SGK Điện Tử: Bộ GD&ĐT Siết Chặt Quy Định, Cấm Tuyệt Đối Quảng Cáo
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành Thông tư số 22/2026/TT-BGDĐT, đưa ra các tiêu chuẩn và quy trình chi tiết cho việc chuyển thể, chỉnh sửa, cập nhật sách giáo khoa (SGK) bản in sang phiên bản điện tử. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 22/5/2026, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số của ngành giáo dục Việt Nam, với mục tiêu tạo ra môi trường học tập an toàn và lành mạnh cho học sinh.
Nguyên Tắc Xây Dựng Và Sử Dụng SGK Điện Tử
Theo Thông tư, SGK điện tử được định nghĩa là phiên bản số của SGK bản in đã được Bộ GD&ĐT phê duyệt, cho phép người học tiếp cận nội dung thông qua các phương tiện điện tử với khả năng đọc, nghe, nhìn và tương tác. Việc chuyển thể không chỉ dừng lại ở số hóa nội dung mà còn tích hợp các thành phần đa phương tiện và tính năng tương tác nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học.
Các đơn vị thực hiện chuyển thể phải là tổ chức hoặc nhà xuất bản đáp ứng đầy đủ điều kiện về xuất bản và phát hành xuất bản phẩm điện tử, đồng thời sở hữu SGK bản in đã được phê duyệt hoặc được ủy quyền hợp pháp. Tương tự, việc xuất bản và phát hành SGK điện tử cũng phải do các tổ chức, nhà xuất bản được Bộ trưởng GD&ĐT phê duyệt hoặc được thuê, liên kết theo quy định của pháp luật.
Thông tư cũng quy định một số tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng, bao gồm các định dạng và chuẩn công nghệ như EPUB, HTML5, SCORM, xAPI, LTI và WCAG 3.0. Những tiêu chuẩn này nhằm bảo đảm khả năng tương thích, chia sẻ dữ liệu học tập và đặc biệt là tính tiếp cận đối với người khuyết tật.
Nội dung SGK điện tử phải được xây dựng trên cơ sở SGK bản in đã được phê duyệt, bảo đảm tính khoa học, chính xác và sư phạm. Nội dung phải phù hợp với quan điểm, đường lối của Đảng, tuân thủ các quy định về bản quyền, sở hữu trí tuệ, bảo mật và lưu chiểu.
Bảo Mật Thông Tin Và Cấm Quảng Cáo
Vấn đề bảo mật thông tin được đặc biệt chú trọng. SGK điện tử không được thu thập hoặc khai thác dữ liệu người dùng trái quy định và phải bảo đảm an toàn thông tin cá nhân của học sinh, giáo viên theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, Thông tư khẳng định SGK điện tử không được chèn quảng cáo, nội dung kinh doanh, liên kết độc hại hoặc thông tin không phù hợp với mục đích giáo dục. Điều này nhằm bảo vệ học sinh khỏi các tác động tiêu cực và duy trì một môi trường học tập thuần túy.
Bên cạnh đó, SGK điện tử cần gắn với điều kiện thực tiễn của Việt Nam, đồng thời tiếp cận xu thế giáo dục tiên tiến trên thế giới, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và phát triển công dân số. Thông tư cũng nhấn mạnh rằng SGK điện tử không thay thế SGK bản in và không mang tính bắt buộc đối với cơ sở giáo dục, giáo viên và học sinh.
Tiêu Chuẩn Về Giao Diện Và Nội Dung
Thông tư số 22/2026/TT-BGDĐT cũng quy định rõ các yêu cầu đối với giao diện SGK điện tử. Cụ thể, phông chữ, cỡ chữ, màu sắc và hiệu ứng hình ảnh, âm thanh phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của học sinh từng cấp học. Cấu trúc nội dung, chương, bài học và các mục cần được trình bày rõ ràng, mạch lạc và thống nhất với SGK bản in.
Các yếu tố đa phương tiện như hình ảnh, âm thanh và video được thiết kế như những giải pháp sư phạm nhằm đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá và tăng cường trải nghiệm học tập, góp phần phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.
Quy Trình Chuyển Thể Chặt Chẽ
Quy trình chuyển thể SGK điện tử được thực hiện một cách chặt chẽ. Trước hết, đơn vị chuyển thể phải xây dựng ít nhất một bài học để tổ chức dạy thực nghiệm, lấy ý kiến góp ý nhằm hoàn thiện và thống nhất phương thức chuyển thể cho các bài học còn lại.
Hoạt động thực nghiệm được triển khai phối hợp với các cơ sở giáo dục phổ thông, với yêu cầu bảo đảm đánh giá trải nghiệm người dùng trên các nhóm học sinh và giáo viên đại diện cho các vùng miền. Tỷ lệ số tiết thực nghiệm được quy định cụ thể:
- Ít nhất 5% tổng số tiết đối với môn học có từ 105 tiết/năm học trở lên.
- Ít nhất 10% đối với môn học từ 70 đến dưới 105 tiết.
- Ít nhất 15% đối với các môn học còn lại.
Hình thức thực nghiệm có thể tổ chức trực tiếp, trực tuyến, kết hợp hoặc mô phỏng. Báo cáo kết quả thực nghiệm phải đánh giá toàn diện các yếu tố như khả năng đáp ứng băng thông người dùng, khả năng hiển thị trên đa nền tảng, mức độ an toàn thông tin, độ trễ, lỗi kỹ thuật, tính thuận tiện trong thao tác và tác động của việc xử lý dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật.
Sau khi hoàn tất quá trình thực nghiệm, đơn vị chuyển thể tiến hành chỉnh sửa, biên tập, hoàn thiện bản mẫu SGK điện tử và đề nghị tổ chức thẩm định trước khi trình Bộ trưởng Bộ GD&ĐT xem xét, phê duyệt.
Thông tư này không chỉ đặt ra các quy định nghiêm ngặt để bảo vệ học sinh mà còn thúc đẩy sự phát triển của giáo dục số tại Việt Nam, hướng tới một nền giáo dục hiện đại và an toàn hơn trong kỷ nguyên chuyển đổi số.
