Sầu riêng là một trong những loại trái cây nhiệt đới được ưa chuộng nhất tại Việt Nam. Không chỉ nổi tiếng với hương vị thơm ngon, béo ngậy, sầu riêng còn là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, mang về doanh thu hàng tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, điều đáng ngạc nhiên là giá sầu riêng tại thị trường nội địa lại rất rẻ, chỉ từ 15.000 đến 20.000 đồng một kg, thậm chí có nơi bán đầy vỉa hè với giá vài chục nghìn đồng.
Xuất khẩu sầu riêng đạt kỷ lục
Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trong nửa đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đã vượt mốc 1 tỷ USD, tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm ngoái. Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất, chiếm hơn 90% tổng lượng sầu riêng xuất khẩu của Việt Nam. Ngoài ra, sầu riêng Việt cũng được xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc...
Giá sầu riêng xuất khẩu thường dao động từ 5-10 USD/kg (khoảng 120.000-250.000 đồng), tùy vào giống loại và chất lượng. Trong khi đó, tại thị trường nội địa, giá sầu riêng lại rẻ hơn nhiều lần. Nhiều người tiêu dùng thắc mắc tại sao cùng một loại quả nhưng giá trong nước lại chênh lệch lớn so với giá xuất khẩu.
Nguyên nhân giá sầu riêng trong nước rẻ
Có nhiều lý do giải thích cho sự chênh lệch này. Thứ nhất, sầu riêng xuất khẩu phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, mẫu mã, an toàn thực phẩm. Những quả sầu riêng đạt chuẩn thường có kích thước đều, vỏ đẹp, không sâu bệnh, được thu hoạch đúng độ chín và bảo quản theo quy trình nghiêm ngặt. Trong khi đó, sầu riêng bán trong nước thường là loại không đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, có thể bị xấu mã, nhỏ hơn hoặc chín quá.
Thứ hai, chi phí vận chuyển và logistics cho xuất khẩu cao hơn nhiều so với tiêu thụ nội địa. Việc bảo quản lạnh, đóng gói, thông quan... đều làm tăng giá thành. Thứ ba, nhu cầu tiêu thụ sầu riêng trong nước không cao bằng các thị trường nước ngoài, nhất là Trung Quốc, nơi sầu riêng được coi là loại trái cây cao cấp. Vì vậy, để bán được hàng, thương lái phải hạ giá.
Lợi ích cho người tiêu dùng trong nước
Dù giá rẻ, nhưng chất lượng sầu riêng nội địa không hề thua kém nhiều so với hàng xuất khẩu. Người tiêu dùng Việt Nam có thể thưởng thức sầu riêng tươi ngon với giá chỉ bằng một phần nhỏ so với giá xuất khẩu. Điều này là một lợi thế lớn, giúp nhiều người có cơ hội thưởng thức loại trái cây đặc sản này mà không phải lo lắng về giá cả.
Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng sầu riêng bán rẻ trên vỉa hè có thể không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Người tiêu dùng nên chọn mua sầu riêng ở những nơi uy tín, có nguồn gốc rõ ràng để tránh mua phải hàng kém chất lượng.
Tương lai của ngành sầu riêng Việt Nam
Với tiềm năng xuất khẩu lớn, ngành sầu riêng Việt Nam đang ngày càng phát triển. Nhiều địa phương đã mở rộng diện tích trồng sầu riêng, áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến để nâng cao năng suất và chất lượng. Bên cạnh đó, việc ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA) cũng mở ra cơ hội cho sầu riêng Việt Nam tiếp cận nhiều thị trường hơn.
Để đảm bảo sự phát triển bền vững, các chuyên gia khuyến cáo cần có sự liên kết chặt chẽ giữa nông dân, doanh nghiệp và nhà nước trong việc sản xuất, chế biến và xuất khẩu sầu riêng. Đồng thời, cần quan tâm đến thị trường nội địa, tạo điều kiện cho người tiêu dùng trong nước được thụ hưởng sản phẩm chất lượng với giá hợp lý.
Nhìn chung, sầu riêng Việt Nam không chỉ là niềm tự hào của ngành nông nghiệp mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Dù giá xuất khẩu cao nhưng giá trong nước rẻ, đây là cơ hội để mọi người dân đều có thể thưởng thức loại quả thơm ngon này.
