Một nền tảng pháp lý đồng bộ, minh bạch và tiệm cận thông lệ quốc tế sẽ là điều kiện quyết định để thu hút các định chế tài chính, khơi thông dòng vốn. Nhiều nhà đầu tư sẵn sàng gia nhập thị trường khi có cơ chế rõ ràng.
Khung pháp lý cơ bản hình thành
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc, đến nay khung pháp lý nền tảng cho Trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam cơ bản được hình thành, tạo tiền đề quan trọng chuyển sang giai đoạn vận hành. Quy chế hoạt động của Trung tâm tài chính - văn bản có vai trò trực tiếp điều chỉnh tổ chức và hoạt động - hiện được các bộ, ngành, địa phương hoàn thiện ở giai đoạn cuối.
Trên thực tế, dòng vốn và sự quan tâm của nhà đầu tư vào Trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) đã bắt đầu hình thành với quy mô vốn cam kết hơn 9 tỷ USD. Thành phố đã trao chứng nhận cam kết thành viên cho 15 nhà đầu tư, phối hợp các đối tác chiến lược triển khai nhiều đề án trọng điểm như: Sàn giao dịch hàng hóa tập trung, Trung tâm tài chính hàng hải, Trung tâm tài chính hàng không, quỹ đầu tư mạo hiểm, chương trình tài chính xanh, Trung tâm thanh toán chuyển mạch quốc tế, Trung tâm thanh toán bù trừ và mô hình thử nghiệm (sandbox) số hóa tài sản thực.
Danh sách các thành viên tham gia cho thấy tham vọng xây dựng một hệ sinh thái tài chính đa lớp, với sự góp mặt của các ngân hàng thương mại, quỹ đầu tư, tổ chức công nghệ và doanh nghiệp hạ tầng. Không chỉ đơn thuần góp vốn, các tổ chức này mang theo mạng lưới khách hàng, nền tảng công nghệ và kinh nghiệm vận hành thị trường quốc tế - những yếu tố cốt lõi quyết định sự thành công của một trung tâm tài chính.
Các ngân hàng tham gia mạnh mẽ
Đến nay, ít nhất đã có sáu ngân hàng gồm Vietcombank, HDBank, LPBank, SHB, TPBank và Nam A Bank đã thông qua kế hoạch lập công ty con tại VIFC-HCMC. Các tổ chức này hướng đến mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế, đồng thời tìm nguồn thu ngoài tín dụng. Việc nhiều tổ chức tín dụng cùng lúc hướng đến VIFC-HCMC cho thấy xu hướng mở rộng sang các hoạt động tài chính quốc tế, trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng chịu giới hạn và biên lợi nhuận bị thu hẹp.
Các chuyên gia đánh giá, việc nhiều nhà đầu tư chủ động đăng ký tham gia ngay từ giai đoạn chuẩn bị thể chế là tín hiệu tích cực, cho thấy niềm tin vào định hướng phát triển Trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam. Tuy nhiên, để chuyển từ sự quan tâm sang hoạt động đầu tư thực chất, yếu tố quyết định vẫn là sự hoàn thiện kịp thời của khung pháp lý và cơ chế vận hành. Khi thiếu các công cụ tài chính cụ thể, thiếu cơ chế vận hành và giám sát rõ ràng, dòng vốn dù sẵn sàng cũng khó có thể được kích hoạt.
Hoàn thiện thể chế, bảo đảm vận hành thông suốt
Góp ý về việc hoàn thiện thể chế, ông Rich McClellan, Giám đốc điều hành Cơ quan Điều hành VIFC-HCMC cho rằng: Trong 3 đến 5 năm tới, thành công của trung tâm cần được đo bằng mức độ hoàn thiện thể chế và hiệu quả vận hành thực chất. Theo đó, trong giai đoạn đầu, ưu tiên là kích hoạt bộ máy vận hành, bao gồm thành lập đầy đủ các cơ quan điều hành và giám sát, ban hành quy định hoạt động, thu hút các thành viên đầu tiên và bảo đảm thực thi quy tắc một cách nhất quán. Sang năm thứ 3, cần hoàn thiện khung pháp lý và quy trình cấp phép, tạo niềm tin cho thị trường. Đến năm thứ 5, nền tảng thể chế vững chắc sẽ cho phép các sàn giao dịch và nền tảng tài chính vận hành ổn định, qua đó thu hút bền vững các định chế và dòng vốn quốc tế.
Vừa qua, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã chỉ đạo về tiến độ triển khai các Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam với yêu cầu kiểm soát chặt chẽ rủi ro, bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống tài chính quốc gia, đồng thời xây dựng môi trường đầu tư có chất lượng cao, tạo niềm tin để thu hút các định chế tài chính lớn. Việc thu hút nhà đầu tư phải đi vào thực chất, gắn với hiệu quả hoạt động và đóng góp cho nền kinh tế. Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương cần tập trung hoàn thiện cơ chế chính sách quản lý, giám sát, kiện toàn bộ máy điều hành và sớm thành lập cơ quan giám sát Trung tâm. Đây là những điều kiện quan trọng nhằm bảo đảm Trung tâm vận hành minh bạch, an toàn và phù hợp thông lệ quốc tế.
Bên cạnh đó, việc phát triển hạ tầng lõi, bao gồm hạ tầng vật lý và hạ tầng số cùng với xây dựng cơ chế thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao theo chuẩn mực quốc tế cũng được xác định là yếu tố quyết định đối với chất lượng vận hành của Trung tâm trong giai đoạn tới.
Cam kết từ TP.HCM
Phát biểu tại một diễn đàn thu hút đầu tư VIFC-HCMC mới đây, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Công Vinh cho biết: Thành phố cam kết đồng hành các đối tác trong việc hoàn thiện khung pháp lý theo hướng linh hoạt, tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Đồng thời tiếp tục tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, có tính dự báo cao và thúc đẩy mạnh mẽ các sáng kiến đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính. Với lợi thế kết nối các trung tâm tài chính quốc tế, sự tham gia của các định chế lớn cùng hệ sinh thái công nghệ đa dạng, Thành phố Hồ Chí Minh được đánh giá có đầy đủ điều kiện để trở thành điểm đến của dòng vốn toàn cầu, đóng vai trò là trung tâm kinh tế quan trọng của khu vực, góp phần kết nối dòng vốn, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại châu Á.
“Thành phố Hồ Chí Minh luôn cải cách mạnh mẽ, tạo lập môi trường thuận lợi nhất để các ý tưởng đổi mới được thử nghiệm, các mô hình mới được triển khai và các cơ hội mới được hình thành”, ông Nguyễn Công Vinh khẳng định.
