Làng Võng La, một làng quê ven sông Hồng thuộc huyện Đông Anh, Hà Nội, nổi tiếng với nghề làm Đậu Chài – một sản vật đã gắn bó với người dân qua nhiều thế hệ. Nghề làm đậu phụ không chỉ là sinh kế mà còn trở thành nếp nhà, mùi hương quen thuộc của buổi sớm, in dấu trong từng ngõ nhỏ, từng sân nhà. Người lớn truyền nghề cho con cháu, hàng xóm đỡ đần nhau trong những công đoạn quen thuộc, tạo nên một cấu trúc cộng đồng bền bỉ.
Giá trị lịch sử và văn hóa đặc biệt
Không chỉ có làng nghề, Võng La còn mang giá trị lịch sử đặc biệt. Trong giai đoạn 1941-1945, nơi đây từng là An toàn khu của Trung ương Đảng. Nhiều gia đình trong làng đã nuôi giấu, bảo vệ cán bộ cách mạng. Đặc biệt, năm 1943, tại Võng La, bản “Đề cương về Văn hóa Việt Nam” được thông qua, trở thành một dấu mốc quan trọng trong lịch sử văn hóa cách mạng Việt Nam. Những câu chuyện ấy hiện diện trong ký ức người dân, trong nếp làng, trong những địa chỉ văn hóa còn được gìn giữ đến hôm nay như Chùa Chài (Bạch Sam tự) và đình làng Võng La – nơi diễn ra các sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hội, giữ mối liên kết cộng đồng.
Tiềm năng du lịch cộng đồng ven sông Hồng
Trong dòng chảy phát triển của Thủ đô, sông Hồng đang được nhìn nhận như một trục không gian lớn về cảnh quan, văn hóa và sinh thái. Điều đó mở ra cơ hội để những làng ven sông như Võng La được đánh thức bằng cách không xóa đi làng cũ để dựng lên một không gian hoàn toàn mới, mà chỉnh trang, nâng cấp, bảo tồn và phát huy những giá trị vốn có. Võng La có thể trở thành một làng du lịch cộng đồng ven sông Hồng, nơi du khách đến để hiểu thêm về nghề Đậu Chài, thăm chùa, đình, nghe chuyện về vùng đất cách mạng, trải nghiệm đời sống nông nghiệp ven sông và cảm nhận nhịp sống bình dị của một làng quê Hà Nội.
Phát triển bền vững từ bảo tồn
Theo tác giả Hùng Đức, sự đổi thay nên bắt đầu từ việc tôn trọng cấu trúc làng, tôn trọng ký ức cộng đồng và tôn trọng sinh kế đã nuôi sống người dân qua nhiều đời. Bên dòng sông Hồng, Võng La có thể tiếp tục là một làng quê yên bình, nhưng không đứng ngoài nhịp phát triển của Thủ đô. Nếu được quy hoạch và chăm chút đúng cách, nơi đây sẽ không chỉ là một điểm đến mới, mà còn là minh chứng cho một cách phát triển nhân văn: bảo tồn để phát triển, lấy con người làm trung tâm và biến những giá trị lâu đời thành nguồn lực cho tương lai.
