Chiều 20/5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế về công tác y học cổ truyền Việt Nam. Tham dự có Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cùng lãnh đạo các cơ quan liên quan.
Y học cổ truyền trước cơ hội phát triển lớn
Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan báo cáo về tình hình y học cổ truyền. Sau khi nghe báo cáo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Việt Nam bước vào giai đoạn mới, yêu cầu nâng cao chất lượng dân số và nguồn nhân lực, xây dựng ngành công nghiệp sinh học, tạo cơ hội lớn cho y học cổ truyền.
Tổng Bí thư đề nghị cần có tư duy mới, tầm nhìn mới và cách tiếp cận mới để tạo bước chuyển lịch sử. Phát triển y học cổ truyền không phải quay về phương thức cũ kỹ, thủ công mà phải kế thừa, phát triển tinh hoa trên nền tảng khoa học công nghệ hiện đại, trở thành bộ phận hữu cơ của y học quốc gia và nguồn lực phát triển đất nước.
Định hướng chiến lược phát triển
Tổng Bí thư yêu cầu đặt y học cổ truyền trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia, xây dựng hệ sinh thái y học cổ truyền quốc gia gắn với kinh tế sức khỏe và sức mạnh mềm. Cần nghiên cứu mở rộng các mô hình thí điểm như trung tâm chăm sóc sức khỏe, khu dinh dưỡng, khu dưỡng sinh, làng dược liệu, vùng dược liệu gắn với giảm nghèo bền vững và du lịch sinh thái.
Chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe toàn diện, phát huy vai trò y học cổ truyền trong phòng bệnh, nâng cao thể trạng, phục hồi chức năng, chăm sóc người cao tuổi, điều trị bệnh mãn tính và chăm sóc sức khỏe tinh thần. Đưa y học cổ truyền về cộng đồng, chuẩn hóa các mô hình chăm sóc không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt tại xã, phường. Chìa khóa là tích hợp dịch vụ kỹ thuật, bài thuốc cổ truyền vào danh mục chi trả bảo hiểm y tế quốc gia.
Đẩy mạnh khoa học công nghệ và chuyển đổi số
Tổng Bí thư lưu ý đặc biệt coi trọng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và bảo hộ sở hữu trí tuệ để chuẩn hóa, số hóa nền y học cổ truyền. Khẩn trương số hóa kho tàng bài thuốc gia truyền, tri thức bản địa của các dân tộc; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về y học cổ truyền; triển khai chương trình nghiên cứu trọng điểm quốc gia về dược liệu và bài thuốc giá trị cao. Gắn nghiên cứu với thương mại hóa, phối hợp chặt chẽ giữa viện nghiên cứu, trường đại học, bệnh viện và doanh nghiệp. Củng cố các trung tâm y học cổ truyền mạnh tầm quốc gia và khu vực, là nơi khám chữa bệnh, nghiên cứu, đào tạo, bảo tồn, chuyển giao công nghệ và quảng bá văn hóa y học Việt Nam.
Phát triển công nghiệp dược liệu
Tổng Bí thư cho rằng cần phát triển ngành công nghiệp dược liệu thành ngành kinh tế đồng bộ theo chuỗi từ giống, vùng trồng tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc, bào chế, thương hiệu đến xuất khẩu. Quy hoạch đồng bộ các vùng trồng dược liệu trọng điểm theo tiêu chuẩn.
Tích hợp Đông Tây y và phát triển nguồn nhân lực
Tổng Bí thư nhấn mạnh tích hợp Đông Tây y theo hướng y học chứng thực, hai nền y học bổ trợ cho nhau. Nhà nước giữ vai trò định hướng, kiến tạo thể chế và kiểm soát chất lượng; khuyến khích doanh nghiệp tư nhân, tập đoàn dược phẩm đầu tư nghiên cứu, chế biến sâu và phát triển chuỗi nhà thuốc y học cổ truyền. Biến các nhà thuốc đông y tư nhân, phòng chẩn trị của lương y thành cánh tay nối dài của mạng lưới y tế công. Có chính sách đặc thù phát hiện, tôn vinh, bảo tồn và ứng dụng bài thuốc gia truyền, phương pháp điều trị độc đáo, không để mai một.
Quản lý nhà nước và đào tạo
Tổng Bí thư yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, vừa kiến tạo vừa quản lý chặt chẽ, xử lý nghiêm các hành vi sai phạm, trục lợi trên sức khỏe nhân dân. Nâng cao chất lượng tuyển sinh, cải cách chương trình đào tạo y bác sĩ y học cổ truyền, đảm bảo am tường cả y lý đông y và thành tựu cận lâm sàng hiện đại của Tây y, luôn ghi nhớ lời Bác Hồ dạy “Lương y như từ mẫu”.
Đối với Đông y, trước hết là y đạo, không để thương mại hóa cực đoan, quảng cáo sai sự thật, chữa bệnh phản khoa học ảnh hưởng niềm tin nhân dân. Xây dựng thương hiệu quốc gia về y học cổ truyền gắn với kinh tế sức khỏe, du lịch chữa lành, xuất khẩu sản phẩm và sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam, dựa trên ba trụ cột: bản sắc Việt Nam, bằng chứng khoa học và dịch vụ đạt chuẩn quốc tế.
Xây dựng chiến lược phát triển
Tổng Bí thư đề nghị Đảng ủy Bộ Y tế phối hợp các bộ, ngành tham mưu hoàn thiện thể chế, sớm xây dựng và trình ban hành Chiến lược phát triển y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Tinh thần chung là không chỉ giữ gìn di sản của cha ông mà phải biến di sản thành nguồn lực phát triển đất nước và chăm sóc sức khỏe nhân dân tốt hơn trong thời kỳ mới”.
