Đầu tháng 7, thông tin Bộ Công an khởi tố nhiều bị can về tội xâm phạm quyền tác giả và rửa tiền trong đường dây đăng lậu hơn 26.000 bộ phim thu hút sự quan tâm của dư luận. Theo cơ quan điều tra, từ năm 2020 đến tháng 4/2026, các đối tượng đã tạo lập hơn 100 trang web, đăng tải trái phép hơn 26.000 bộ phim không có bản quyền hoặc chưa được chủ sở hữu cho phép. Trước đó, trong đợt cao điểm xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ, chỉ trong một tháng, lực lượng chức năng đã chặn truy cập 1.073 trang web vi phạm, trong đó có 263 website phim lậu và 612 website truyền hình trái phép.
Khoảng trống khi web phim lậu bị xóa sổ
Trong nhiều năm, website phim lậu đã trở thành thói quen tiêu dùng giải trí của một bộ phận không nhỏ khán giả Việt. Chỉ với vài thao tác tìm kiếm, người dùng có thể tiếp cận hàng nghìn bộ phim điện ảnh, series truyền hình và chương trình giải trí trong nước lẫn quốc tế mà không phải trả phí. Nhiều nội dung xuất hiện trên website lậu chỉ sau thời gian ngắn phát hành trên các nền tảng có bản quyền.
Hồi cuối năm 2025, câu chuyện một fanpage của hệ thống rạp chiếu phim lớn nhất nhì Việt Nam phải năn nỉ một trang web lậu từng trở thành đề tài bàn tán trên mạng xã hội. Khi đó, một phim hoạt hình nổi tiếng nước ngoài trước khi được mua bản quyền về chiếu tại rạp Việt đã bị phát tán trên trang phim lậu, với chất lượng hình ảnh cao, có cả bản lồng tiếng và phụ đề. Để doanh thu phòng vé không bị ảnh hưởng, fanpage nhà rạp phải để lại bình luận xin tạm ẩn phim và nhận được sự đồng ý. Cuộc trò chuyện viral khiến nhiều người bật cười khi đơn vị nắm bản quyền lại ở thế “kèo dưới”.
Tác động đến ngành công nghiệp phim
Sự phổ biến của các website lậu đặt ra thách thức khổng lồ với toàn bộ ngành sản xuất và phát hành phim. Mỗi lượt xem trên nền tảng vi phạm đồng nghĩa với việc mất doanh thu của đơn vị sở hữu bản quyền, ảnh hưởng đến khả năng thu hồi vốn, giá trị khai thác hậu phát hành, doanh thu của các nền tảng trực tuyến và động lực đầu tư vào dự án mới. Việc Bộ Công an triệt phá đường dây website phim lậu được nhiều người trong ngành xem là tín hiệu tích cực. Các nền tảng phát hành hợp pháp có thể hưởng lợi rõ rệt nhất khi người dùng khó tiếp cận nguồn phim vi phạm. Đây cũng là cơ hội để các đơn vị khai thác bản quyền gia tăng giá trị kho nội dung và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động mua bán, phân phối bản quyền trong tương lai.
Chuyên gia: Không có chuyện triệt phá web lậu hôm nay, ngày mai phòng vé và OTT tăng vọt
Trao đổi với Tri Thức - Znews, Thạc sĩ Trần Minh Ngân, giảng viên khoa Nghệ thuật, Sân khấu & Điện ảnh của Đại học Văn Lang, cho rằng việc triệt phá các website phim lậu sẽ để lại tác động mạnh tới thị trường. “Trong nhiều năm, phim lậu tồn tại như một vùng xám khiến nhà sản xuất, nhà phát hành và nền tảng streaming hợp pháp luôn ở thế bất lợi. Khi cơ quan chức năng xử lý mạnh tay, thông điệp được đưa ra rất rõ ràng: bản quyền không còn là khẩu hiệu, mà là tài sản được bảo vệ nghiêm túc”, ông nói.
Theo ông Ngân, thay đổi rõ rệt của thị trường giai đoạn này nằm ở dòng tiền. “Với điện ảnh, đặc biệt là các phim Việt tầm trung hoặc phim không có chiến dịch marketing quá lớn, việc bị phát tán sớm trên nền tảng lậu có thể làm suy yếu đáng kể doanh thu hậu rạp và giá trị khai thác vòng đời tác phẩm. Với streaming, ảnh hưởng còn trực diện hơn, vì website lậu là đối thủ thay thế gần như trực tiếp cho mô hình thuê bao trả phí. Vậy nên thời gian tới, sau khi loạt website lậu bị xóa sổ, bức tranh thị trường sẽ có sự thay đổi”, chuyên gia chia sẻ.
Tuy nhiên, ông Ngân nhấn mạnh: “Xử lý mạnh tay là điều kiện cần, nhưng chưa phải điều kiện đủ. Nó làm tăng chi phí và độ bất tiện của hành vi vi phạm: khó tìm hơn, hay bị chặn hơn, rủi ro hơn, chất lượng xem không ổn định. Điều đó chắc chắn sẽ đẩy một bộ phận khán giả sang hệ sinh thái hợp pháp. Nhưng sẽ có một bộ phận khác không lập tức trở thành khách hàng trả phí. Họ có thể chuyển sang xem clip ngắn, nội dung miễn phí có quảng cáo, hoặc các hình thức giải trí khác. Không có chuyện triệt phá web lậu hôm nay, ngày mai phòng vé và OTT cùng tăng vọt. Sự thay đổi, nếu có, sẽ là quá trình dịch chuyển dần dần”.
Dự báo tác động tích cực
Chuyên gia dự đoán tác động tích cực sẽ diễn ra theo trình tự. Trước hết, streaming hợp pháp có khả năng hưởng lợi sớm hơn, vì đây là hành vi thay thế gần nhất. Khi nguồn lậu bị co hẹp, những người có nhu cầu xem phim tại nhà sẽ cân nhắc bỏ tiền nếu gói dịch vụ hợp lý, thanh toán thuận tiện, thư viện nội dung đủ hấp dẫn. Tiếp theo, rạp chiếu cũng có thể hưởng lợi, nhưng mức tăng không đồng đều. Những phim sự kiện, phim gia đình, phim có trải nghiệm màn ảnh lớn sẽ hưởng lợi rõ hơn. Còn với những phim yếu về truyền thông hoặc không tạo được cảm giác “đáng ra rạp”, việc chặn website lậu hầu như không ảnh hưởng tới thành tích phòng vé.
Theo ông Ngân, nếu tình trạng vi phạm bản quyền tiếp tục được kiểm soát hiệu quả trong những năm tới, điều thay đổi không chỉ là doanh thu, mà là cấu trúc kinh tế của cả ngành. Cụ thể, nó giúp tăng niềm tin đầu tư, nâng sức cạnh tranh của ngành phim Việt và tạo động lực nâng chuẩn chuyên môn. “Chống vi phạm bản quyền không chỉ là bảo vệ tiền, mà là bảo vệ chất lượng tương lai của điện ảnh Việt”, ông kết luận.
