Ngày 19/11/2000, tại cảng Container Quốc tế Việt Nam - VICT (phường Tân Thuận, TP.HCM), nhiếp ảnh gia Minh Hòa là người duy nhất được tiếp cận gần Tổng thống Mỹ William J. Clinton trong chuyến thăm lịch sử, bên cạnh nhiếp ảnh gia riêng của Nhà Trắng. Đây là chuyến công du của vị tổng thống Mỹ đầu tiên đến Việt Nam sau năm 1975, diễn ra 5 năm sau khi hai nước bình thường hóa quan hệ ngoại giao vào năm 1995.
Khoảnh khắc lịch sử bên Tổng thống Bill Clinton
Ông Minh Hòa kể lại: “Trong hàng nghìn sự kiện tôi từng tham gia, ngày 19/11/2000 chắc chắn là một cột mốc lịch sử không thể nào quên. Đó là lần đầu tiên một Tổng thống Mỹ thăm chính thức Việt Nam từ sau năm 1975, đánh dấu một bước ngoặt lớn cho quá trình hội nhập quốc tế của thành phố. Tôi may mắn là nhiếp ảnh gia duy nhất được phép tiếp cận sát bên Tổng thống Bill Clinton tại cảng VICT trong chuyến thăm mang tính biểu tượng đó.”
Giữa hàng trăm nhà báo quốc tế phải đứng xa 30 m tại khu vực quy định, ông được đứng ngay trong khu vực riêng để tác nghiệp “sát vách” Tổng thống. Quy trình an ninh lúc đó thắt chặt đến nghẹt thở; các mật vụ Mỹ đeo kính đen kiểm tra gắt gao từng ký hiệu trên ngực áo để xác nhận quyền tiếp cận nguyên thủ. Từng cú bấm máy lúc đó mang một sức nặng lịch sử, ghi lại nụ cười của vị Tổng thống như một lời khẳng định về sự mở cửa và tương lai mới.
Để có được những thước phim lịch sử ấy, ông đã trải qua những năm tháng khởi đầu đầy khó khăn từ năm 1989. Tình yêu nhiếp ảnh nhen nhóm từ năm 1977 khi còn là cậu học sinh cấp hai nhưng phải đến năm 1989 mới gom đủ tiền mua chiếc máy ảnh Praktica MTL50 giá 4,5 chỉ vàng. Ông hoàn toàn tự học qua những khung hình và ánh sáng của phim ảnh để mày mò về bố cục và cách đặt để ý tưởng cho riêng mình.
Hành trình ghi lại di sản xanh và văn hóa TP.HCM
Giai đoạn đầu thập niên 90, ông bắt đầu ghi lại diện mạo văn hóa của thành phố qua những gương mặt hoa hậu nổi tiếng như Kiều Khanh hay Lý Thu Thảo. Ông vẫn nhớ như in đêm đăng quang của Hà Kiều Anh năm 1992, ông đã theo chân cô ấy về tận nhà trên đường Lý Tự Trọng để chụp tấm ảnh chân dung kịp phát hành báo vào sáng hôm sau.
Đến năm 2000, ông thực sự bị cuốn vào nhịp làm việc sôi động của các tạp chí giấy vào thời kỳ hoàng kim với vai trò là nhiếp ảnh gia cộng tác. Ông chụp đủ mọi đề tài từ thời trang đến công nghiệp nhưng lòng vẫn luôn đau đáu về một thể loại ảnh di sản của thành phố. Sau khi con trai đi du học, ông mới có đủ thời gian theo đuổi dòng ảnh này.
Trong hành trình đó, ông đã có một album về “di sản xanh” của TP.HCM - những hàng cây dầu cổ thụ thẳng tắp, tinh tế và phù hợp với không gian đường phố. Ông dành sự ưu ái đặc biệt cho những con đường có hàng cây dầu đẹp nhất là Ngô Gia Tự, Huyền Trân Công Chúa và Nguyễn Bỉnh Khiêm. Mỗi khi cầm máy, ông tự nhắc mình phải nhìn thành phố bằng con mắt của một người con “nhãn hiệu” địa phương chính hiệu để cảm xúc trong ảnh chân thực hơn.
