Tại phiên họp thứ 6 của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản diễn ra vào tháng 2 năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ Công thương khẩn trương loại hợp đồng mua bán căn hộ chung cư ra khỏi danh mục phải đăng ký hợp đồng theo mẫu, với thời hạn hoàn thành trong quý 1 năm 2026. Tuy nhiên, cho đến nay, theo quy định tại Thông tư số 42/2025 của Bộ Công thương, hợp đồng mua bán căn hộ chung cư vẫn nằm trong danh mục sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ phải đăng ký hợp đồng theo mẫu và điều kiện giao dịch chung với cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Phát sinh thêm thủ tục, kéo dài thời gian
Ông Nguyễn Đình Trường, Tổng giám đốc Công ty TT Capital, cho biết hiện nay, theo quy định của Luật Kinh doanh bất động sản, hợp đồng mua bán căn hộ chung cư đã có mẫu hợp đồng sẵn. Khi dự án đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai theo thông báo của Sở Xây dựng, hợp đồng sẽ được soạn thảo với các điều khoản cụ thể giữa chủ đầu tư và khách hàng, bao gồm giá bán, tiến độ thanh toán, tiến độ giao nhà, vật tư vật liệu, bảo hành, quỹ bảo trì, hầm giữ xe, diện tích chung riêng... Sau đó, hợp đồng này phải được chuyển đến Sở Công thương để đăng ký. Chỉ khi được duyệt, hợp đồng mới chính thức được phát hành và ký kết.
Theo ông Trường, việc đăng ký hợp đồng tại Sở Công thương tuy không phải là thủ tục xin - cho, nhưng thực tế đã phát sinh thêm thủ tục không cần thiết, gây mất thời gian nhiều tháng cho doanh nghiệp. Ông nhấn mạnh: “Để được Sở Công thương thông qua cũng mất một vài tháng. Trong khi hợp đồng mua bán căn hộ đã có mẫu theo luật, nên khi dự án đủ điều kiện bán hàng, có thể cho phép doanh nghiệp ký hợp đồng mua bán ngay với khách hàng mà không cần đăng ký với Sở Công thương. Điều này sẽ giúp chủ đầu tư tiết kiệm được vài tháng, không làm chậm tiến độ cam kết ký hợp đồng với khách hàng. Bởi đa số khách hàng đều mong được ký hợp đồng sớm, ngay khi dự án nhận được thông báo đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai của Sở Xây dựng.”
Ràng buộc thêm trách nhiệm của chủ đầu tư
Luật sư Trần Minh Cường, Giám đốc Công ty Luật TNHH TMC Lawyers, cũng đồng quan điểm khi cho rằng quy định này đang phát sinh thêm thủ tục hành chính không cần thiết, khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng “một cổ hai tròng”, vì một hồ sơ phải chịu sự quản lý cùng lúc từ hai cơ quan là Sở Xây dựng và Sở Công thương. Ông dẫn chứng thực tế đã có trường hợp doanh nghiệp sử dụng mẫu hợp đồng theo Luật Kinh doanh bất động sản gửi đăng ký tại Sở Công thương nhưng bị yêu cầu sửa lại, dẫn đến nguy cơ không còn đúng theo mẫu quy định của ngành xây dựng.
Sự chồng chéo giữa các quy định pháp luật không chỉ làm tăng thêm thủ tục, kéo dài thời gian mà còn khiến thời gian mở bán bị chậm hơn so với dự kiến, ảnh hưởng đến tiến độ kinh doanh, dòng tiền và quyền lợi của doanh nghiệp.
Cần thiết bỏ thủ tục đăng ký
Do đó, việc bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng mua bán căn hộ chung cư tại Sở Công thương là cần thiết. Khi đó, các bên chỉ cần áp dụng thống nhất mẫu hợp đồng theo quy định của Luật Kinh doanh bất động sản là phù hợp. Nếu được bãi bỏ, thủ tục này sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đơn giản hóa quy trình hành chính và giúp thị trường bất động sản vận hành thông thoáng hơn. Đồng thời, cũng giảm bớt một thủ tục hành chính không cần thiết cho cơ quan quản lý nhà nước, giảm bớt cán bộ chuyên trách, góp phần giảm gánh nặng lương cho ngân sách.
Mặc dù ủng hộ quan điểm bỏ thủ tục này, lãnh đạo một doanh nghiệp cũng cho rằng quy định trong hợp đồng mẫu cần phải chi tiết hơn, có thêm các điều kiện ràng buộc trách nhiệm của chủ đầu tư nhiều hơn để doanh nghiệp không thể ép khách hàng, không bị lợi dụng để “cài cắm” các điều khoản bất lợi cho người mua nhà.
