Tại hội thảo về phát triển đại học đổi mới sáng tạo (ĐMST), TS Vũ Thanh Mai, Phó trưởng ban Tuyên giáo - Dân vận Trung ương, đã có phát biểu chỉ đạo quan trọng. Ông nhấn mạnh rằng trong thời gian qua, giáo dục đại học Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, đặc biệt trong lĩnh vực công bố quốc tế, hợp tác quốc tế và tự chủ đại học. Một số cơ sở giáo dục đại học đã chú trọng hơn đến đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, khởi nghiệp và chuyển đổi số. Tuy nhiên, so với nhu cầu phát triển đất nước và sự cạnh tranh từ các quốc gia trong khu vực, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu và giải quyết.
Những nội dung trọng tâm cần thảo luận
TS Vũ Thanh Mai đề nghị các đại biểu tập trung làm rõ nội hàm và đặc trưng của mô hình đại học ĐMST trong điều kiện Việt Nam. Cần nhận diện những cơ hội và thách thức từ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, đánh giá khách quan những kết quả đạt được, những hạn chế và điểm nghẽn về thể chế quản trị, nguồn lực, cơ chế tài chính và sở hữu trí tuệ giữa các trường và doanh nghiệp. Bên cạnh đó, cần tiếp cận kinh nghiệm quốc tế để đề xuất các định hướng và giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.
Giải pháp phát triển đại học ĐMST
Tại hội thảo, các phát biểu và tham luận đã tập trung vào các giải pháp phát triển đại học ĐMST. TS Trần Nam Tú, Phó cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo), đề cập đến mô hình hợp tác nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp. Ông cho rằng mô hình này cần tập trung giải quyết các vấn đề then chốt như lợi ích và chi phí, yêu cầu và năng lực, cũng như chính sách tài chính và phát triển không gian ĐMST.
Kiến nghị từ doanh nghiệp
Từ góc độ doanh nghiệp, Thạc sĩ Ngô Diên Hy, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam, kiến nghị đẩy nhanh việc đổi mới chương trình đào tạo theo hướng “học đi đôi với hành”, tăng tỷ lệ thực hành. Ông nhấn mạnh nhà trường cần chủ động tiếp cận doanh nghiệp thay vì chờ doanh nghiệp đặt hàng. Nhà nước cần tập trung nguồn lực cho khâu thực thi các nghị định hướng dẫn Luật Khoa học và Công nghệ và ĐMST 2025 vừa được ban hành. Ngoài ra, cần thiết kế cơ chế đặc thù cho doanh nghiệp nhà nước đầu tư nghiên cứu và phát triển (R&D). Đồng thời, hoàn thiện cơ chế đặt hàng nghiên cứu thay cho cơ chế “đối ứng” hiện hành; phát triển quỹ đồng tài trợ R&D công - tư với quy mô trên 10.000 tỉ đồng mỗi năm, chia sẻ rủi ro giữa nhà nước và doanh nghiệp trong các dự án công nghệ chiến lược, theo nguyên tắc nhà nước tài trợ 30-70% kinh phí, doanh nghiệp đối ứng phần còn lại.
