Trong bối cảnh phát triển đô thị năng động, Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang thu hút sự chú ý với những đề xuất đột phá nhằm nâng cao vị thế và năng lực cạnh tranh của Hà Nội. Theo đó, Thủ đô sẽ có đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, được tổ chức theo mô hình đặc thù với các cơ chế, chính sách vượt trội.
Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt: Cực tăng trưởng mới của Thủ đô
Dự thảo nêu rõ, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt thuộc TP Hà Nội sẽ do Quốc hội quyết định thành lập tại địa bàn có vị trí chiến lược. Đơn vị này được kỳ vọng thực hiện vai trò đô thị chức năng, trở thành cực tăng trưởng mới của Thành phố theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Nó sẽ áp dụng các cơ chế, chính sách ưu việt để thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và thực hiện các chính sách mới về quản trị địa phương.
Quản trị Thủ đô tiên tiến dựa trên công nghệ số và AI
Về quản trị, Dự thảo đề xuất UBND Thành phố quyết định các cơ chế, chính sách quản trị tiên tiến, bao gồm:
- Áp dụng phương thức quản trị dựa trên dữ liệu số, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý nhà nước.
- Quy định về an toàn, quản lý rủi ro, và quyền, nghĩa vụ chia sẻ dữ liệu của các cơ quan, tổ chức, cá nhân để phục vụ quản lý hiệu quả.
- Thay đổi trình tự, thủ tục hành chính để bảo đảm cải cách, nâng cao hiệu quả quản trị.
- Phát huy dân chủ ở cơ sở, huy động sự tham gia của người dân trong quản trị địa phương thông qua cơ chế khoán việc và tự quản.
Biện pháp đặc thù về an ninh, trật tự và môi trường
HĐND TP Hà Nội sẽ quy định các biện pháp đặc thù để bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ môi trường, và áp dụng biện pháp hành chính cấp bách phù hợp với yêu cầu bảo vệ thủ đô. Chủ tịch UBND các cấp được phép áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với các công trình vi phạm, như xây dựng sai quy hoạch, không có giấy phép, hoặc kinh doanh không bảo đảm an toàn PCCC.
Ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đa dạng
Dự thảo cũng nhấn mạnh các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, kinh doanh tại Hà Nội, bao gồm:
- Danh mục ngành, nghề ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược, với tiêu chí và thủ tục phê duyệt rõ ràng.
- Các ưu đãi như miễn, giảm tiền thuê đất, thuế suất, thuế thu nhập doanh nghiệp, hỗ trợ lãi suất vay vốn, và nhiều hình thức khác.
- Hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân, đặc biệt cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp do thanh niên, phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số làm chủ.
Nhà đầu tư chiến lược không đáp ứng điều kiện sẽ không được hưởng ưu đãi và phải bồi thường các khoản đã nhận.
Phát triển các loại hình kinh tế mới
Dự thảo đề cập đến việc phát triển các loại hình kinh tế mới như kinh tế ban đêm, kinh tế bạc (phục vụ người cao tuổi), kinh tế không gian tầm thấp, với quy định về phạm vi, tiêu chuẩn, và biện pháp hỗ trợ từ HĐND TP. Khu thương mại tự do tại Thủ đô cũng sẽ được thành lập với cơ chế đặc thù.
Dự kiến, dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI vào tháng 4/2026, mở ra hướng đi mới cho sự phát triển bền vững của Hà Nội.
