David Cheriton, giáo sư khoa học máy tính tại Đại học Stanford, là một trong những nhà đầu tư đầu tiên rót vốn vào Google và trở thành tỷ phú với khối tài sản khổng lồ. Dù sở hữu gia sản đáng mơ ước, ông lại nổi tiếng với lối sống tiết kiệm đến mức bị truyền thông gọi là "tỷ phú keo kiệt nhất Thung lũng Silicon".
Xuất thân và tuổi thơ đề cao tính tự lập
Sinh năm 1951 tại Canada, David Cheriton là con thứ ba trong gia đình có sáu anh chị em, nơi cả cha và mẹ đều là kỹ sư. Ông lớn lên trong bối cảnh hậu Đại suy thoái, khi tinh thần tự lập và tiết kiệm được coi là những giá trị cốt lõi. Ngay từ nhỏ, Cheriton đã được cha mẹ khuyến khích tự đưa ra quyết định và theo đuổi con đường riêng.
Từ thời niên thiếu, Cheriton đã bộc lộ tính cách độc lập và khác biệt. Thay vì tham gia các môn thể thao tập thể như nhiều bạn bè cùng trang lứa, ông dành phần lớn thời gian tự tay dựng một căn nhà gỗ nhỏ trong khu vườn sau nhà để có không gian riêng. Đến năm lớp 11, Cheriton quyết định nghỉ học vì cho rằng chương trình không còn đủ thử thách. Điều đáng chú ý là cha mẹ ông không phản đối, bởi họ luôn tôn trọng quyền lựa chọn của các con. "David luôn tự định hướng con đường của mình, chúng tôi không can thiệp vào quyết định của con", cha ông từng chia sẻ.
Từ nghệ thuật đến khoa học máy tính
Ban đầu, Cheriton nuôi ước mơ theo đuổi nghệ thuật với guitar cổ điển và biểu diễn âm nhạc. Tuy nhiên, sau khi không trúng tuyển khoa Âm nhạc của Đại học Alberta, ông bất ngờ chuyển sang học toán, trước khi tìm thấy đam mê với khoa học máy tính - lĩnh vực đã làm thay đổi hoàn toàn sự nghiệp và cuộc đời ông.
Sau đó, Cheriton hoàn thành chương trình đại học tại Đại học British Columbia, rồi tiếp tục lấy bằng tiến sĩ khoa học máy tính tại Đại học Waterloo. Đây cũng là nền tảng giúp ông thực hiện những nghiên cứu tiên phong về điện toán phân tán và mở ra hành trình trở thành một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn tại Thung lũng Silicon.
Bước ngoặt Google và các khoản đầu tư thành công
Bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của ông đến khi chuyển sang giảng dạy tại Đại học Stanford. Không chỉ đóng góp trong nghiên cứu các hệ thống hiệu năng cao, Cheriton còn trực tiếp dẫn dắt nhiều thế hệ sinh viên xuất sắc, trong đó có Larry Page và Sergey Brin - hai nhà sáng lập Google sau này.
Thay vì chạy theo các xu hướng công nghệ, Cheriton luôn tập trung vào những giá trị cốt lõi và khả năng ứng dụng thực tiễn. Ông từng nhấn mạnh rằng mình không quan tâm đến các "cơn sốt" như mạng xã hội, mà chỉ đầu tư vào những công nghệ có thể tạo ra tác động rõ ràng cho đời sống. "Nếu bạn tạo ra giá trị thật cho thế giới, thị trường sẽ tự khắc ghi nhận," ông từng nói.
Cơ hội mang tính bước ngoặt đến vào năm 1998, ngay tại hiên nhà ông ở Palo Alto. Khi Larry Page và Sergey Brin tìm đến xin lời khuyên về dự án tìm kiếm, Cheriton cùng cộng sự Andy Bechtolsheim đã nhanh chóng nhận ra tiềm năng của thuật toán PageRank. Không do dự, ông viết tấm séc 100.000 USD đầu tư vào Google - quyết định sau này mang lại hơn một tỷ USD giá trị cổ phiếu.
Trước và sau Google, Cheriton vẫn giữ vai trò một nhà đầu tư và nhà sáng lập tích cực với nhiều công ty công nghệ. Ông đồng sáng lập Granite Systems (bán cho Cisco với giá 220 triệu USD), Kealia (bán cho Sun Microsystems với giá 90 triệu USD) và Arista Networks - doanh nghiệp sau này IPO thành công vào năm 2014.
Một cựu sinh viên từng nhận vốn từ ông, Siddharth Batra, nhận xét rằng: "Các nhà sáng lập công nghệ dễ dàng trao đổi với David vì ông thực sự hiểu vấn đề, chứ không phải kiểu nhà đầu tư chỉ nhìn từ bên ngoài."
Lối sống tối giản đối lập hoàn toàn với khối tài sản tỷ đô
Theo Forbes, dù sở hữu tài sản ước tính gần 19,8 tỷ USD (2025), Cheriton vẫn duy trì lối sống tối giản hiếm thấy trong giới siêu giàu. Ông vẫn lái chiếc Volkswagen Vanagon đời 1986, sống trong căn nhà tại Palo Alto suốt hơn bốn thập kỷ và tự cắt tóc vì cho rằng điều đó vừa nhanh vừa tiện.
Những khoản chi tiêu xa xỉ gần như không xuất hiện trong cuộc sống của ông, ngoại trừ một lần mua chiếc Honda Odyssey 2012 "cho bọn trẻ". Thỉnh thoảng, ông tự nhận mình cũng có những thú vui nhỏ như lướt sóng ở Maui, nhưng coi đó là những ngoại lệ hiếm hoi.
Không chỉ ở nhà cũ, đi xe cổ, vị tỷ phú này còn chỉ mua cà phê khi có khuyến mãi hoặc phiếu giảm giá và thậm chí còn tái sử dụng trà túi lọc.
Khi được hỏi điều mình đam mê nhất, David Cheriton luôn có cùng một câu trả lời: các công ty khởi nghiệp. Dù được biết đến với những khoản đầu tư mang lại khối tài sản khổng lồ, ông vẫn giữ quan điểm sống giản dị. "Tôi thấy mình may mắn trong đầu tư, nhưng cách tiêu tiền của tôi vẫn giống một người rất tiết kiệm", Cheriton chia sẻ.
Thay vì tận hưởng cuộc sống xa hoa, Cheriton chọn cách tái đầu tư tài sản cho giáo dục - lĩnh vực đã định hình sự nghiệp của ông. Ông từng quyên góp 25 triệu USD cho Đại học Waterloo, giúp trường đặt tên Trường Khoa học Máy tính theo tên mình. Đại học British Columbia và Stanford cũng nhận được nhiều khoản tài trợ lớn cho nghiên cứu và học bổng.
Dù sống kín tiếng, tránh xa truyền thông và mạng xã hội, câu chuyện của David Cheriton vẫn trở thành nguồn cảm hứng lớn. Nó cho thấy những thành tựu mang tính đột phá thường bắt đầu từ một ý tưởng đơn giản, được nuôi dưỡng bằng sự tò mò, kỷ luật và niềm tin bền bỉ vào tri thức.
