Cam Xã Đoài – sản vật tiến vua lọt top trái cây ngon nhất thế giới
Loại cam đặc sản Xã Đoài (Nghi Lộc, Nghệ An) vừa được website ẩm thực TasteAtlas xếp hạng thứ 13 trong danh sách 20 loại trái cây tốt nhất cho sức khỏe nhờ hàm lượng vitamin C, chất chống oxy hóa và giá trị dinh dưỡng cao. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân xứ Nghệ mà còn khẳng định vị thế của nông sản Việt Nam trên bản đồ ẩm thực thế giới.
Cam Xã Đoài có lịch sử hơn 200 năm, từng được chọn làm sản vật tiến vua. Theo Cổng thông tin du lịch Nghệ An, giống cam này do các linh mục mang từ châu Phi vào Việt Nam đầu thế kỷ XIX, sau đó được trồng thử nghiệm tại vùng Xã Đoài (nay thuộc xã Nghi Lộc). Nhờ thổ nhưỡng đặc biệt, cây thích nghi và cho chất lượng vượt trội, hình thành thương hiệu nổi tiếng.
Đặc điểm độc đáo của cam Xã Đoài
Điểm đặc biệt của loại quả này nằm ở lớp vỏ mỏng, nhẵn, chuyển màu vàng óng khi chín. Trên bề mặt có nhiều túi tinh dầu, chỉ cần bóc nhẹ đã tỏa hương thơm đặc trưng. Phần múi bên trong mọng nước, màu vàng đẹp mắt, vị ngọt thanh tự nhiên, gần như không có vị chua.
Nhờ chất lượng nổi bật, cam Xã Đoài từng được dâng lên vua chúa trong các dịp quan trọng, vì vậy còn được gọi là "cam tiến vua". Dù đã được nhân giống và đưa đi trồng ở nhiều địa phương, nhưng các nhà vườn khẳng định chỉ những cây sinh trưởng trên vùng đất Nghi Lộc mới cho hương vị đặc trưng.
Quy trình canh tác khó khăn, sản lượng hạn chế
Cam Xã Đoài là giống cây tương đối khó chăm sóc. Cây phù hợp với đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng và có khả năng thoát nước tốt. Người dân chủ yếu nhân giống bằng phương pháp chiết hoặc ghép cành để giữ nguyên đặc tính của cây mẹ.
Sau khoảng 3-4 năm trồng, cây bắt đầu cho thu hoạch ổn định và có thể khai thác trong nhiều năm nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật. Cam thường ra hoa vào tiết lập xuân, thu hoạch tập trung vào tháng 11 và tháng 12 âm lịch, đúng dịp nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh trước Tết. Người trồng phải thường xuyên cắt tỉa cành, bón phân hữu cơ và theo dõi sâu bệnh. Cây nhạy cảm với thời tiết cực đoan như mưa lớn hoặc rét kéo dài, khiến tỷ lệ rụng quả tăng và ảnh hưởng đến năng suất.
Giá cao ngất ngưởng, khách đặt mua từ khi còn xanh
Theo ghi nhận của VietnamPlus, do sản lượng không nhiều và thời gian chăm sóc kéo dài, cam Xã Đoài thường được bán theo từng quả. Những quả đẹp có giá khoảng 70.000-100.000 đồng/quả, quy đổi tương đương khoảng 350.000 đồng/kg.
Vào mỗi dịp cuối năm, nhiều khách hàng từ Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh, thành khác liên hệ nhà vườn để đặt mua từ khi quả còn xanh nhằm bảo đảm có hàng vào dịp Tết. Nhiều vườn cam nhận hết đơn trước khi bước vào vụ thu hoạch. Ngoài quả tươi, những cây cam sai trĩu quả còn được nhiều người tìm mua để trưng Tết, có cây dáng đẹp được bán với giá lên tới hàng chục triệu đồng.
Bảo tồn giống cam đặc sản
Hiện diện tích trồng cam Xã Đoài không còn nhiều như trước. Theo Báo Nghệ An, chính quyền địa phương cùng người dân đang từng bước bảo tồn giống cam đặc sản này thông qua việc duy trì vùng trồng, gìn giữ nguồn gen và xây dựng thương hiệu, góp phần phát huy giá trị của loại quả từng làm nên danh tiếng của vùng đất xứ Nghệ.
