia của cộng đồng, tổ chức xã hội và đối tác quốc tế, từ đó đẩy mạnh du lịch bền vững. Bán đảo Sơn Trà được xem là một trong những khu vực có giá trị sinh thái đặc biệt, nơi sinh sống của quần thể Voọc chà vá chân nâu - loài linh trưởng quý hiếm được mệnh danh là "nữ hoàng linh trưởng".
Dự án bảo tồn và huy động nguồn lực xã hội
Để duy trì các hệ sinh thái quan trọng, nhiều địa phương đang mở rộng sự tham gia của cộng đồng, doanh nghiệp và tổ chức xã hội. Tại Đà Nẵng, cách tiếp cận này được thúc đẩy thông qua dự án "Huy động nguồn tài chính cho các hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường bền vững tại thành phố Đà Nẵng" do Liên minh châu Âu tài trợ, triển khai qua Trung tâm Bảo tồn Đa dạng sinh học Nước Việt Xanh (GreenViet) và các đối tác.
Ông Trần Hữu Vỹ - Giám đốc GreenViet - nhấn mạnh: "Sự đồng hành của Liên minh châu Âu có hỗ trợ rất lớn. Thứ nhất là nguồn tài chính, vào thời điểm đó thì đây là nguồn tài chính quan trọng nhất và lớn nhất. Thứ hai là sự quan tâm, kịp thời và hỗ trợ cũng như hướng dẫn về hoạt động, kỹ thuật và các sự kiện. Bên cạnh đó Phái đoàn còn giúp kết nối với các bên liên quan, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức trong và ngoài nước."
Dự án xây dựng một hệ sinh thái hợp tác, kết nối nguồn lực tài chính với các sáng kiến cộng đồng, tăng cường sự tham gia của tổ chức xã hội, doanh nghiệp và người dân. GreenViet đã phối hợp cùng đối tác hỗ trợ 25 sáng kiến môi trường và bảo tồn, nâng cao năng lực cho hơn 50 tổ chức xã hội, câu lạc bộ và đoàn thể, cùng 4 chiến dịch truyền thông nhằm lan tỏa nhận thức và thúc đẩy hành động vì môi trường.
Bảo tồn Voọc chà vá chân nâu - biểu tượng đa dạng sinh học Sơn Trà
Một trong những trọng tâm của dự án là bảo tồn Voọc chà vá chân nâu, loài linh trưởng quý hiếm có mật độ lớn nhất thế giới tại bán đảo Sơn Trà. Hiện nay, khoảng 1.335 cá thể thuộc 237 đàn sinh sống tại đây. Thông qua các hoạt động nghiên cứu, giám sát và truyền thông cộng đồng, dự án góp phần bảo vệ loài này, đồng thời gìn giữ hệ sinh thái Sơn Trà - một trong những giá trị tự nhiên quan trọng làm nên sức hấp dẫn của du lịch Đà Nẵng.
Bán đảo Sơn Trà là nơi hội tụ nhiều giá trị đa dạng sinh học đặc sắc, tạo nên bản sắc tự nhiên riêng của Đà Nẵng. Các hệ sinh thái như Sơn Trà góp phần tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến, đồng thời trở thành "lá phổi xanh" tự nhiên giúp duy trì cân bằng sinh thái cho khu vực.
Định hướng du lịch sinh thái trong tương lai
Trong bối cảnh du khách ngày càng quan tâm đến trải nghiệm có trách nhiệm với môi trường, phát triển du lịch gắn với khả năng gìn giữ các giá trị tự nhiên. Tại Đà Nẵng, xu hướng này thể hiện qua các mô hình du lịch gắn với thiên nhiên và cộng đồng như hoạt động quan sát động vật hoang dã tại Sơn Trà, chương trình trải nghiệm học tập về bảo tồn, hay điểm du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng tại khu vực miền núi và vùng đệm sinh thái.
Đối với Đà Nẵng, những hệ sinh thái như bán đảo Sơn Trà không chỉ là tài sản thiên nhiên quý giá mà còn là nền tảng tạo nên sức hấp dẫn riêng. Các hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học, huy động nguồn lực xã hội và nâng cao nhận thức cộng đồng ngoài phục vụ mục tiêu môi trường còn góp phần xây dựng nền tảng cho du lịch bền vững trong dài hạn. Đây cũng là hướng đi nhiều địa phương theo đuổi nhằm hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo tồn thiên nhiên và các mục tiêu phát triển bền vững.
