Ngày hội Khởi nghiệp Quốc gia: Định hình tương lai giáo dục từ tinh thần sáng tạo
Sự kiện Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII năm 2026 đã thu hút sự tham gia của 10 nghìn học sinh, sinh viên trên cả nước. Sự kiện không chỉ lan tỏa tinh thần sáng tạo mà còn kết nối mạng lưới chuyên gia cùng khoảng 50 doanh nghiệp, tạo nên một không gian động lực cho đổi mới giáo dục.
Phát biểu định hướng chiến lược từ Bộ trưởng Giáo dục
Tại ngày hội, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đã có bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh rằng đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia. Ông chỉ ra rằng sự khác biệt giữa các quốc gia ngày nay không còn nằm ở tài nguyên thiên nhiên hay chi phí lao động, mà ở năng lực tạo ra tri thức mới và chuyển hóa tri thức thành giá trị kinh tế.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định: "Giáo dục và đào tạo không còn đơn thuần là một lĩnh vực phúc lợi xã hội, mà phải là một hệ thống tạo giá trị gia tăng trực tiếp cho nền kinh tế." Ông nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mạnh mẽ, từ nội dung, phương pháp đến tư duy phát triển con người, chuyển từ tiếp cận tri thức sang kiến tạo tri thức.
Khởi nghiệp như một phương thức giáo dục hiện đại
Theo Bộ trưởng, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trong nhà trường không chỉ là hoạt động bổ trợ, mà là phương thức giáo dục hiện đại, giúp người học hình thành năng lực phát hiện vấn đề, thiết kế giải pháp và tổ chức thực hiện. Ông nói: "Khởi nghiệp trong giáo dục, xét đến cùng, không chỉ nhằm tạo ra doanh nghiệp mới, mà quan trọng hơn là tạo ra những con người có tư duy đổi mới và khát vọng đóng góp cho đất nước."
Trên tinh thần các nghị quyết và quyết định của Chính phủ, Bộ trưởng cho biết đây là nền tảng để chuyển đổi mô hình giáo dục từ tiếp cận tri thức sang kiến tạo tri thức, từ cung ứng lao động sang tham gia trực tiếp vào tăng trưởng GDP.
Tái cấu trúc triết lý giáo dục và vai trò của nhà trường
Bộ trưởng nhấn mạnh việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp không chỉ dừng ở tổ chức cuộc thi, mà cần tái cấu trúc triết lý giáo dục, chuyển từ tư duy quản lý sang quản trị hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Trong đó, nhà trường phải trở thành nền tảng kết nối chặt chẽ giữa Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp.
Ông đề xuất: Các cơ sở giáo dục đại học và nghề nghiệp phải là "hạ tầng chiến lược" nơi tri thức được tạo ra, thử nghiệm và thương mại hóa. Mỗi nhà giáo không chỉ truyền thụ kiến thức mà phải là "tác nhân kinh tế tri thức", đồng hành cùng học sinh, sinh viên biến nghiên cứu thành sản phẩm thực tế.
Thay đổi thước đo thành công và thông điệp đến thế hệ trẻ
Bộ trưởng kêu gọi thay đổi thước đo thành công: thành công của một trường đại học không chỉ là tỷ lệ sinh viên có việc làm, mà là bao nhiêu sinh viên có khả năng trở thành người "tạo việc làm". Ông nhắn nhủ học sinh, sinh viên: "Hãy học để có năng lực làm chủ, nhận diện cơ hội và bản lĩnh khởi nghiệp. Đừng sợ thất bại, vì trong khởi nghiệp, thất bại là học phần bắt buộc của thành công."
Cam kết từ đơn vị tổ chức và đề xuất giải pháp
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hữu Toàn, Giám đốc Học viện Ngân hàng - đơn vị đăng cai, cho biết học viện cam kết đồng hành dài hạn trong xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp. Ông đề xuất 5 nhóm giải pháp đột phá thể chế, bao gồm:
- Thiết lập "Chương trình hạt giống sinh viên" với cơ chế vốn mồi đồng đầu tư.
- Tháo gỡ rào cản trong định giá tài sản trí tuệ và triển khai cơ chế thử nghiệm sandbox cho doanh nghiệp spin-off.
- Triển khai Chương trình "Glocal Startup" để kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp với chuỗi giá trị toàn cầu.
- Xây dựng nền tảng "FabLab liên trường đại học" theo mô hình hợp tác công tư.
- Đồng bộ hóa hạ tầng dữ liệu số phục vụ định giá và tín nhiệm startup.
Tiếng nói từ sinh viên và hoạt động chuyên môn
Trần Nhân Kiệt, sinh viên Đại học Đà Nẵng và CEO của BINKS JSC, chia sẻ: "SV.Startup không chỉ là sân chơi, mà là nơi ý tưởng được lắng nghe nghiêm túc, giúp khát vọng của giới trẻ bước ra khỏi giảng đường vào đời sống." Ông nhấn mạnh khởi nghiệp học đường góp phần hình thành thế hệ biết giải quyết vấn đề đất nước bằng tri thức và công nghệ.
Trong khuôn khổ ngày hội, nhiều hoạt động chuyên môn được tổ chức, bao gồm tư vấn kết nối đầu tư, vòng chung kết cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp, và diễn đàn truyền cảm hứng. Lễ bế mạc và trao giải sẽ diễn ra vào chiều 19/4, đánh dấu sự kiện quan trọng trong hành trình đổi mới giáo dục quốc gia.
