Mâm Cỗ Tết: 'Mỗi Thứ Một Ít' Cũng Có Thể Khiến Calo Tăng Vọt
Mâm cỗ truyền thống ngày Tết với bánh chưng, nem rán, giò chả, thịt đông, mứt kẹo luôn là biểu tượng của sự sum vầy và ấm cúng. Tuy nhiên, đằng sau vẻ hấp dẫn và giàu dinh dưỡng, những món ăn này lại ẩn chứa mật độ năng lượng cao, khiến lượng calo nạp vào cơ thể tăng nhanh chóng mà nhiều người thường không để ý.
Năng Lượng 'Khủng' Từ Những Món Quen Thuộc
Theo TS, BS Trần Châu Quyên, Trưởng khoa Khám tư vấn Dinh dưỡng người lớn tại Viện Dinh dưỡng quốc gia, chỉ cần ăn 'mỗi thứ một ít' trong mâm cơm ngày Tết, tổng năng lượng nạp vào đã có thể tăng đáng kể. Cụ thể, xét trung bình với các món ăn tiêu biểu:
- Một chiếc nem rán cung cấp khoảng 100 kcal.
- Một miếng giò (30–40 g) khoảng 80 - 100 kcal.
- Một phần nhỏ thịt đông khoảng 100 - 150 kcal.
- Một miếng bánh chưng khoảng 200 - 250 kcal.
Chưa kể đến bánh chưng, thịt kho, mứt kẹo và các món khác, một bữa cỗ Tết truyền thống có thể cung cấp tới khoảng 3.000 kcal. Con số này tương đương gấp đôi nhu cầu năng lượng trong một ngày của người trưởng thành, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ dư thừa calo và tăng cân.
Bánh Chưng: Món Ăn Giàu Năng Lượng Và Khó Tiêu
Riêng bánh chưng là món giàu năng lượng do được làm từ gạo nếp, thịt mỡ và đậu xanh, đều là những thực phẩm có mật độ calo cao. Gạo nếp chứa tinh bột dạng dẻo quánh, khó tiêu hóa hơn so với gạo tẻ. Trong bánh còn có đậu đỗ và thịt mỡ, làm tăng thêm lượng chất béo và các thành phần kết dính, khiến món ăn này trở nên nặng bụng nếu ăn nhiều.
Một chiếc bánh chưng truyền thống có thể cung cấp khoảng 2.000 - 2.500 kcal, tùy thuộc vào kích thước và tỷ lệ nguyên liệu. Khi cắt bánh thành 8 phần, mỗi miếng cung cấp khoảng 200 - 250 kcal, tương đương một bữa phụ nhỏ hoặc một phần ăn nhẹ trong ngày.
Mẹo Ăn Uống Và Vận Động Để Cân Bằng Năng Lượng
Từ xa xưa, bánh chưng thường được ăn kèm với dưa hành. Ngày nay, nhiều gia đình ngâm rau củ với giấm trước Tết. TS, BS Trần Châu Quyên giải thích: 'Thực chất, acid lên men từ các loại rau củ này giúp 'cắt' bớt chất béo và làm mềm cấu trúc bánh, nhờ đó hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn. Điều này cho thấy ông bà ta đã sớm nhận ra bánh chưng là món khó tiêu và cần ăn kèm thực phẩm lên men để cân bằng.'
Về thời điểm ăn, chuyên gia khuyến nghị nên dùng bánh chưng vào bữa sáng hoặc bữa trưa, và nên ăn trước 18 giờ. Nếu ăn muộn, gần giờ đi ngủ, khi dạ dày vẫn phải hoạt động để tiêu hóa, giấc ngủ dễ bị ảnh hưởng, khó sâu giấc và cơ thể mệt mỏi hơn vào ngày hôm sau.
Trong khi đó, đi bộ với tốc độ vừa phải (khoảng 5 - 6 km/giờ) trong 1 giờ chỉ tiêu hao khoảng 120 - 150 kcal. Để đốt cháy khoảng 200 - 250 kcal từ một miếng bánh chưng, cơ thể cần vận động cường độ cao hơn, chẳng hạn chạy bộ ở tốc độ trung bình trong khoảng 45 - 60 phút. Nếu chỉ vận động nhẹ, mức tiêu hao năng lượng còn thấp hơn.
Điều này cho thấy, chỉ một miếng bánh chưng nhỏ cũng có thể tương đương với một buổi vận động kéo dài. Vì vậy, nếu ăn nhiều món giàu năng lượng trong dịp Tết mà ít vận động, nguy cơ dư thừa năng lượng và tăng cân là rất dễ xảy ra.
Nguyễn Trung Hiếu
