Sau chuyến du lịch 5 ngày 4 đêm tại Nhật Bản, chị Hải Anh (ngụ TP.HCM) đã tiêu hơn 80 triệu đồng, trong đó hơn một nửa số tiền 'bay' chỉ sau một buổi mua sắm tại Tokyo. Tour của chị bao gồm ba điểm mua sắm chính: khu Ginza và Shibuya ở Tokyo, khu Factory Outlet tại Fukushima và hệ thống siêu thị Aeon Mall. Ginza nổi tiếng là khu mua sắm sang trọng với các thương hiệu thời trang cao cấp như Chanel, Dior, Gucci, Louis Vuitton…
Thay đổi thói quen mua sắm của du khách Việt
Anh Tuấn Thành, hướng dẫn viên với 18 năm kinh nghiệm dẫn tour Nhật Bản, cho biết trước đây người Việt đến Ginza chỉ để tham quan vì toàn đồ xa xỉ. Nhưng vài năm gần đây, các đoàn khách đều muốn đến Ginza để mua sắm. 'Khách Việt ngày càng chịu chơi và chuộng hàng hiệu', anh nhận xét.
Ginza không chỉ là điểm mua sắm mà còn là nơi ngắm cảnh đẹp khi đèn lên. Sau khi cửa hàng đóng cửa, khu phố biến thành khu vui chơi giải trí về đêm với các quán bar, câu lạc bộ cao cấp. 'Lạc ở Ginza từ chiều đến tối bằng 3 tháng lương cày cuốc ở nhà', Hải Anh ví von.
Tại khu Factory Outlet rộng hàng nghìn hecta gần cao tốc từ Tokyo đến Fukushima, đoàn khách chỉ có 2 giờ mua sắm nhưng ai cũng tranh thủ 'săn' hàng giảm giá 70-80% từ các thương hiệu như Coach, Nike, Adidas, Puma. Tương tự, tại Aeon Mall, đoàn khách của anh Thành đã xin cắt bớt tham quan để tăng thời gian mua sắm từ 2 lên 4 tiếng.
Tiềm năng mô hình outlet đa năng tại Việt Nam
Bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG), cho rằng Việt Nam có thể xây dựng các khu mua sắm đặc sắc dựa trên văn hóa bản địa. Bà đề xuất quy định tỷ lệ hàng Việt chất lượng cao tại các tổ hợp mua sắm đa năng, biến hàng Việt thành 'lát cắt văn hóa' thu hút du khách.
Tuy nhiên, chính sách hiện nay còn nhiều bất cập. Hệ thống hoàn thuế VAT cho khách quốc tế rườm rà, cần số hóa và liên thông giữa doanh nghiệp, cơ quan thuế và hải quan. Bà Thủy Tiên cũng kiến nghị mở lại mô hình mua sắm miễn thuế có kiểm soát bằng công nghệ số, đồng thời quy hoạch lại các điểm bán lẻ chuyên nghiệp, đưa hàng Việt chất lượng cao vào phục vụ du khách.
Cần chính sách ưu đãi cho thương mại du lịch
Để xây dựng outlet thành công, cần quỹ đất sạch và chính sách ưu đãi vì biên lợi nhuận của outlet rất mỏng. Bà Thủy Tiên đề xuất gỡ bỏ trần khuyến mãi 50% để mô hình outlet không vi phạm luật. Bà cũng nhấn mạnh việc du khách mua hàng Việt là 'xuất khẩu tại chỗ', mang lại giá trị gia tăng cao, nên doanh nghiệp thương mại du lịch cần được tiếp cận vốn ưu đãi như doanh nghiệp xuất khẩu truyền thống.
TS Thái Doãn Hồng, Tổng giám đốc Công ty CP Du lịch Công đoàn TP.HCM, kiến nghị Chính phủ có cơ chế thông thoáng để thu hút đầu tư vào trung tâm mua sắm miễn thuế, factory outlet, chợ đêm và kinh tế đêm. Ông cũng đề xuất xây dựng chính sách hoàn thuế hấp dẫn hơn cho khách quốc tế và kết nối các trung tâm mua sắm với doanh nghiệp du lịch để tạo nguồn khách ổn định.
Bà Lê Hồng Thủy Tiên cam kết nếu Nhà nước ưu đãi cơ chế đất đai, doanh nghiệp sẽ đáp ứng bằng các KPI rõ ràng về tỷ lệ hàng Việt, giá thuê ưu đãi cho nghệ nhân, doanh thu xuất khẩu tại chỗ và giải quyết việc làm. Bà hy vọng chiến dịch 'Shopping in Vietnam' sẽ trở thành hiện thực, khiến du khách quốc tế sẵn sàng mở ví tại Việt Nam.
TS Thái Doãn Hồng nhấn mạnh Việt Nam cần nghiên cứu tâm lý tiêu dùng của từng thị trường khách để phát triển sản phẩm phù hợp, đồng thời xây dựng thương hiệu sản phẩm và truyền thông mạnh mẽ để du khách quốc tế nhớ đến những món đồ nhất định phải mua khi đến Việt Nam.
