Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa tổ chức Hội nghị triển khai Chương trình giáo dục mầm non thí điểm từ năm học 2026-2027 tại Đà Nẵng, kết nối trực tuyến tới hơn 500 điểm cầu trên cả nước. Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Quyên Thanh chủ trì hội nghị, nhấn mạnh giáo dục mầm non là nền tảng đặc biệt quan trọng trong việc hình thành nhân cách, phẩm chất và năng lực của người học.
Mục tiêu và định hướng mới
Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định hai nhiệm vụ trọng tâm song hành: nâng cao chất lượng chương trình giáo dục mầm non thí điểm và hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi vào năm 2030. Định hướng của chương trình mới tập trung chuyển từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực, tăng cường tính linh hoạt, đồng thời mở rộng sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng nhằm tạo điều kiện tốt nhất để trẻ phát triển toàn diện.
Khó khăn và giải pháp
Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh chỉ ra những khó khăn hiện nay của giáo dục mầm non: giáo viên chịu áp lực lớn về cường độ lao động, yêu cầu nghề nghiệp ngày càng cao, trong khi điều kiện cơ sở vật chất và mạng lưới trường lớp giữa các vùng miền còn nhiều chênh lệch. Bà khẳng định quan điểm của Bộ là đồng hành, hỗ trợ và cùng tháo gỡ khó khăn với các cơ sở giáo dục, thay vì chỉ giao nhiệm vụ và kiểm tra, đánh giá.
Lãnh đạo Bộ yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo tiếp tục rà soát, tinh giản tối đa các hồ sơ, thủ tục không cần thiết; chuyển từ tư duy quản lý, giám sát sang đồng hành, hỗ trợ, tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục phát huy quyền tự chủ. Đối với ban giám hiệu, Thứ trưởng đề nghị người đứng đầu chủ động truyền cảm hứng, dám trao quyền, trân trọng sự khác biệt của mỗi giáo viên. Mỗi giáo viên mầm non cần mạnh dạn đổi mới từ những việc nhỏ nhất ngay tại lớp học, bởi đổi mới không nhất thiết bắt đầu từ những mô hình lớn mà trước hết là thay đổi cách nhìn, cách ứng xử và cách tiếp cận để trẻ được tôn trọng, được phát triển.
Báo cáo và hướng dẫn thực hiện
Tại hội nghị, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, đã báo cáo quá trình xây dựng và những điểm mới cốt lõi của Chương trình Giáo dục mầm non thí điểm. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Đề, Vụ trưởng Giáo dục mầm non (Bộ Giáo dục và Đào tạo), hướng dẫn việc thực hiện Chương trình từ năm học 2026-2027.
Theo kế hoạch, từ học kỳ I năm học 2026-2027, Chương trình sẽ được triển khai thí điểm tại 510 cơ sở giáo dục mầm non trên cả nước. Mỗi tỉnh, thành phố lựa chọn 15 trường tham gia thí điểm, bảo đảm có đại diện vùng thuận lợi, vùng khó khăn, trường công lập, ngoài công lập, trường có trẻ em dân tộc thiểu số và trẻ em hòa nhập.
Trong quá trình thí điểm, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tập trung đánh giá các điều kiện bảo đảm thực hiện chương trình, gồm đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, công tác quản lý và sự phối hợp giữa nhà trường với cha mẹ trẻ, gia đình và cộng đồng. Bộ sẽ ban hành văn bản hướng dẫn; tổ chức kiểm tra, giám sát, hỗ trợ kỹ thuật; đồng thời tổ chức các hội thảo, tọa đàm đánh giá kết quả triển khai và xây dựng báo cáo kết quả thí điểm học kỳ I kèm theo các khuyến nghị hoàn thiện Chương trình.
Các địa phương thực hiện kiểm tra, giám sát, hỗ trợ kỹ thuật, tổ chức hội thảo đánh giá và báo cáo kết quả triển khai tại 510 trường và 34 sở giáo dục và đào tạo. Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh được giao nhiệm vụ thực hiện đánh giá độc lập việc triển khai thí điểm.
Thảo luận và kết luận
Tại hội nghị, các đại biểu từ các đơn vị thuộc Bộ, các Sở Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở đào tạo giáo viên đã tập trung thảo luận, đề xuất giải pháp triển khai phù hợp với điều kiện từng địa phương. Nhiều ý kiến làm rõ thực trạng đội ngũ giáo viên, lộ trình phổ cập giáo dục mầm non, đồng thời kiến nghị giải pháp đào tạo, bồi dưỡng giáo viên và hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh ghi nhận sự thống nhất cao về nhận thức của toàn ngành đối với lộ trình đổi mới; nhấn mạnh đổi mới giáo dục mầm non không chỉ là thay đổi một chương trình mà là cuộc chuyển mình toàn diện về tư duy, phương thức quản lý và cách hỗ trợ giáo viên. Bà lưu ý các địa phương cần ưu tiên xây dựng nền tảng học liệu số dùng chung trên phạm vi cả nước; đẩy mạnh bồi dưỡng giáo viên theo hướng thường xuyên, thực chất, “cầm tay chỉ việc”; chuyển mạnh từ kiểm tra sang hỗ trợ chuyên môn; đồng thời linh hoạt triển khai Chương trình tại các vùng khó khăn và tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở vật chất.
Khẳng định thành công của Chương trình phụ thuộc vào sự đồng hành của toàn hệ thống, Thứ trưởng bày tỏ tin tưởng với sự vào cuộc của các cấp chính quyền, sự tâm huyết của đội ngũ giáo viên cùng sự hỗ trợ chuyên môn từ các cơ sở đào tạo, lộ trình đổi mới giáo dục mầm non sẽ đạt kết quả tích cực, góp phần xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển của trẻ em ngay từ những năm đầu đời.
