Cố PGS.TS, họa sĩ, đạo diễn, NSND Ngô Mạnh Lân vừa được vinh danh tại Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần thứ 7, diễn ra ngày 22/5 tại Hà Nội. Ông nhận Giải thưởng Lớn "Thành tựu trọn đời - Hiệp sĩ Dế Mèn" vì những cống hiến suốt đời cho nghệ thuật thiếu nhi, theo thông tin từ Thể thao & Văn hóa.
Không chỉ nổi tiếng với các bộ phim hoạt hình (17 phim với tư cách đạo diễn, 5 phim với tư cách họa sĩ) và công tác giảng dạy, NSND Ngô Mạnh Lân còn để lại dấu ấn sâu đậm trong lĩnh vực minh họa sách báo thiếu nhi. Tranh của ông xuất hiện trên các báo Thiếu niên Tiền phong, Nhi đồng, và trong các tác phẩm của những nhà văn nổi tiếng như Tô Hoài, Nguyễn Đình Thi, Võ Quảng, Phạm Hổ.
Những cuốn sách tranh đặc sắc
Các tác phẩm sách tranh, sách minh họa của Ngô Mạnh Lân đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của tuổi thơ nhiều thế hệ. Điển hình là bộ tranh về Thánh Gióng và bìa sách Dế Mèn phiêu lưu ký do ông minh họa. NSND Ngô Mạnh Lân đã ba lần vẽ minh họa truyện đồng thoại của Tô Hoài: lần đầu năm 1959 khi tác phẩm xuất bản tại Nga; phiên bản năm 1972 được chỉnh sửa; và năm 1989, ông một lần nữa vẽ bìa và minh họa.
Nhờ khả năng cảm thụ văn học nhạy bén, họa sĩ đã nắm bắt được hồn cốt của các tác phẩm văn học thiếu nhi và thể hiện sinh động qua từng nét vẽ. Nhà văn Võ Quảng nhận xét: "Nét chủ yếu của Ngô Mạnh Lân là sự hài hòa mực thước, nhiều chi tiết thú vị, loáng thoáng những nét reo vui". Còn nhà văn Tô Hoài nói: "Tranh Ngô Mạnh Lân vẽ rất sống động và thật".
Đậm chất văn hóa dân gian
Tham gia nhiều tác phẩm trong bộ "Tranh truyện dân gian Việt Nam", họa sĩ Ngô Mạnh Lân để lại cho thiếu nhi nhiều tác phẩm đậm hồn Việt như Đồng tiền Vạn Lịch (biên soạn Lê Thanh Nga), Mụ Lường (biên soạn Hồng Hà), Sự tích núi Ngũ Hành, và Hai ông tiến sĩ. Tranh của ông tái hiện sinh động trí tưởng tượng dân gian, góp phần định hình phong cách tranh truyện Việt Nam hiện đại.
Dù tranh Đông Hồ Đám cưới chuột đã rất nổi tiếng, qua nét vẽ của Ngô Mạnh Lân và lời kể của Tô Hoài, tác phẩm hiện lên với nét hóm hỉnh riêng biệt. Sự kết hợp giữa hai nghệ sĩ trong Chuyện Trê Cóc đã tạo nên một tác phẩm xuất sắc, kể hành trình vợ chồng Cóc gian nan đi kiện phú ông Trê để tìm lại đàn con, lồng ghép thông điệp ý nghĩa.
Bộ tranh Cái Tết của mèo con (tác giả Nguyễn Đình Thi) cũng là một minh chứng cho tài năng của ông. Sách tranh của Ngô Mạnh Lân không chỉ là món ăn tinh thần mà còn định hình phong cách tranh truyện Việt Nam hiện đại.
