Trong suốt nhiều năm, bà Nguyễn Thái Linh, con gái của cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý, đã nhận hộ tiền tác quyền từ Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) và chuyển lại cho cha. Thế nhưng, mọi chuyện thay đổi khi nhạc sĩ quyết định 'bán' quyền tác giả của những ca khúc nổi tiếng nhất như Mẹ yêu con, Dư âm, Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh… cho BH Media khai thác.
'Trước đây, mỗi quý, tiền tác quyền khoảng vài chục triệu đồng, giờ (sau khi bán bài hát) mỗi năm chỉ còn hơn 2 triệu đồng… Tiền ông bán (bản quyền) chỉ mấy chục triệu đồng', bà Thái Linh chia sẻ.
Câu chuyện đau lòng của nhiều nhạc sĩ
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý đã bán gần 50 bài hát nổi tiếng của mình, chỉ giữ lại những bài ít được khai thác, với mức giá chỉ tương đương tiền tác quyền hàng quý. Quyết định này được đưa ra vào cuối đời, khi ông thể trạng yếu và không nắm rõ về bản quyền, khiến nhiều người xót xa.
Tuy nhiên, câu chuyện của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý không phải là trường hợp cá biệt. Nhiều nghệ sĩ khác cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự, bị thiệt thòi về tiền tác quyền. Gần đây, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03 - Bộ Công an) đã khởi tố Tổng giám đốc Công ty BH Media Nguyễn Hải Bình cùng một số chủ sân khấu, đơn vị giải trí vì hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.
Mới nhất, nhạc sĩ Hoàng Sông Hương, tác giả của Tình ta biển bạc đồng xanh, đã đưa BH Media ra tòa vì hợp đồng mà ông cho là quá thua thiệt. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung cũng chia sẻ nỗi đau khi chỉ nhận được 30 triệu đồng trong khi tiền thu từ nhạc chuông bài hát của mình lên tới 1,7 tỉ đồng. Khi ủy quyền cho luật sư đòi lại tiền thất thoát, những bài hát được ủy quyền lại bị bán lần nữa.
'Những vụ lừa đảo từ những công ty khác, quy mô hơn với những thủ đoạn tinh vi hơn bằng những câu chữ cài cắm trên hợp đồng', nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung viết trên trang Facebook cá nhân.
Cơ hội đấu tranh giành tác quyền
Việc khởi tố loạt vụ xâm hại bản quyền với Tổng giám đốc Công ty BH Media, Giám đốc Công ty TNHH Lululola Entertainment, Giám đốc Công ty TNHH Mây Sài Gòn, chủ Trung tâm Giọng ca để đời… cho thấy những vụ việc liên quan đến bản quyền sẽ được siết chặt hơn trong thời gian tới. Nhiều nghệ sĩ đã bày tỏ kỳ vọng về điều này.
Tuy nhiên, từ câu chuyện của các nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý, Hoàng Sông Hương, Nguyễn Văn Chung…, có thể thấy các nhạc sĩ không nên chỉ trông chờ vào động thái của Bộ Công an một cách thụ động. Trong thời điểm 'vàng' này, việc cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng với tư cách 'bị hại' cũng chính là tự giúp mình. Tương tự, khởi kiện khi cần thiết cũng là cách tự kéo mình thoát khỏi 'bẫy' bản quyền.
Luật sư Phan Vũ Tuấn (Văn phòng luật sư Phan Law), người nhiều năm gắn bó với bảo vệ tác quyền, đã bày tỏ trên trang Facebook cá nhân rằng ông sẵn sàng hỗ trợ pháp lý cho các nghệ sĩ trong giai đoạn này. Theo đó, ông sẵn sàng nhận thông tin, tư vấn miễn phí cho nghệ sĩ và nhà sáng tạo bị xâm phạm bản quyền, đặc biệt là các vụ liên quan đến MCN (đơn vị được YouTube, TikTok ủy quyền quản lý nội dung hàng loạt). Đây cũng là cơ hội đấu tranh giành tác quyền mà nghệ sĩ không nên bỏ lỡ.