Thành phố ngã bệnh rồi hồi sinh qua đại dịch Covid-19
Năm 2017, ông và con trai cùng chụp một album ghi lại sự tĩnh lặng của đô thị vào sáng mùng 1 Tết, một vẻ đẹp bình yên mà 364 ngày còn lại không bao giờ thấy được. Bộ ảnh đó đã tạo nên sự lan tỏa mạnh mẽ với gần 20.000 lượt chia sẻ, giúp ông nhận ra sự trân trọng của mọi người dành cho những khoảng lặng của thành phố.
Nhưng ám ảnh nhất là giai đoạn 2020-2021, khi thành phố thực sự “trọng thương” vì đại dịch Covid-19. Đứng giữa những con đường vốn sầm uất nay lại giăng dây phong tỏa theo các chỉ thị giãn cách, ông cảm nhận rõ đô thị như đang nín thở để tự chữa lành. Album về một TP.HCM “bình yên đến lạ” ra đời trong hoàn cảnh đặc biệt đó, ghi lại diện mạo đau đớn nhưng đầy kiên cường của vùng đất này.
Kỷ niệm làm ông xót xa là khi đứng trong sân trường Lê Hồng Phong hay Trần Đại Nghĩa vào mùa hoa phượng nở đỏ rực mà không có một bóng học sinh. Những dãy bàn ghế chồng chất lên nhau dưới lớp bụi phủ mờ tạo nên một sự trống vắng lạ lùng tại nơi vốn luôn rộn rã tiếng cười đùa. Bộ ảnh TP.HCM trong mùa dịch đã nhận được sự đồng cảm của hơn 30.000 lượt chia sẻ, khiến ông thấy công việc của mình mang ý nghĩa xã hội sâu sắc hơn bao giờ hết.
Chàng trai trẻ Metro và đại lễ A50 lịch sử
Nếu những kiến trúc cổ kính là các “vị cao niên”, thì tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên chính là một “chàng trai trẻ” đầy năng lượng đại diện cho tương lai thành phố. Trong 5 năm qua (2020-2025), ông đã dành tâm huyết để theo sát từng bước chuyển mình của công trình lịch sử này. Có những đêm dưới lòng đất sâu 32 m, ông thức trắng để ghi lại cảnh kỹ sư đổ bê tông vì ban ngày xe trộn không được phép vào trung tâm.
Khoảnh khắc toa tàu điện đầu tiên cập cảng và được đưa về Depot Long Bình là những giây phút không thể quên. Ông may mắn chụp được bức ảnh “Cú chạm đường ray lịch sử” khi toa tàu điện đầu tiên chính thức đặt chân xuống hệ thống ray của thành phố. Đó là biểu tượng cho khát vọng vươn mình ra biển lớn của ngành giao thông đô thị mang tên Bác.
Đặc biệt, năm 2025 mang đến cho ông một cột mốc lớn. Ông may mắn được Tổng Đạo diễn A50 mời tham gia với vai trò nhiếp ảnh gia ghi lại toàn bộ quá trình tập luyện, các cột mốc và sự kiện quan trọng hướng tới đại lễ kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước (30/04/1975 - 30/04/2025). Đây là cơ hội hiếm hoi trong đời để một nhiếp ảnh gia tự do như ông được đứng ở vị trí “VIP” để chứng kiến và lưu giữ những hình ảnh lịch sử của đất nước.
Suốt tháng 4 năm 2025, ông sống trong không khí hào hùng của những buổi tổng duyệt và các sự kiện lớn chuẩn bị cho ngày đại lễ. Ông tâm niệm: “Không có 10 năm sao có trăm năm di sản. Những gì đang diễn ra hôm nay rồi sẽ trở thành ký ức của mai sau và mỗi bức ảnh là một cách để lưu giữ những lát cắt của thành phố trước khi thời gian cuốn chúng đi.”
