Thị trường bất động sản đối mặt nghịch lý lớn
Trong bối cảnh Chính phủ đang quyết liệt thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội và các dự án bất động sản, thị trường lại đang đối mặt với một nghịch lý đáng lo ngại: nhiều dự án không thể tiếp cận được nguồn vốn tín dụng cần thiết để triển khai. Tình trạng này đang đe dọa nghiêm trọng đến các mục tiêu phát triển đô thị và cân đối cung - cầu trên thị trường nhà ở.
Lời cảnh báo từ chuyên gia
Tại hội thảo "Tín dụng bất động sản, kiểm soát thế nào để tăng trưởng" do Báo Thanh Niên tổ chức ngày 17.4 tại TP.HCM, ông Lê Hữu Nghĩa, Chủ tịch Công ty Lê Thành - một doanh nghiệp chuyên về phân khúc nhà ở xã hội, đã đưa ra cảnh báo thẳng thắn: "Nếu tín dụng không được tháo gỡ thì kế hoạch nhà ở xã hội năm nay của TP.HCM cũng khó mà về đích."
Tương tự với nhà ở thương mại, dù những năm gần đây đã có nhiều nỗ lực tháo gỡ vướng mắc cho hàng ngàn dự án trùm mền và rút ngắn thủ tục hành chính cho các dự án mới, nhưng việc tín dụng bất động sản bị siết chặt đang làm giảm hiệu quả của những cải cách này. Mục tiêu tăng cung cho thị trường và hãm phanh giá nhà đang trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Khoảng cách giữa chính sách và thực tế
Mặc dù đại diện Ngân hàng Nhà nước và một số ngân hàng thương mại khẳng định không có quan điểm siết tín dụng với bất động sản, và các dự án tốt vẫn được xem xét cho vay, thực tế lại cho thấy một bức tranh khác biệt:
- Cả người vay lẫn chủ đầu tư đều gặp khó khăn trong tiếp cận vốn
- Tình trạng này xảy ra ở mọi phân khúc: từ nhà ở xã hội, nhà ở thương mại, đến bất động sản công nghiệp, du lịch và y tế
- Thanh khoản trên thị trường đã và đang có dấu hiệu sụt giảm rõ rệt
- Nguy cơ bổ sung thêm nhiều dự án dở dang vì thiếu vốn ngày càng cao
Tầm quan trọng của bất động sản với nền kinh tế
Không thể phủ nhận vai trò quan trọng của bất động sản trong nền kinh tế Việt Nam. Lĩnh vực này đóng góp tới 12% vào GDP, chưa tính đến độ lan tỏa tới hơn 40 ngành nghề và lĩnh vực khác. Đặc biệt, nhu cầu nhà ở của người dân ở tất cả các phân khúc đều rất lớn, trong khi nguồn cung chưa đủ đáp ứng.
Ông Lê Hữu Nghĩa nhấn mạnh: "Cần thiết và cấp bách lúc này là phải giải quyết bài toán vốn cho thị trường, ở cả đầu vào và đầu ra. Tránh kéo dài bởi đóng băng thì dễ nhưng phá băng lại không hề đơn giản, mất rất nhiều thời gian và công sức."
Mục tiêu đô thị hóa và thách thức tín dụng
Trong một diễn biến mới nhất, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 80 với những mục tiêu đầy tham vọng:
- Đến năm 2030, tỷ lệ đô thị hóa cả nước đạt 50%
- Đến năm 2045, tỷ lệ đô thị hóa của Việt Nam thuộc nhóm trung bình cao của khu vực ASEAN và châu Á
- Xây dựng 3-5 đô thị có thương hiệu được công nhận tầm khu vực và quốc tế vào năm 2030
- Kinh tế khu vực đô thị đóng góp vào GDP cả nước năm 2025 khoảng 75%, đến năm 2030 đạt 85%
Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: liệu các khu đô thị làm thay đổi diện mạo đất nước có nằm trong danh mục bất động sản bị "siết" tín dụng? Hiện nay, Nhà nước đang đầu tư rất lớn vào hạ tầng, phát triển giao thông, đường sá, và đi liền với đó là những đô thị mới sẽ được hình thành.
Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa phân tích: "Nếu cứ tiếp tục siết chặt tín dụng thì làm sao có các khu đô thị và như vậy chúng ta sẽ lãng phí giá trị lan tỏa, hiệu ứng của đầu tư hạ tầng rất thấp."
Cần lộ trình phù hợp
Tất nhiên, bất động sản nói riêng và nền kinh tế nói chung không thể mãi phụ thuộc vào vốn ngân hàng. Tuy nhiên, cần phải có lộ trình phù hợp khi phát triển các thị trường vốn thay thế. Việc đột ngột rút đi nguồn ôxy lớn nhất của thị trường bất động sản sẽ không tránh khỏi những hệ lụy đáng tiếc.
Trong bối cảnh đất nước đang dồn lực để đạt tăng trưởng cao, bất động sản - thị trường tài sản lớn nhất, chiếm tỷ lệ cao trong GDP - cần được thúc đẩy phát triển mạnh mẽ và bền vững để đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng kinh tế. Bài toán tín dụng cần được giải quyết một cách cân bằng, vừa đảm bảo kiểm soát rủi ro, vừa tạo điều kiện cho thị trường phát triển lành mạnh.
