Cúc Phương rực rỡ mùa bướm và lung linh đom đóm
Từ tháng 4 đến tháng 6 hàng năm, Vườn quốc gia Cúc Phương bước vào mùa cao điểm với hai hiện tượng thiên nhiên kỳ thú: hàng triệu cánh bướm bay lượn khắp các cung đường rừng vào ban ngày và những đàn đom đóm phát sáng tạo nên khung cảnh huyền ảo vào ban đêm. Đây là thời điểm lý tưởng để du khách trải nghiệm vẻ đẹp độc đáo của rừng nhiệt đới, nhưng cũng đặt ra những thách thức lớn về bảo tồn.
Những biện pháp nghiêm ngặt bảo vệ hệ sinh thái
Trước những lo ngại về tác động của hoạt động du lịch ban đêm, đặc biệt là tour ngắm đom đóm, đến đời sống động vật hoang dã, ông Nguyễn Văn Chính, Giám đốc Vườn quốc gia Cúc Phương, khẳng định: "Đây là một câu hỏi rất quan trọng và cũng là điều chúng tôi trăn trở ngay từ đầu trong định hướng phát triển du lịch sinh thái ở vườn. Chúng tôi không chạy theo số lượng khách, mà đặt ra những nguyên tắc rất nghiêm ngặt".
Cụ thể, với tour trải nghiệm rừng ban đêm - hoạt động ngắm đom đóm, Vườn quốc gia Cúc Phương đã thực hiện các biện pháp bảo vệ chặt chẽ:
- Giới hạn số lượng khách tham quan mỗi đêm trên từng tuyến đường cụ thể
- Quy định nghiêm ngặt về ánh sáng: chỉ sử dụng đèn chuyên dụng, hạn chế tối đa ánh sáng trắng mạnh
- Cấm du khách tự do tiếp cận, bắt giữ hoặc làm xáo trộn sinh cảnh tự nhiên của đom đóm
- Yêu cầu hướng dẫn viên phải được đào tạo bài bản về sinh thái học và kỹ năng diễn giải môi trường
Thiết kế trải nghiệm dựa trên sức chịu tải của hệ sinh thái
Ông Chính nhấn mạnh: "Vườn quốc gia thiết kế trải nghiệm dựa trên sức chịu tải của hệ sinh thái, không phải thiết kế hệ sinh thái theo nhu cầu du lịch. Nếu làm đúng, tour đêm không những không gây hại mà còn tạo ra giá trị bảo tồn rất lớn". Theo ông, mỗi du khách sau khi trải nghiệm, nếu thực sự hiểu và cảm nhận, sẽ trở thành một "đại sứ" cho rừng, lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường.
"Chúng tôi mong muốn không phải là càng nhiều người đến càng tốt, mà là mỗi người đến đều hiểu hơn, yêu hơn và có trách nhiệm hơn với rừng", vị giám đốc chia sẻ.
Biến đổi khí hậu và khả năng thích nghi của rừng
Một điểm đáng chú ý là năm 2026, mùa bướm và đom đóm ở rừng Cúc Phương đến sớm hơn khoảng 2 tuần so với thông thường. Ông Chính nhận định: "Đây có thể là một dấu hiệu ban đầu cho thấy biến đổi khí hậu đang tác động ngày càng rõ đến các hệ sinh thái, trong đó có rừng nhiệt đới như Cúc Phương".
Tuy nhiên, ban quản lý vườn quốc gia vẫn giữ vững niềm tin: "Nếu bảo vệ rừng đủ tốt, giữ được độ che phủ, giữ được nguồn nước, hạn chế tác động tiêu cực thì rừng sẽ có khả năng tự điều chỉnh và thích nghi".
Ông khẳng định: "Những mùa bướm, mùa đom đóm có thể thay đổi về thời điểm, cường độ, nhưng nếu rừng còn, thì những vẻ đẹp ấy vẫn còn. Đó cũng là lý do vì sao chúng tôi kiên định với quan điểm: lấy bảo tồn làm nền tảng cho mọi hoạt động phát triển".
Lời khuyên cho du khách khi tham gia trải nghiệm rừng đêm
Ông Nguyễn Văn Chính đưa ra những lời khuyên quý giá cho du khách khi tham gia trải nghiệm rừng về đêm:
- Hãy đến với rừng như một vị khách biết lắng nghe
- Đừng vội vàng, đừng gây ồn ào
- Đừng cố "sở hữu" những gì thuộc về tự nhiên
- Đi nhẹ, nói khẽ và mở lòng đón nhận
"Rừng sẽ 'kể chuyện' theo cách riêng của nó. Và khi rời đi, nếu bạn mang theo được một chút tĩnh lặng của đêm rừng, một chút rung động trước cánh bướm, hay chút suy nghĩ về trách nhiệm của mình, thì chuyến đi đó đã có ý nghĩa", ông Chính chia sẻ.
Cuối cùng, vị giám đốc nhắn nhủ: "Rừng không biết nói, nhưng nó ghi nhớ tất cả. Làm nghề rừng, hãy sống sao để mỗi bước chân đi qua, rừng thấy ấm lòng" - đó là điều mà những người làm công tác bảo tồn thiên nhiên thường nhắc nhở nhau.
