Cải cách thủ tục xây dựng: Người dân và doanh nghiệp hưởng lợi rõ rệt
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, mỗi năm có hàng chục nghìn hồ sơ xin cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ được nộp. Trước đây, quá trình này thường kéo dài, đòi hỏi nhiều thời gian và chi phí từ người dân. Tuy nhiên, kể từ khi chính sách bỏ thủ tục xin phép xây dựng được áp dụng, mọi thứ đã thay đổi đáng kể, mang lại lợi ích thiết thực cho cả cá nhân và doanh nghiệp.
Trải nghiệm thực tế từ người dân
Anh Ngọc Tuân, cư dân tại xã Nhà Bè, TP.HCM, chia sẻ: "Để xin được giấy phép xây dựng trước đây, tôi phải đi lại nhiều lần, bổ sung giấy tờ liên tục. Chi phí làm hồ sơ thủ tục lên đến hàng chục triệu đồng, bao gồm tiền thuê người đo vẽ và dịch vụ làm hồ sơ." Hiện nay, với các thủ tục đơn giản hóa, anh có thể tự nộp hồ sơ trực tuyến ngay tại nhà, giảm bớt áp lực về thời gian và tài chính.
Anh Tuân kể thêm: "Mới đây, tôi xin cấp phép xây dựng cho căn nhà trong khu quy hoạch 1/500 chỉ mất 12 ngày, kể cả cuối tuần, là nhận được thông báo khởi công. Chi phí cũng giảm đáng kể, chỉ tốn tiền thuê đơn vị vẽ bản vẽ thiết kế." Việc bỏ giấy phép xây dựng không chỉ rút ngắn thời gian chuẩn bị mà còn hạn chế tình trạng nhũng nhiễu, phiền hà, đồng thời cho phép người dân tự chủ trong thi công theo đúng bản vẽ đã duyệt.
Lợi ích vượt trội cho doanh nghiệp
Đối với các doanh nghiệp, việc bỏ quy định xin phép xây dựng cho các dự án có quy hoạch 1/500 được xem là bước đột phá quan trọng. Ông Dương Tuấn Tú, Tổng giám đốc Công ty Anh Tuấn, cho biết: "Khi hồ sơ thiết kế cơ sở của dự án được Bộ Xây dựng phê duyệt, chúng tôi có thể triển khai bản vẽ kỹ thuật thi công ngay, thay vì mất nhiều thời gian lặp lại hồ sơ như trước." Điều này giúp dự án rút ngắn từ 2 đến 3 tháng, thậm chí hơn, tạo cơ hội đưa sản phẩm ra thị trường nhanh hơn, thu hồi vốn và giảm chi phí tài chính trong bối cảnh lãi suất cao.
Ông Tú nhấn mạnh: "Trước đây, sau khi duyệt thiết kế cơ sở, doanh nghiệp vẫn phải làm thiết kế kỹ thuật thi công mới được cấp phép. Nay mọi việc nhanh hơn, tăng tính tự chủ nhưng đòi hỏi kiểm soát rủi ro để tránh sai thiết kế, giúp nghiệm thu và cấp sổ hồng dễ dàng hơn."
Tác động lan tỏa đến nền kinh tế
Theo kế hoạch mới nhất, nếu năm 2025 đã loại bỏ hơn 30% thủ tục hành chính trong lĩnh vực bất động sản, thì đến hết năm 2026, con số này sẽ tăng lên 50%, đồng thời giảm 50% thời gian thực hiện. TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường, phân tích: "Trong bất động sản và xây dựng, chi phí lớn nhất của doanh nghiệp thường là thời gian chờ thủ tục. Một dự án càng kéo dài khâu pháp lý thì càng tăng chi phí vốn, chi phí cơ hội và rủi ro thị trường." Khi thủ tục được rút gọn, doanh nghiệp có thể triển khai dự án nhanh hơn, giảm áp lực lãi vay và tình trạng "đất treo, dự án treo".
TS Trần Việt Anh, Phó hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Hùng Vương TP.HCM, cũng đồng tình: "Việc Bộ Xây dựng cắt giảm 50% thủ tục hành chính phản ánh tinh thần lấy cải cách thể chế làm động lực phát triển. Một dự án bất động sản có thể mất từ 2 đến 5 năm chỉ để hoàn tất pháp lý, nên cắt giảm thủ tục mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp và nền kinh tế."
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo: vấn đề không chỉ nằm ở số lượng thủ tục được cắt giảm, mà còn ở cách thức thực hiện. Nếu việc cắt giảm chỉ mang tính hình thức, thủ tục vẫn tồn tại dưới hình thức khác hoặc bỏ qua khâu kiểm soát cần thiết, có thể dẫn đến rủi ro về pháp lý và chất lượng dự án. Do đó, cần thiết kế lại toàn bộ quy trình theo hướng khoa học, minh bạch và dự báo được, đảm bảo lợi ích thực sự cho người dân và doanh nghiệp trong dài hạn.
