Ngành du lịch Việt Nam đã ghi nhận những bước phát triển vượt bậc, trở thành một trong những động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng của đất nước. Theo Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong, du lịch có nhiều dư địa phát triển nhưng cũng chịu tác động lớn từ thiên tai, dịch bệnh và biến động bên ngoài. Do đó, việc xây dựng các kịch bản phát triển cần xác định rõ mục tiêu, giải pháp và phương án ứng phó phù hợp với từng bối cảnh.
Ông Hồ An Phong nhấn mạnh: "Một trong những nội dung quan trọng hiện nay là đổi mới công tác thống kê, tính toán đầy đủ đóng góp trực tiếp của du lịch trong nền kinh tế và giá trị lan tỏa của du lịch đối với các ngành, lĩnh vực khác. Đây là sự chuyển đổi quan trọng từ tư duy phát triển dựa trên số lượng sang chất lượng, hiệu quả và đóng góp thực chất cho nền kinh tế. Du lịch không chỉ tạo ra giá trị cho riêng ngành mà còn thúc đẩy tăng trưởng nhiều lĩnh vực khác."
Từ 250 nghìn đến 21,2 triệu lượt khách quốc tế
Song hành cùng tiến trình đổi mới và hội nhập, du lịch Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ. Theo Trung tâm Thông tin du lịch (Cục Du lịch quốc gia Việt Nam), năm 1990, Việt Nam mới đón khoảng 250 nghìn lượt khách quốc tế. Nhờ cải thiện môi trường đầu tư, nâng cấp hạ tầng và đẩy mạnh xúc tiến quảng bá, lượng khách tăng trưởng liên tục. Đến năm 2010, con số này đạt khoảng 5 triệu lượt, gấp 20 lần so với năm 1990. Năm 2015, Việt Nam đón gần 8 triệu lượt khách quốc tế.
Giai đoạn 2015-2019 đánh dấu bước bứt phá mạnh mẽ. Nghị quyết số 08-NQ/TW năm 2017 của Bộ Chính trị xác định phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo cú hích về thể chế và đầu tư. Chỉ trong 4 năm, lượng khách quốc tế tăng từ gần 8 triệu lên 18 triệu lượt, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng du lịch cao nhất thế giới với mức tăng bình quân 22%/năm.
Du lịch nội địa trở thành trụ cột
Thị trường du lịch nội địa cũng phát triển mạnh mẽ. Từ khoảng 1 triệu lượt khách năm 1990, khách nội địa tăng lên 28 triệu lượt năm 2010, đạt 57 triệu lượt năm 2015 và khoảng 85 triệu lượt năm 2019. Sự gia tăng này phản ánh mức sống ngày càng cao của người dân và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho ngành.
Dịch Covid-19 bùng phát từ đầu năm 2020 đã tác động nghiêm trọng đến du lịch toàn cầu. Tại Việt Nam, hoạt động đón khách quốc tế tạm dừng trong giai đoạn 2020-2021, chỉ duy trì du lịch nội địa an toàn. Thị trường mở cửa trở lại hoàn toàn từ tháng 3/2022, cùng với chính sách thị thực thông thoáng và mở rộng đường bay quốc tế, du lịch Việt Nam phục hồi mạnh mẽ. Năm 2024, Việt Nam đón khoảng 17,6 triệu lượt khách quốc tế, tương đương 98% mức trước đại dịch. Đến năm 2025, lượng khách quốc tế vọt lên gần 21,2 triệu lượt, tăng hơn 20% so với năm trước và vượt kỷ lục năm 2019. Đà tăng trưởng tiếp tục trong năm 2026 khi chỉ 5 tháng đầu năm đón gần 10,7 triệu lượt, tăng 20,7% so với cùng kỳ.
Doanh thu vượt mốc 1 triệu tỷ đồng
Sự phát triển của du lịch còn được phản ánh qua mức đóng góp ngày càng lớn cho nền kinh tế. Từ doanh thu khiêm tốn những năm 1990, tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 96 nghìn tỷ đồng năm 2010, tăng lên 355 nghìn tỷ đồng năm 2015 và 755 nghìn tỷ đồng năm 2019. Sau đại dịch, ngành du lịch phục hồi nhanh chóng với tổng thu đạt khoảng 840 nghìn tỷ đồng năm 2024 và lần đầu tiên vượt mốc 1 triệu tỷ đồng vào năm 2025.
Cục Du lịch quốc gia Việt Nam nhận định, những kỷ lục mới về quy mô và tăng trưởng lượng khách và doanh thu không chỉ phản ánh sức hấp dẫn ngày càng lớn của điểm đến Việt Nam mà còn khẳng định vai trò của du lịch như một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Dẫn đầu ASEAN về tốc độ tăng trưởng khách quốc tế
Theo Ban Thư ký ASEAN, năm 2025, Việt Nam là quốc gia có tốc độ tăng trưởng khách quốc tế cao nhất khu vực. Với 21,2 triệu lượt, Việt Nam vượt qua Singapore và Indonesia để đứng thứ ba ASEAN, chỉ sau Malaysia và Thái Lan. Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism) cũng ghi nhận Việt Nam thuộc nhóm điểm đến tăng trưởng hàng đầu thế giới và dẫn đầu khu vực châu Á-Thái Bình Dương về tốc độ phục hồi và tăng trưởng khách quốc tế.
Cơ cấu thị trường khách quốc tế ngày càng đa dạng và cân bằng hơn. Các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ và Đài Loan (Trung Quốc) tiếp tục duy trì vai trò chủ lực, trong khi nhiều thị trường mới nổi ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Theo số liệu của Cục Du lịch Hàn Quốc tại Diễn đàn Du lịch ASEAN 2026, Việt Nam thu hút gần 50% lượng khách Hàn Quốc đến ASEAN, trở thành lựa chọn ưu tiên hàng đầu. Theo Công ty China Trading Desk, Việt Nam vượt qua Thái Lan trong thu hút khách Trung Quốc nhờ lợi thế điểm đến an toàn, kết nối giao thông thuận tiện và hệ thống điểm tham quan phong phú.
Mục tiêu đón 150 triệu lượt khách nội địa năm 2026
Du lịch nội địa tiếp tục tăng trưởng ấn tượng. Năm 2024, Việt Nam phục vụ khoảng 110 triệu lượt khách nội địa; năm 2025 con số này tăng lên hơn 135 triệu lượt; năm 2026, ngành du lịch đặt mục tiêu đón 150 triệu lượt khách nội địa.
Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), du lịch tiếp tục là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển khu vực dịch vụ. Năm 2025, khu vực dịch vụ, du lịch tăng 8,62%, đóng góp 51,08% vào tăng trưởng chung của nền kinh tế và chiếm tỷ trọng 42,75% trong cơ cấu kinh tế. Ngành du lịch không chỉ mở rộng quy mô đóng góp kinh tế mà còn mang lại hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đến các ngành vận tải, lưu trú, ăn uống, thương mại, văn hóa và giải trí. Du lịch tạo việc làm cho hàng triệu lao động, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao thu nhập cho cộng đồng địa phương, đồng thời thúc đẩy đầu tư hạ tầng, phát triển kinh tế địa phương và quảng bá hình ảnh đất nước.
