Đề thi Ngữ văn vào lớp 10 Hà Nội năm 2026 được các giáo viên đánh giá cao về tính bám sát chương trình giáo dục phổ thông mới, không quá khó và phù hợp với năng lực học sinh. Nhóm thí sinh xuất sắc được dự báo có thể đạt từ 8,5 đến 9,5 điểm.
Cấu trúc đề thi và ngữ liệu
Đề thi gồm hai phần chính: Đọc hiểu (4 điểm) và Viết (6 điểm). Toàn bộ ngữ liệu được lấy từ ngoài sách giáo khoa, cụ thể là bài thơ “Trăng trong rừng và những đứa trẻ” của nhà thơ Thanh Thảo. Theo cô Hương Giang, giáo viên Ngữ văn Trường THCS Archimedes, đề thi giữ ổn định cấu trúc, đáp ứng yêu cầu đánh giá năng lực theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Ngữ liệu tuy nằm ngoài sách giáo khoa nhưng gần gũi với lứa tuổi học sinh, vẫn đảm bảo giá trị nghệ thuật và chiều sâu cảm xúc. Qua đó, đề thi đánh giá được khả năng cảm thụ văn học, tư duy thẩm mỹ và năng lực tiếp nhận văn bản của thí sinh thay vì kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức một cách máy móc.
Phần Đọc hiểu
Các câu hỏi trong phần Đọc hiểu được thiết kế theo các mức độ từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng. Thí sinh cần xác định thể thơ, nhận diện từ ngữ, phân tích biện pháp tu từ, lý giải ý nghĩa hình ảnh và bày tỏ quan điểm cá nhân trước những vấn đề được đặt ra trong văn bản. Điểm nhấn của phần này nằm ở câu hỏi vận dụng yêu cầu học sinh lựa chọn giữa việc bằng lòng với cuộc sống hiện tại hay dấn thân khám phá những chân trời mới. Theo giáo viên, đây là dạng câu hỏi mở, khuyến khích học sinh thể hiện chính kiến và khả năng lập luận.
Phần Viết
Phần viết gồm một đoạn văn nghị luận văn học khoảng 200 chữ phân tích hình ảnh những đứa trẻ trong bài thơ và một bài nghị luận xã hội khoảng 400 chữ đề xuất giải pháp khắc phục thực trạng một bộ phận người trẻ đang dần mất kết nối với cuộc sống xung quanh. Cô Giang nhận định vấn đề nghị luận xã hội mang tính thời sự khi đề cập đến tác động của công nghệ và đời sống số đối với các mối quan hệ trong xã hội. Đề bài không tập trung phê phán mà hướng học sinh đến việc đề xuất giải pháp, từ đó thể hiện nhận thức và trách nhiệm cá nhân.
Dự báo điểm số
Về độ khó, giáo viên đánh giá đề thi vừa sức, không quá khó. Cô cho rằng, đề thi gần gũi nhưng vẫn có tính cập nhật, thời sự cao. Các câu hỏi phù hợp, cho phép học sinh được bày tỏ quan điểm, ý kiến cá nhân. Sự phân hoá đề thi sẽ chủ yếu nằm trong phần viết đoạn văn, bài văn. Cô Giang dự báo: “Nhóm học sinh làm bài xuất sắc có thể đạt từ 8,5 đến 9,5 điểm. Học sinh giỏi có khả năng đạt từ 7,5 đến 8 điểm; học sinh khá đạt khoảng 6-7 điểm; còn nhóm trung bình có thể đạt từ 5 đến 6 điểm”.
Định hướng đánh giá năng lực
Theo giáo viên, đề thi năm nay tiếp tục thể hiện định hướng đánh giá năng lực, khuyến khích học sinh đọc hiểu, suy ngẫm và bày tỏ quan điểm cá nhân trước các vấn đề của đời sống thay vì học thuộc kiến thức một cách máy móc. Điều này phù hợp với tinh thần đổi mới của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
