Cục A03 cảnh báo thí sinh sử dụng tai nghe siêu nhỏ và AI để gian lận thi THPT 2026
Trong bối cảnh kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 sắp diễn ra, Cục An ninh chính trị nội bộ (A03) thuộc Bộ Công an đã đưa ra cảnh báo nghiêm trọng về tình trạng gian lận thi cử bằng các thiết bị công nghệ cao. Đại tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục A03, nhấn mạnh rằng các hình thức gian lận ngày càng tinh vi và phức tạp, đặc biệt là việc sử dụng tai nghe siêu nhỏ và trí tuệ nhân tạo (AI).
Thiết bị gian lận tinh vi và khó phát hiện
Theo ông Tuấn, kỳ thi tốt nghiệp THPT là một sự kiện giáo dục quy mô lớn, có ý nghĩa quan trọng đối với xã hội, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ tiêu cực. Ông chỉ ra rằng một bộ phận phụ huynh và thí sinh vẫn còn tư tưởng tiêu cực, tìm mọi cách để đạt kết quả cao bằng các thủ đoạn gian lận. Đồng thời, một số cán bộ và giáo viên còn tỏ ra chủ quan, thiếu trách nhiệm, dẫn đến những sai sót đáng tiếc.
Ông Tuấn nhắc lại sự việc trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025, khi có 39 trường hợp thí sinh sử dụng điện thoại di động, trong đó 5 trường hợp chụp ảnh đề thi và phát tán ra bên ngoài. Tuy nhiên, những hành vi này chỉ bị phát hiện khi hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội, cho thấy sự hạn chế trong công tác giám sát.
Năm 2026, kỳ thi sẽ diễn ra trên toàn quốc với gần 2.500 điểm thi, khoảng 1 triệu thí sinh và hơn 200.000 cán bộ, giáo viên tham gia. Đại diện Cục A03 nhận định rằng nguy cơ gian lận bằng thiết bị công nghệ cao sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt là tình trạng sử dụng AI và mạng xã hội. Việc mua bán các thiết bị này diễn ra tràn lan và công khai, gây khó khăn cho công tác kiểm soát.
Tai nghe siêu nhỏ và camera ngụy trang tinh vi
Các thiết bị gian lận ngày càng được cải tiến để trở nên tinh vi và khó phát hiện. Ví dụ điển hình là tai nghe siêu nhỏ, chỉ có kích thước bằng hạt gạo, có thể được nhét sâu vào trong tai và chỉ có thể lấy ra bằng nam châm. Bên cạnh đó, các camera được ngụy trang dưới vỏ bọc của những vật dụng thông thường như cúc áo, gọng kính, nhẫn, mặt đồng hồ hoặc máy tính cầm tay.
Đáng chú ý, những thiết bị này có khả năng tự động kết nối và truyền hình ảnh đề thi ra bên ngoài, sau đó nhận đáp án bằng giọng nói chỉ trong vài giây thông qua hạ tầng mạng di động tốc độ cao, mà không cần người dùng thao tác trực tiếp. Để sở hữu các thiết bị đắt tiền này, thí sinh thường nhận được sự hỗ trợ tài chính hoặc tiếp tay từ người thân và gia đình.
AI làm gia tăng nguy cơ gian lận
Sự phát triển của AI đã làm gia tăng đáng kể nguy cơ gian lận trong thi cử. Thí sinh có thể sử dụng thiết bị để quét đề thi và gửi lên các ứng dụng AI. Những công cụ này sẽ tự động giải đề, đặc biệt là đề trắc nghiệm, và đọc đáp án cho thí sinh, giúp việc gian lận diễn ra nhanh chóng và hiệu quả.
Tuy nhiên, các phần mềm AI thường có máy chủ đặt tại nước ngoài, gây nhiều khó khăn cho cơ quan chức năng trong việc truy vết và xử lý triệt để. Ông Tuấn cho rằng những hành vi tiêu cực này không chỉ ảnh hưởng đến kết quả thi mà còn làm suy giảm niềm tin của nhân dân, tạo điều kiện cho các thế lực thù địch lợi dụng để xuyên tạc và kích động.
Biện pháp phòng ngừa và tăng cường kiểm soát
Để đối phó với tình trạng này, Cục A03 đề nghị công an các địa phương tăng cường rà soát trên các hội nhóm mạng xã hội để phát hiện và xử lý các đường dây mua bán thiết bị gian lận, thi thuê, thi hộ hoặc phát tán thông tin thất thiệt về đề thi. Các đơn vị cũng được yêu cầu nghiên cứu và thí điểm áp dụng các biện pháp kỹ thuật phòng ngừa gian lận công nghệ cao, như sử dụng thiết bị nhận dạng căn cước công dân hoặc máy quét an ninh cầm tay tại các điểm thi có nguy cơ cao.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền giáo dục cho học sinh, phụ huynh và cán bộ về nhận thức pháp luật được xem là rất quan trọng. Ông Tuấn nhấn mạnh rằng việc nâng cao ý thức trách nhiệm và tuân thủ quy định sẽ góp phần đảm bảo tính công bằng và minh bạch cho kỳ thi.
Những điểm mới trong kỳ thi THPT 2026
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 sẽ diễn ra trong hai ngày 11 và 12 tháng 6. Thí sinh sẽ làm bốn bài thi, bao gồm hai môn Toán và Ngữ văn, cùng với hai môn tự chọn từ các môn Hóa học, Vật lý, Sinh học, Địa lý, Lịch sử, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ và Ngoại ngữ.
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho biết kỳ thi năm nay có nhiều điểm thuận lợi, như diễn ra sớm hơn hai tuần so với năm trước, tạo điều kiện tốt hơn cho thí sinh. Ngoài ra, kỳ thi chỉ còn một đối tượng dự thi là học sinh theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, giúp giảm bớt tình trạng "một hội đồng, hai chương trình" như năm 2025.
Một số điều chỉnh trong quy chế thi cũng được áp dụng, bao gồm việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và phân cấp để giảm áp lực cho địa phương. Các loại giấy tờ của thí sinh được tích hợp, góp phần đơn giản hóa thủ tục, và quy trình chấm phúc khảo được siết chặt hơn. Thứ trưởng Thưởng tin tưởng rằng với những yếu tố thuận lợi này, cùng kinh nghiệm nhiều năm và sự phối hợp của các cấp, ngành, kỳ thi sẽ được tổ chức thành công. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý các đơn vị không được chủ quan, mà phải chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm để đảm bảo an toàn và công bằng cho kỳ thi.
