Nằm ở miền trung Thái Lan, bên bờ biển phía tây của Vịnh Thái Lan, tỉnh Phetchaburi nổi bật với tài nguyên thiên nhiên phong phú và hệ sinh thái đa dạng. Thủ phủ cùng tên của tỉnh từ lâu đã được biết đến như một điểm đến ẩm thực độc đáo, nơi các nguyên liệu chất lượng cao được sử dụng trong những món ăn truyền thống lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Thành phố ba hương vị
Phetchaburi được mệnh danh là “Thành phố ba hương vị” nhờ sự kết hợp hài hòa giữa vị ngọt từ đường thốt nốt, vị mặn từ muối biển và vị chua từ chanh. Vị ngọt trong các món tráng miệng hấp dẫn tại đây chủ yếu đến từ đường nấu từ nước cây thốt nốt, được trồng nhiều ở huyện Ban Lat. Loại đường này nổi tiếng với vị ngọt thanh và hương thơm đặc trưng.
Vị mặn đến từ muối biển tại các trang trại ở Phetchaburi, tạo nên hương vị đặc trưng cho ẩm thực địa phương. Muối không chỉ là gia vị không thể thiếu trong các món ăn mà còn được dùng để sơ chế và bảo quản thực phẩm. Huyện Ban Laem là một trong những vùng sản xuất muối biển lớn nhất Thái Lan.
Vị chua được biết đến qua loại chanh chất lượng cao paen rampai, với vỏ mỏng, nhiều nước, chua dịu và thơm. Đây là một trong những giống cây trồng chủ lực của Phetchaburi, được trồng nhiều tại các huyện Tha Yang và Ban Lat.
Trải nghiệm ẩm thực độc đáo
Đến Phetchaburi, du khách có thể thưởng thức những món ăn kết hợp khéo léo giữa ba vị ngọt, mặn và chua, như kaeng khua hua tan (cà-ri thốt nốt), khao chae (cơm ngâm nước ăn kèm với các món mặn) hay kuaitiao nam daeng (mì nước dùng đỏ). Du khách cũng có cơ hội tìm hiểu quy trình sản xuất muối biển tại Dự án Trang trại nuôi trồng thủy sản kiểu mẫu ở huyện Ban Laem, hay ghé thăm Vườn chanh chú Noi và Vườn thốt nốt chú Thanom ở huyện Ban Lat.
Tại Vườn thốt nốt chú Thanom, du khách sẽ được ngắm nhìn những rặng thốt nốt trải dài trên diện tích 10 rai (khoảng 1,6ha). Du khách còn được tận mắt chứng kiến quá trình thu hoạch và làm đường thốt nốt, từ lúc người nông dân leo lên cây cao tới 30-40 mét, cắt ngọn bông để mật hoa chảy vào ống tre, cho đến khi lọc và đun đặc thành đường. Ngoài ra, du khách còn được học cách làm và thưởng thức những chiếc bánh khanom tan (bánh thốt nốt) mềm, xốp, với vị ngọt từ đường thốt nốt và vị béo ngậy từ nước cốt dừa.
Dù ông Thanom, chuyên gia về cây thốt nốt, đã qua đời, nhưng con trai ông vẫn kế thừa và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm từ khâu trồng trọt, thu hoạch đến chế biến. Vườn thốt nốt chú Thanom, còn được biết với tên gọi “Nhóm bảo tồn đường thốt nốt”, đóng góp vào việc duy trì nghề nấu đường thốt nốt truyền thống ở Phetchaburi.
Nâng tầm du lịch ẩm thực
Với nỗ lực bảo tồn ẩm thực truyền thống và đổi mới, Phetchaburi đã được UNESCO công nhận là thành viên của Mạng lưới các thành phố sáng tạo trong lĩnh vực ẩm thực vào năm 2021. Nhờ đó, Phetchaburi đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy du lịch ẩm thực và phát triển kinh tế địa phương.
Là thành phố sáng tạo của UNESCO, Phetchaburi chú trọng giữ gìn hương vị truyền thống, sử dụng nguyên liệu địa phương và thân thiện với môi trường, đồng thời sáng tạo ra những món ăn mới phù hợp với khẩu vị quốc tế. Một ví dụ điển hình là bánh khanom mo kaeng, sản phẩm có Chỉ dẫn địa lý (GI), thể hiện sự độc đáo của ẩm thực Phetchaburi.
Nhà máy bánh kẹo chú Anek, thuộc Công ty TNHH Phetchaburi Thai Dessert, là một xưởng sản xuất bánh ngọt truyền thống nổi tiếng. Ông Prawit Kruasarp, Giám đốc điều hành, cho biết nhà máy đã cho ra lò bánh khanom mo kaeng vị phô-mai để đáp ứng thị hiếu giới trẻ, đồng thời áp dụng công nghệ kiểm soát chất lượng và đóng gói hiện đại nhằm mở rộng thị trường.
Chính quyền tỉnh Phetchaburi và các cơ quan hữu quan đang đẩy mạnh quảng bá du lịch ẩm thực. Trong chương trình do Cục Quan hệ công chúng Thái Lan (PRD) tổ chức, đại diện truyền thông từ nhiều quốc gia như Việt Nam, Ấn Độ, Nhật Bản, Tây Ban Nha đã có dịp tìm hiểu về ẩm thực địa phương. Bà Thanada Vijakkhana, Phó Giám đốc Văn phòng Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT) tỉnh Phetchaburi, giới thiệu chiến lược thúc đẩy du lịch ẩm thực, tập trung vào chất lượng thay vì số lượng, hướng tới tăng trưởng bền vững.
Bà Wanpen Mungsri, Phó Tỉnh trưởng tỉnh Phetchaburi, nhấn mạnh rằng ba hương vị ngọt, mặn và chua thể hiện nét đẹp ẩm thực của tỉnh, với sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và sáng tạo. Bà khẳng định ẩm thực Phetchaburi gắn kết sâu sắc với cộng đồng, du lịch và kinh tế địa phương, là một trong những lý do nơi đây được UNESCO công nhận.
Cùng với Phetchaburi, Thái Lan có thêm Phuket (2015) và Songkhla (2025) được UNESCO vinh danh. Đây là nền tảng để Thái Lan khai phá tiềm năng du lịch ẩm thực, góp phần định vị “Đất nước nụ cười” là điểm đến du lịch chất lượng cao, quảng bá bản sắc văn hóa và phát triển bền vững.
