Quy hoạch vịnh Hạ Long mở rộng diện tích bảo tồn lên 676 km2, hướng tới năm 2035
Theo phê duyệt mới nhất, phạm vi nghiên cứu lập quy hoạch cho Danh lam thắng cảnh vịnh Hạ Long đã được xác định rõ ràng, bao gồm khu vực không gian cảnh quan, các địa danh, địa điểm và địa giới tự nhiên có liên hệ mật thiết trong quá trình hình thành và phát triển của di sản này. Cụ thể, quy hoạch sẽ tập trung vào phần đất liền và biển thuộc địa giới hành chính của 8 xã, phường và đặc khu tại tỉnh Quảng Ninh.
Phạm vi chi tiết và quy mô diện tích
Danh sách các khu vực được đưa vào quy hoạch gồm: phường Tuần Châu, phường Hà Tu, phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, phường Hạ Long, phường Hà An, phường Quang Hanh và đặc khu Vân Đồn. Ngoài ra, phần biển giáp ranh với đặc khu Cát Hải của thành phố Hải Phòng cũng được bao quanh, đặc biệt chú trọng đến các khu vực khoanh vùng bảo vệ Di tích quốc gia đặc biệt Danh lam thắng cảnh vịnh Hạ Long.
Đối với di sản thế giới vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà, phạm vi nghiên cứu bao gồm phần khoanh vùng bảo vệ di sản thế giới vịnh Hạ Long thuộc địa giới hành chính tỉnh Quảng Ninh. Không gian biển, các khu bảo tồn, rừng đặc dụng, rừng đầu nguồn, mặt nước và dòng chảy có liên quan cũng nằm trong phạm vi này.
Quy mô lập quy hoạch có tổng diện tích khoảng 676,36 km2, trùng khớp với phần diện tích khu vực di sản (vùng lõi) và vùng đệm của Di sản thế giới vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà. Thông tin này được thể hiện rõ trong các hồ sơ Di sản thế giới vịnh Hạ Long từ năm 1994, 2000 và hồ sơ mới nhất năm 2023, hiện đang được lưu trữ tại Trung tâm Di sản thế giới của UNESCO.
Mục tiêu chiến lược và tầm nhìn dài hạn
Mục tiêu chính của quy hoạch là bảo tồn toàn diện cảnh quan thiên nhiên, môi trường, địa chất, địa mạo, địa lý, đa dạng sinh học và hệ sinh thái đặc thù của vịnh Hạ Long. Đồng thời, các không gian văn hóa, lịch sử, truyền thống cũng được chú trọng để giữ gìn bản sắc văn hóa biển-đảo Hạ Long.
Quy hoạch nhằm nhận diện đầy đủ tiềm năng và giá trị của Di tích quốc gia đặc biệt Danh lam thắng cảnh vịnh Hạ Long, hoàn thiện hệ thống hồ sơ và dữ liệu phục vụ công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích. Ngoài ra, việc hoàn chỉnh ranh giới và phạm vi khu vực bảo vệ sẽ góp phần cụ thể hóa các quy hoạch đã được phê duyệt trên địa bàn.
Thời kỳ quy hoạch được xác định đến năm 2035, với tầm nhìn dài hạn đến năm 2050. Điều này khẳng định vai trò quan trọng của di tích trong định hướng phát triển tỉnh Quảng Ninh, vùng Đông Bắc và cả khu vực rộng lớn hơn.
Kết nối với các quy hoạch hiện hành và phát triển bền vững
Quy hoạch mới sẽ góp phần cụ thể hóa các quy hoạch đã được phê duyệt, bao gồm Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (theo Quyết định số 80/QĐ-TTg ngày 11/2/2023) và Quy hoạch chung thành phố Hạ Long đến năm 2040 (theo Quyết định số 72/QĐ-TTg ngày 10/2/2023).
Mục tiêu là thiết lập mô hình bảo tồn và phát triển bền vững, mở rộng hướng tiếp cận và kết nối, đồng thời khẳng định vị thế và hình ảnh của di tích trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội và dịch vụ du lịch của tỉnh Quảng Ninh. Quy hoạch cũng sẽ tổ chức không gian và kết cấu hạ tầng phù hợp với từng giai đoạn, gắn liền với bảo tồn Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà.
Đây sẽ là căn cứ pháp lý quan trọng cho công tác quản lý và triển khai các dự án thành phần nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Bên cạnh đó, việc xây dựng quy chế, quy định quản lý quy hoạch, lập kế hoạch đầu tư và lộ trình triển khai các dự án thành phần sẽ thu hút nguồn lực xã hội để bảo tồn di tích một cách hiệu quả.
