Cà Mau: Giá Vật Liệu Xây Dựng Tăng 40%, Doanh Nghiệp Đối Mặt Nguy Cơ Thua Lỗ Nặng
Trong bối cảnh năm 2026 được xác định là năm bứt phá để hoàn thành các mục tiêu kinh tế-xã hội, việc giải ngân đầu tư công đóng vai trò động lực tăng trưởng then chốt. Tuy nhiên, tại tỉnh Cà Mau, tình trạng giá vật liệu xây dựng tăng cao đang đẩy nhiều doanh nghiệp vào thế "tiến thoái lưỡng nan", khiến họ phải đối mặt với nguy cơ thua lỗ nặng nề nếu tiếp tục thi công.
Giá Vật Liệu Đội Lên 30-40%, Gây Áp Lực Lớn Cho Nhà Thầu
Khảo sát thực tế gần đây tại Cà Mau cho thấy, chi phí các loại vật liệu xây dựng thiết yếu đã tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm 2025. Đặc biệt, chi phí đá xây dựng vận chuyển đến chân công trình ở vùng nông thôn đã đội lên tới 40%. Ông Trịnh Quốc Thảo, đại diện đơn vị giám sát dự án tuyến lộ Đồng Trên (xã Tân Thuận), cho biết giá đá 1x2 hiện đã chạm ngưỡng hơn 1 triệu đồng/m3, tăng khoảng 40% so với trước đây.
Không chỉ tăng giá, chuỗi cung ứng vật tư cũng đang khan hiếm nghiêm trọng. Có thời điểm, các dự án buộc phải tạm dừng thi công từ 1 đến 2 tuần do thiếu hụt nguồn đá. Ông Trần Hoàn Bách, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tân Thuận, nhận định rằng giá vật liệu tăng cộng hưởng với giá nhiên liệu leo thang đã đẩy doanh nghiệp vào thế khó: thi công thì chắc chắn lỗ, dừng lại thì vi phạm hợp đồng và làm chậm phát triển địa phương.
Giải Ngân Chậm, Đòi Hỏi Can Thiệp Từ Cấp Vĩ Mô
Áp lực tăng giá đã tác động đáng kể đến bức tranh giải ngân của tỉnh Cà Mau. Trong 3 tháng đầu năm 2026, tỉnh này mới giải ngân được khoảng 1.392 tỷ đồng, chỉ bằng 20% kế hoạch vốn đầu tư công cả năm. Đến đầu tháng 4, mới có 1.876 đơn vị đạt tỷ lệ giải ngân từ mức trung bình trở lên. Sự chậm trễ này là tín hiệu báo động, yêu cầu sự can thiệp từ các cấp quản lý cao hơn.
Theo ông Dư Minh Hùng, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Cà Mau, cơ chế quản lý cần linh hoạt hơn, trao quyền chủ động cho địa phương trong việc khảo sát và công bố chỉ số giá vật liệu sát với thực tế. Ông nhấn mạnh không thể để tình trạng giá chênh lệch lớn so với thị trường kìm hãm phát triển công trình.
Đề Xuất Giải Pháp Đột Phá Từ Nghị Trường
Những vướng mắc tại Cà Mau không phải là cá biệt, mà phản ánh rào cản hệ thống trong giải ngân đầu tư công toàn quốc. Nút thắt chính nằm ở các quy định pháp luật và độ trễ của cơ chế quản lý chi phí. Ông Giáp Văn Nhất, một chủ thầu xây dựng tại Cà Mau, chia sẻ rằng việc cập nhật giá qua thủ tục hành chính cồng kềnh khiến nhà thầu kiệt quệ trước khi nhận bù đắp.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Duy Thanh đã đề xuất ba giải pháp tháo gỡ:
- Rút ngắn chu kỳ công bố chỉ số giá: Bộ Xây dựng cần hướng dẫn địa phương công bố giá theo tuần hoặc tháng để bám sát thị trường.
- Linh hoạt cơ chế điều chỉnh hợp đồng: Sửa đổi nghị định cho phép điều chỉnh đơn giá khi biến động giá vượt 20% do yếu tố khách quan.
- Phân cấp mạnh mẽ cho địa phương: Trao quyền cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong phê duyệt dự toán phát sinh và điều chỉnh hệ số trượt giá.
Việc khơi thông điểm nghẽn về giá vật liệu không chỉ là hành động "cấp cứu" cho nhà thầu, mà còn là đòn bẩy chiến lược để giải phóng nguồn lực đầu tư công, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong nhiệm kỳ mới.
