Công ty Cổ phần Kinh doanh Thủy hải sản Sài Gòn (mã chứng khoán: APT) đang đối mặt với cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng, bắt nguồn từ một khoản vay bằng vàng cách đây 17 năm. Khoản vay ban đầu chỉ hơn 103 tỷ đồng nhưng nay đã phình to lên 2.449 tỷ đồng cả gốc lẫn lãi, vượt xa khả năng chi trả của doanh nghiệp.
Nguồn gốc khoản nợ vàng
Vào đầu năm 2009, APT ký hợp đồng vay vốn tại Ngân hàng Phương Nam (nay thuộc Sacombank) với tổng giá trị gồm tiền mặt và 5.833 lượng vàng SJC. Tại thời điểm giải ngân, giá vàng thị trường chỉ khoảng 17,7 triệu đồng/lượng, tương ứng giá trị hơn 103 tỷ đồng. Tuy nhiên, do nghĩa vụ trả nợ bằng hiện vật, khoản vay này đã kéo dài suốt 17 năm mà chưa thể tất toán.
Biến động giá vàng đẩy nợ lên cao
Giá vàng SJC tăng mạnh trong những năm gần đây đã khiến số dư nợ gốc bằng vàng của APT tăng vọt. Tính đến ngày 31/12/2025, giá vàng niêm yết ở mức 152,8 triệu đồng/lượng, đưa dư nợ gốc lên 891 tỷ đồng, riêng năm 2025 tăng thêm 500 tỷ đồng. Hệ quả là tổng nợ phải trả của công ty lên tới 2.814 tỷ đồng, gấp 32 lần vốn điều lệ 88 tỷ đồng. Trong đó, nợ quá hạn tại tổ chức tín dụng lên tới 2.749 tỷ đồng, bao gồm 994 tỷ đồng nợ gốc và 1.755 tỷ đồng nợ lãi tạm tính.
Tác động đến hoạt động kinh doanh
Dù hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi có tín hiệu tích cực, với doanh thu thuần năm 2025 đạt 265 tỷ đồng (tăng 5,9%) và lợi nhuận trước thuế thuần đạt 13,3 tỷ đồng (tăng 100,2%), nhưng khoản lỗ chênh lệch tỷ giá từ đánh giá lại khoản vay vàng lên tới 1.056 tỷ đồng đã khiến APT chịu lỗ sau thuế kỷ lục 1.153 tỷ đồng. Lỗ lũy kế chạm mốc 2.708 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu âm 2.619 tỷ đồng.
Phương án giải cứu và tương lai bất định
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên ngày 20/04/2026, APT đã thông qua lộ trình hủy tư cách công ty đại chúng vào năm 2027 nếu không khắc phục được tình trạng tài chính. Ban lãnh đạo thừa nhận khả năng trả nợ nằm ngoài năng lực tự có, phương án duy nhất là phối hợp với ngân hàng tìm đối tác mua lại nợ để tái cấu trúc. Kế hoạch kinh doanh năm 2026 đặt mục tiêu doanh thu 284 tỷ đồng (tăng 7,5%) nhưng lợi nhuận thuần dự kiến giảm 34,3% xuống 8,8 tỷ đồng do áp lực chi phí và rủi ro thu hồi mặt bằng.
