Kinh tế tập thể: Nền tảng vững chắc cho tăng trưởng bao trùm
Nhà nước cần thiết lập cơ chế và chính sách để huy động, sử dụng tối ưu mọi nguồn lực xã hội từ các thành phần kinhế khác nhau. Đối với khu vực kinh tế tập thể, Nghị quyết 20-NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã xác định mục tiêu rõ ràng: "Phát triển kinh tế tập thể năng động, hiệu quả, bền vững, cùng với kinh tế nhà nước trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân". Nghị quyết nhấn mạnh việc thu hút ngày càng nhiều nông dân, hộ gia đình, cá nhân và tổ chức tham gia, góp phần nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững đất nước.
Cam kết chính trị mạnh mẽ và thực tiễn triển khai
Cục trưởng Bùi Anh Tuấn chia sẻ: "Đây không chỉ là một chỉ tiêu kinh tế đơn thuần, mà còn là lời cam kết chính trị mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước Việt Nam về mục tiêu và ý nghĩa của tăng trưởng bao trùm: mọi người dân, thành phần kinh tế đều được trao quyền tiếp cận cơ hội phát triển và thụ hưởng thành quả của tăng trưởng kinh tế". Thời gian qua, Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế chính sách nhằm kiến tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và hỗ trợ các hợp tác xã phát triển bền vững. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của các hợp tác xã vẫn còn nhiều tồn tại hạn chế, trong đó khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng là một điểm nghẽn lớn.
Vai trò then chốt của quỹ tín dụng nhân dân
Quỹ tín dụng nhân dân là mô hình hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực tín dụng, được xây dựng và hoạt động trên nguyên tắc tương trợ, tự chủ và trách nhiệm cộng đồng. Khác với các tổ chức tín dụng thương mại, quỹ lấy thành viên làm trung tâm, gắn chặt với cộng đồng địa phương và phục vụ trực tiếp nhu cầu sản xuất, kinh doanh, đời sống chính đáng của người dân. Chiến lược phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2021-2030 đã xác định quỹ là một trong những thành tố then chốt nhằm thúc đẩy tài chính phục vụ khu vực kinh tế tập thể, hỗ trợ các hợp tác xã phát triển sản xuất hàng hóa.
Đến nay, cả nước có hơn 1.100 quỹ tín dụng nhân dân đang hoạt động, với tổng nguồn vốn đạt hơn 191 nghìn tỷ đồng và tổng dư nợ hơn 138 nghìn tỷ đồng. Hệ thống này đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế-xã hội ở địa phương, đặc biệt đối với lĩnh vực kinh tế tập thể và khu vực nông nghiệp, nông thôn.
Thách thức và giải pháp đồng bộ
Tuy nhiên, hệ thống quỹ tín dụng nhân dân đang đứng trước nhiều thách thức:
- Yêu cầu chuẩn hóa quản trị và kiểm soát rủi ro ngày càng cao.
- Áp lực chuyển đổi số và hiện đại hóa hoạt động.
- Yêu cầu thích ứng với quá trình sắp xếp tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp.
Thực tiễn triển khai chính sách cho thấy, tiếp cận vốn tín dụng vẫn là một trong những điểm nghẽn lớn nhất đối với khu vực kinh tế tập thể. Những thách thức này đòi hỏi các giải pháp đồng bộ, có cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm củng cố, nâng cao vai trò của quỹ trong phát triển kinh tế xã hội nói chung, khu vực kinh tế tập thể nói riêng.
Định hướng phát triển trong bối cảnh mới
Trao đổi về việc phát huy vai trò kinh tế tập thể trong bối cảnh mới, Cục trưởng Bùi Anh Tuấn cho biết, nhằm triển khai thực hiện Luật Hợp tác xã năm 2023 và Chiến lược phát triển kinhế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2021-2030, Bộ Tài chính đang hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình tổng thể phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030. Chương trình này bao gồm các nội dung liên quan đến phát triển hệ thống quỹ tín dụng nhân dân với tư cách là một loại hình hợp tác xã, đồng thời là tổ chức có vai trò dẫn dắt, thúc đẩy các hợp tác xã khác phát triển thông qua cung cấp nguồn vốn tín dụng hiệu quả.
Hiện nay, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang tham khảo ý kiến trong và ngoài nước để hoàn thiện các chính sách hỗ trợ phát triển khu vực kinh tế tập thể, sát với thực tiễn và phù hợp với thông lệ quốc tế. Theo hướng đó, các nỗ lực tập trung vào:
- Đánh giá vai trò và thực trạng phát triển của hệ thống quỹ tín dụng nhân dân.
- Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong phát triển các hợp tác xã tín dụng.
- Đề xuất các giải pháp củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống quỹ tín dụng nhân dân.
Những bước đi này nhằm đảm bảo quỹ tín dụng nhân dân tiếp tục là mạch vốn sống còn cho sự phát triển bền vững của kinh tế tập thể tại Việt Nam.
