Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa công bố dự thảo thông tư quy định về liên thông giữa các trình độ đào tạo, bao gồm trung cấp, cao đẳng và đại học. Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo là việc thắt chặt các điều kiện quản lý, tuyển sinh và đào tạo đối với các khối ngành đặc thù, đặc biệt là lĩnh vực sức khỏe, đào tạo giáo viên và pháp luật.
Nguyên tắc chung của dự thảo
Theo nguyên tắc chung, dự thảo thông tư cho phép các cơ sở giáo dục (gọi chung là các trường) được quyền quyết định phương thức tuyển sinh liên thông, nhưng phải đảm bảo tính công khai và minh bạch. Việc tuyển sinh liên thông cần đánh giá được khả năng đáp ứng chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo.
Linh hoạt cho ngành trọng điểm quốc gia
Để thu hút nhân lực cho các ngành trọng điểm quốc gia, dự thảo cho phép sự linh hoạt đặc thù đối với các ngành và lĩnh vực như STEM, kỹ thuật, công nghệ và các ngành trọng điểm quốc gia. Cụ thể, các trường có thể sử dụng chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia, chứng chỉ chuyên môn, kinh nghiệm nghề nghiệp hoặc kết quả đánh giá năng lực làm căn cứ xét tuyển, công nhận kết quả học tập hoặc xác định học phần bổ sung.
Rào cản với ngành tác động an sinh xã hội
Trái ngược với sự linh hoạt dành cho các khối ngành kỹ thuật hay kinh tế, dự thảo đặt ra những rào cản rõ ràng từ khâu đầu vào đối với các nhóm ngành có tác động trực tiếp đến an sinh xã hội. Khoản 3 Điều 6 quy định: "Đối với chương trình đào tạo giáo viên, chương trình đào tạo thuộc lĩnh vực sức khỏe có yêu cầu cấp giấy phép hành nghề, lĩnh vực pháp luật và các ngành đào tạo đặc thù khác, việc tuyển sinh liên thông phải đáp ứng các điều kiện, ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào và yêu cầu chuyên môn theo quy định của pháp luật có liên quan."
Khoản 3 Điều 7 của dự thảo cũng yêu cầu: "Đối với các ngành đào tạo giáo viên, sức khỏe, pháp luật, quốc phòng, an ninh và ngành đào tạo có điều kiện khác, việc tổ chức đào tạo liên thông phải bảo đảm chuẩn năng lực nghề nghiệp, yêu cầu thực hành, thực tập, điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề theo quy định của pháp luật có liên quan."
Quy định chặt chẽ về chuyển đổi tín chỉ
Dự thảo cũng đưa ra những quy định nhằm ngăn chặn việc dễ dãi trong công nhận kết quả học tập cũ ở hệ liên thông. Cụ thể, dự thảo thiết lập mức trần khống chế khối lượng học tập được chuyển đổi, miễn trừ:
- Không vượt quá 50% khối lượng học tập tối thiểu của chương trình đối với trường hợp cùng nhóm ngành, nghề đào tạo.
- Không vượt quá 35% đối với trường hợp khác nhóm ngành, nghề đào tạo.
- Không vượt quá 25% đối với trường hợp khác lĩnh vực đào tạo.
Dự thảo cũng quán triệt nguyên tắc cơ sở giáo dục không được tổ chức chương trình đào tạo riêng làm thay đổi chuẩn đầu ra hoặc điều kiện tốt nghiệp đối với người học liên thông. Đặc biệt, đối với các ngành đào tạo thuộc lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề, đào tạo giáo viên, pháp luật, quốc phòng, an ninh, cơ sở giáo dục phải xác định giới hạn công nhận kết quả học tập phù hợp với yêu cầu chuyên môn, nhưng tuyệt đối không được vượt quá mức trần nêu trên.
Nhấn mạnh yếu tố thực hành
Với đặc thù của ngành y tế và sư phạm, dự thảo nhấn mạnh yếu tố thực hành. Quá trình tổ chức đào tạo liên thông các ngành này phải bảo đảm chuẩn năng lực nghề nghiệp, yêu cầu thực hành, thực tập, cũng như các điều kiện để cấp chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề theo quy định pháp luật chuyên ngành.
Tự chủ đi kèm giám sát
Dự thảo thông tư trao quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục đào tạo, nhưng đi kèm với giám sát và trách nhiệm giải trình. Mọi dữ liệu về công nhận kết quả học tập, chuyển đổi tín chỉ và học phần được miễn trừ phải được lưu trữ, cập nhật và sẵn sàng phục vụ thanh tra, kiểm định, kết nối với cơ sở dữ liệu giáo dục quốc gia. Các trường phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác và hợp pháp của việc công nhận kết quả học tập và chuyển đổi tín chỉ này.
