Ba dự án phim tài liệu độc lập được chọn từ cuộc thi 'Lên tiếng cho mai sau'
Ngày 9/4, tại Hà Nội, Viện Goethe Hà Nội phối hợp với Trung tâm hỗ trợ Phát triển tài năng Điện ảnh TPD (thuộc Hội Điện ảnh Việt Nam) đã tổ chức họp báo công bố kết quả cuộc thi 'Lên tiếng cho mai sau - Voices for Tomorrow'. Sự kiện đánh dấu việc lựa chọn ra 3 dự án phim tài liệu độc lập xuất sắc nhất từ tổng số 20 hồ sơ đăng ký tham dự.
Những câu chuyện 'rất Việt Nam' vươn tầm quốc tế
Ban tổ chức cho biết, sau quá trình tuyển chọn nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn quốc tế với các vòng trình bày và phỏng vấn, ba dự án nổi bật nhất đã được lựa chọn. Các đề tài đều tập trung vào những nhóm yếu thế trong bối cảnh xã hội và môi trường sống đang biến đổi mạnh mẽ.
Dự án 'Đầm phá Tam Giang' của nhóm làm phim Phan Thị Huỳnh Nhi và Đào Hoàng Duy, với sự đồng hành của Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Xã hội (CSRD), khắc họa đời sống mưu sinh đầy thách thức của ngư dân trước tác động kép của biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường. Phan Thị Huỳnh Nhi chia sẻ: 'Vùng này cây còn khó sống, huống chi con người' là nhận định khiến chúng tôi phải suy nghĩ rất nhiều. Phim không chỉ ghi lại nỗ lực của cộng đồng, các tổ chức phi chính phủ và chính quyền địa phương, mà còn mong muốn truyền tải vẻ đẹp thiên nhiên, truyền cảm hứng và nâng cao nhận thức về trách nhiệm chung.
Dự án 'Sống độc lập' do nhóm Nguyễn Ánh và Nguyễn Hồ Bảo Nghi thực hiện, với sự tham vấn của tổ chức Chạm Vào Xanh. Phim theo chân anh Tuấn - một người mắc chứng bại não sống tại Hà Nội, người đã chọn ra ở riêng từ năm 24 tuổi để tự lập bằng nghề bán hàng trên đường phố. Tác phẩm phản ánh nghịch lý: để sống độc lập, anh cần trợ lý cá nhân, nhưng lại rất khó giữ chân người hỗ trợ. Qua đó, phim vừa phơi bày những khó khăn về cơ sở hạ tầng đô thị, quy định buôn bán đối với người khuyết tật, vừa tôn vinh khát vọng sống tích cực vượt lên mọi rào cản.
Dự án 'Lội nhớt' của nhóm Nông Nhật Quang và Hoàng Thảo, được đồng hành bởi Hanoi Pride và iSEE, đưa người xem vào thế giới của cộng đồng 'queer' - những người có bản dạng giới và xu hướng tình dục phi truyền thống tại Thủ đô. Phim khắc họa một cộng đồng tràn đầy sức sống nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều định kiến xã hội, đồng thời soi chiếu các số phận, văn hóa và tiếng nói riêng trên nền cảnh xã hội đang thay đổi nhanh chóng.
Định hướng nâng tầm phim tài liệu Việt
Ban cố vấn cuộc thi, gồm các nhà làm phim, đạo diễn phim tài liệu từng đoạt nhiều giải quốc tế, đánh giá cao tính đa dạng, phổ quát và khả năng phát hiện tài năng mới của ba dự án. Đạo diễn Hà Lệ Diễm, tác giả phim 'Những đứa trẻ trong sương', nhận xét: Cả ba dự án mang yếu tố rất Việt Nam, có khả năng gây đồng cảm lớn đối với khán giả quốc tế. Các nhóm làm phim cho thấy sự thấu hiểu và kết nối sâu sắc với nhân vật của mình.
Cuộc thi 'Lên tiếng cho mai sau' được tổ chức với mục tiêu kép: phát hiện tài năng mới và tạo sân chơi chuyên nghiệp cho thể loại phim tài liệu - vốn thường 'lép vế' so với phim truyện tại Việt Nam. Ban cố vấn, với kinh nghiệm sản xuất đa quốc gia và tham dự nhiều liên hoan phim lớn, sẽ hỗ trợ các nhóm trau dồi chất lượng, nâng cao chuyên môn và kinh nghiệm cạnh tranh quốc tế. Đặc biệt, cuộc thi chú trọng đến thiết kế âm thanh - yếu tố dễ bị xem nhẹ nhưng lại là tiêu chí quan trọng hàng đầu trong chấm giải quốc tế.
Ông Nguyễn Hoàng Phương, Giám đốc Trung tâm TPD, cho biết dự kiến 8 tác phẩm (gồm 3 dự án năm nay sau khi hoàn thiện và 6 phim từ các mùa trước) sẽ được công chiếu tại rạp vào năm 2027, thông qua các buổi chiếu và mô hình liên hoan phim.
Ông Oliver Brandt, Giám đốc Viện Goethe Hà Nội, khẳng định: Phim tài liệu có sức ảnh hưởng lớn, đặc biệt ở định dạng phim ngắn, có thể dễ dàng tiếp cận công chúng thông qua các liên hoan phim, phòng chiếu phi thương mại, trường học và không gian cộng đồng. Chúng tôi sẽ làm mọi điều có thể để cổ vũ và đồng hành với các nhà làm phim. Chúng tôi rất lạc quan về việc đưa những bộ phim này đến với khán giả trong năm 2027.
Những cuộc thi như 'Lên tiếng cho mai sau' góp phần tạo đà để điện ảnh Việt Nam 'xuất ngoại' một cách thường xuyên, đa dạng và chuyên nghiệp hơn. Đây cũng là định hướng quan trọng trong phát triển công nghiệp văn hóa, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
