NSND Quế Trân: Hành trình nghệ thuật từ thế hệ thứ năm gia tộc tuồng cổ Minh Tơ
Sinh năm 1981, NSND Quế Trân là con gái của cố soạn giả – NSND Thanh Tòng, một tên tuổi lẫy lừng trong làng sân khấu cải lương tuồng cổ. Cô thuộc thế hệ thứ năm của gia tộc tuồng cổ Minh Tơ, một dòng họ có ảnh hưởng sâu sắc đến quá trình hình thành và phát triển của loại hình nghệ thuật truyền thống này tại Việt Nam.
Khởi đầu sớm và thành công rực rỡ
Sinh trưởng trong môi trường nghệ thuật đậm đặc, Quế Trân đã sớm bén duyên với sân khấu từ khi mới lên bốn tuổi. Đến năm tám tuổi, cô chính thức bước vào con đường biểu diễn chuyên nghiệp và dần khẳng định tài năng qua hàng loạt vai diễn đa dạng. Việc được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) vào năm 2024, khi còn ở độ tuổi khá trẻ, là minh chứng cho quá trình lao động nghệ thuật bền bỉ và đầy đam mê của cô.
Trong chương trình The Khang Show, nữ nghệ sĩ chia sẻ: "Nghe danh hiệu thì nhiều người nghĩ nghệ sĩ phải lớn tuổi, nhưng tôi đi hát từ rất sớm, gắn bó với sân khấu gần như cả cuộc đời." Sự nghiệp của Quế Trân được đánh dấu bằng nhiều vai diễn ấn tượng, từ cải lương tuồng cổ đến các vở xã hội, trong đó nổi bật là các nhân vật như Thiên Kiều công chúa trong vở Trắng hoa mai, Út Chôm Chôm và Hồ Uyển Anh.
Đặc biệt, vai diễn Thiên Kiều công chúa đã giúp cô giành được Huy chương Vàng giải thưởng Trần Hữu Trang khi mới 18 tuổi, một thành tích đáng nể trong làng sân khấu.
Gia đình – điểm tựa vững chắc và lối sống giản dị
Bên cạnh sự nghiệp rạng rỡ, gia đình luôn là điểm tựa tinh thần quan trọng đối với Quế Trân. Cô đặc biệt gắn bó với mẹ – người đã đồng hành cùng cô trong suốt nhiều chuyến lưu diễn vất vả. Nữ nghệ sĩ tâm sự: "Dù tôi đi diễn ở Tp.HCM hay vùng sâu vùng xa thì mẹ luôn đi cùng trên từng cây số, ăn ngủ trên xe với tôi. Ngày xưa đi hát đại nhạc hội là di chuyển 5 - 6 địa điểm nhưng mẹ vẫn đi theo."
Quế Trân cũng nhấn mạnh rằng ba mẹ cô chưa bao giờ áp đặt mà luôn tôn trọng và khuyến khích cô tự đưa ra quyết định. Sau ánh đèn sân khấu, cô có một cuộc sống đời thường khá giản dị và kín tiếng, một truyền thống được duy trì từ thời cha cô – NSND Thanh Tòng. Cô giải thích: "Lối sống kín đáo đã có từ thời ba tôi, giống như câu cha truyền con nối vậy. Tôi có quan sát mọi thứ xung quanh và thấy rằng mình sống kín tiếng một chút thì an toàn hơn."
Những ngày rảnh rỗi, Quế Trân thường bắt đầu bằng bữa sáng cùng mẹ, sau đó luyện tập ca hát, nấu ăn cho gia đình hoặc gặp gỡ bạn bè thân thiết. Cô ít khi chia sẻ chuyện riêng tư trước công chúng, chủ yếu tập trung vào các hoạt động nghệ thuật, vì tin rằng khán giả quan tâm đến nghệ sĩ trước hết là vì tài năng và đóng góp nghề nghiệp.
Trách nhiệm gìn giữ di sản nghệ thuật
Với hơn ba thập niên gắn bó với sân khấu, NSND Quế Trân vẫn giữ nguyên niềm đam mê cháy bỏng với cải lương tuồng cổ. Cô ý thức sâu sắc về trách nhiệm của mình trong việc bảo tồn và phát huy bộ môn nghệ thuật truyền thống này. Sau khi cha qua đời, cô cùng các cộng sự đã nỗ lực phục dựng hai tác phẩm nổi tiếng của ông là Câu thơ yên ngựa và Bức ngôn đồ Đại Việt, như một cách tri ân và tiếp nối di sản gia đình.
Quế Trân xem cải lương không chỉ là nghề nghiệp mà còn là một phần di sản văn hóa dân tộc cần được gìn giữ và truyền lại cho các thế hệ sau. Cô tâm sự: "Tôi yêu thích ca hát từ bé và luôn mong muốn đóng góp vào sự phát triển của nghệ thuật truyền thống." Dù đôi lúc phải đối mặt với những khó khăn và thử thách, nữ nghệ sĩ vẫn kiên định trên con đường nghệ thuật, với hy vọng lan tỏa tình yêu cải lương đến với công chúng trẻ.
Nhìn chung, NSND Quế Trân không chỉ là một nghệ sĩ tài năng mà còn là một biểu tượng của sự kế thừa và phát triển nghệ thuật truyền thống. Cô đã và đang viết tiếp câu chuyện của gia tộc tuồng cổ Minh Tơ, mang đến những đóng góp ý nghĩa cho nền văn hóa nước nhà.
