Đi tàu không chỉ là phương tiện di chuyển mà còn là một trải nghiệm văn hóa đầy thú vị. Sau những "chuyến tàu văn hóa" từ Hà Nội đi Hải Phòng và Hà Nội đi Từ Sơn (Bắc Ninh), hơn hai năm trước, tuyến đường sắt "Hành trình di sản miền Trung" giữa Huế và Đà Nẵng đã thu hút sự chú ý đặc biệt. Từ tháng 3 năm 2024, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã khai thác các giá trị di sản của hai vùng đất này qua bốn chuyến tàu mỗi ngày, gồm hai chuyến từ Huế đi Đà Nẵng và hai chuyến ngược lại.
Trên đoàn tàu mang diện mạo mới ra mắt vào ngày 26 tháng 3 năm nay, nhiều nhóm khách đã cảm nhận được không khí rộn ràng khác biệt so với các chuyến tàu chở khách thông thường. Ngay khi chưa kịp ngồi ấm chỗ, mọi người đã tấp nập di chuyển qua các toa tàu mang sắc tím, vàng, điểm xuyết chút son và hoa văn gợi nét cung đình. Điểm đến chính của hành khách là hai toa cộng đồng, nơi có dịch vụ ăn sáng, ăn nhẹ, xem biểu diễn nghệ thuật và thưởng trà Huế.
Không gian văn hóa trên tàu
Tại toa cộng đồng, các nghệ nhân và đầu bếp phục vụ nhiều loại bánh trái đặc trưng của Huế và Đà Nẵng. Du khách có thể thưởng thức các điệu hò Huế và những bài hát mang âm hưởng dân ca Huế do nhóm ba nghệ sĩ trình diễn. Không chỉ thụ động nghe hát, khách có thể lên sân khấu giao lưu, tạo nên không khí tương tác vui vẻ với sự góp mặt của nhiều giọng ca từ khắp mọi miền. Sân khấu mini trở thành không gian chung của tất cả người đi tàu.
Sau những sắc màu cố đô từ ga Huế đến Lăng Cô, đoàn tàu lại tràn ngập âm thanh sôi nổi của các ca khúc trẻ trung mang tinh thần "thành phố đáng sống" Đà Nẵng. Ở chiều ngược lại, không khí Đà Nẵng lại đến trước. Trên mỗi luồng tàu luôn có nhóm nghệ sĩ và nghệ nhân sẵn sàng phục vụ trước khi tàu chuyển bánh.
Phản hồi tích cực từ du khách
Ông Lương Xuân Thường, Bí thư kiêm Giám đốc Chi nhánh vận tải đường sắt Đồng Hới, cho biết: "Qua hai năm vận hành, mô hình này đã được ghi nhận tốt từ người dân trong nước, đặc biệt là du khách quốc tế đón nhận hào hứng." Việc đi tàu không còn đơn thuần là một hành trình mà đã trở thành một trải nghiệm thực sự. Nhờ sự truyền thông rộng rãi và sự ủng hộ của hai thành phố Đà Nẵng và Huế, lượng khách đi chuyến tàu di sản này ngày càng đông. Vào các dịp cao điểm, khách quốc tế chiếm khoảng 50-60%. Dù giá vé cao hơn 15-20% so với tàu thông thường và ô tô, nhưng theo phản hồi của nhiều khách, mọi người rất hưởng ứng.
Cải tiến dựa trên giá trị di sản
Ông Thường chia sẻ: "Sau hai năm, chúng tôi cải tạo, nâng cấp đoàn tàu và thêm trải nghiệm mới cho hành khách. Tháng đầu tiên tính từ ngày 26 tháng 3 năm 2026, lượng khách tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Chúng tôi luôn lấy ý kiến hành khách để đổi mới trên tàu, đặc biệt là vệ sinh toa xe và phong cách phục vụ, luôn phải mới nhưng dựa trên cái gốc di sản. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ mở rộng đặc sản vùng miền và quà lưu niệm để phục vụ khách tận nơi."
Cùng với tinh thần tôn vinh di sản, trước đó vào ngày 9 tháng 10 năm 2025, Sở Du lịch thành phố Huế đã công nhận Ga Huế là điểm du lịch của thành phố. Theo Trưởng ga Huế Trần Danh Văn, đây là sự khẳng định rằng Ga Huế không chỉ là hạ tầng giao thông mà còn là một tài sản văn hóa. Ga Huế tọa lạc tại số 2 Bùi Thị Xuân, phường Thuận Hóa, là một trong những nhà ga cổ nhất Việt Nam với gần 120 năm hình thành và phát triển, mang giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc đặc trưng của cố đô. Theo Quyết định số 1152/QĐ-UBND ngày 30 tháng 5 năm 2018 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế), Ga Huế là một trong 27 công trình kiến trúc Pháp tiêu biểu tại Huế.
Kiến trúc cổ kính và không gian đặc trưng của khu ga đã thu hút nhiều du khách đến tham quan và check-in. Với nỗ lực của ga và sự ủng hộ của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, không gian Café hỏa xa được mở ngay cạnh ga, trở thành một điểm đến mới, thoáng rộng, được bài trí theo phong cách "nhà tàu" với mặt ngoài hướng ra sông Hương và mặt trong hướng vào khu vực đường ray.
Tương lai của du lịch đường sắt
Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam Trần Tuấn Anh tâm huyết: "Với những công trình hàng trăm năm tuổi, các giá trị văn hóa và lịch sử cần được giữ gìn và tạo dựng không gian mới mẻ để công chúng và du khách đến trải nghiệm." Đó cũng là niềm tự hào của những người làm nghề tại Ga Huế cũng như trên các tuyến đường sắt Bình-Trị-Thiên, khi các công trình và hiện vật thiết bị, máy móc của ngành không chỉ được nhìn nhận ở khía cạnh kỹ thuật, giao thông mà đã trở thành những tài sản văn hóa.
Tại toa cộng đồng, không gian thưởng trà được thiết kế với ghế ngồi hướng ra cửa sổ, cho phép khách thong thả ngắm cảnh đầm, vịnh Lăng Cô và biển núi hùng vĩ khi tàu qua đèo Hải Vân. Bạn trẻ Ngô Thị Ái Nhi, nhân viên Công ty cổ phần đặc sản Kim Luông (Huế), tỉ mỉ từng công đoạn pha trà và rót từng chén trà thơm hương sen mời khách. Cô giới thiệu đây là trà đinh ướp sen hồ Tịnh Tâm, vốn là dòng sen trắng hoàng cung xưa kia mọc trong đại nội, nay được nhân giống ra hồ Tịnh Tâm và dùng để ướp trà.
