Volkswagen đang thử nghiệm một trong những mẫu xe mới được thiết kế riêng cho thị trường Trung Quốc tại một phòng thí nghiệm kiểm tra khổng lồ với những khối kim tự tháp bằng mút xốp. Tuy nhiên, bài kiểm tra lớn nhất vẫn còn ở phía trước: liệu các tài xế Trung Quốc có muốn mua những chiếc xe này hay không?
Những mẫu xe đang được đánh giá tại trung tâm phát triển rộng lớn của Volkswagen thuộc thế hệ xe sắp ra mắt, tập trung riêng cho thị trường Trung Quốc. Nhà sản xuất ô tô Đức đặt cược rằng chiến lược này có thể hồi sinh vận may của hãng tại thị trường xe hơi lớn nhất thế giới.
Vị thế suy yếu tại Trung Quốc
Volkswagen từng dẫn đầu thị trường Trung Quốc trong nhiều thập kỷ, với quốc gia này đóng góp hơn một nửa lợi nhuận hằng năm của hãng. Nhưng vị thế của công ty đã nhanh chóng xói mòn trong những năm gần đây do cạnh tranh khốc liệt từ các nhà sản xuất xe điện nội địa có công nghệ số tiên tiến hơn.
Để bắt kịp, Volkswagen đã tìm cách tách hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc khỏi các thiết kế lấy châu Âu làm trung tâm và quy trình ra quyết định chậm chạp tại trụ sở Đức. Hãng đầu tư 3,5 tỷ USD vào các cơ sở phát triển hiện đại tại Hợp Phì và ký thỏa thuận với nhiều công ty địa phương am hiểu công nghệ.
Chiến lược 'Ở Trung Quốc, cho Trung Quốc'
Những chiếc xe đầu tiên được sản xuất theo chiến lược này đang bắt đầu lăn bánh. Việc chúng có chinh phục được tài xế Trung Quốc hay không là phép thử đối với triển vọng tương lai của Volkswagen tại quốc gia này, đồng thời là trường hợp thử nghiệm cho khả năng sống sót của các thương hiệu phương Tây khác tại Trung Quốc.
Tổng giám đốc Volkswagen Oliver Blume phát biểu: 'Chào mừng đến với trung tâm sức mạnh của ngành công nghiệp ô tô, nơi chu kỳ công nghệ ngắn hơn, cạnh tranh khốc liệt hơn và kỳ vọng của khách hàng thay đổi nhanh hơn bất kỳ nơi nào khác'.
Ra mắt hơn 20 mẫu xe mới
Công ty dự kiến ra mắt hơn 20 mẫu xe mới tại Trung Quốc trong năm nay, bắt đầu với Volkswagen ID. Unyx 07. Mẫu sedan này, xuất xưởng tại Hợp Phì vào tháng 1, là chiếc Volkswagen đầu tiên được trang bị máy tính trung tâm mạnh mẽ cho phép tự hành cao hơn và các tính năng AI.
Trong chuyến chạy thử quanh Hợp Phì, xe tự lái qua dòng xe dày đặc trên cao tốc và di chuyển trong bãi đỗ xe ngầm. Tài xế chỉ cần yêu cầu trợ lý số để mở cửa sổ thay vì bấm nút. Đây là tính năng tiêu chuẩn trên các mẫu xe Trung Quốc đời mới.
Hợp tác với công ty công nghệ địa phương
Volkswagen phát triển công nghệ tự lái với Horizon Robotics. Các mẫu xe ra mắt cuối năm sẽ có phiên bản tiên tiến hơn, xử lý đường phố đô thị. Hãng cũng mua 5% cổ phần của Xpeng vào năm 2023, tận dụng chuyên môn của startup xe điện nội địa để hỗ trợ hệ thống điện tử.
Đây là sự đảo chiều mô hình cũ: thay vì Volkswagen cung cấp công nghệ cho liên doanh, giờ đây các công ty Trung Quốc cung cấp tri thức và thu về phần thưởng. Thomas Ulbrich, giám đốc công nghệ Volkswagen Trung Quốc, cho biết Xpeng giúp 'khởi động nhanh' nhiệm vụ bắt kịp.
Cơ sở phát triển hiện đại tại Hợp Phì
Cơ sở ở miền đông Trung Quốc rộng tương đương 18 sân bóng đá, chứa các máy móc mới như phòng thí nghiệm tương thích điện từ với khối kim tự tháp giảm nhiễu. Việc có đầy đủ cơ sở thử nghiệm giúp rút ngắn thời gian phát triển 30%, cho phép hãng bám sát nhu cầu địa phương.
Một bộ khung gầm được thử nghiệm trên bệ rung lắc mới, rút ngắn thời gian kiểm tra từ 30 tuần xuống còn 10 tuần. Hợp Phì nhận máy này trước cả trụ sở Volkswagen tại Đức.
Lợi nhuận sụt giảm và kỳ vọng phục hồi
Lợi nhuận Volkswagen tại Trung Quốc giảm mạnh do mất thị phần và đầu tư lớn. Công ty dự kiến lợi nhuận dưới 500 triệu USD năm nay, so với 5 tỷ USD một thập kỷ trước. Volkswagen cho rằng năm nay là đáy, đầu tư bắt đầu sinh lời từ năm 2027, dù không còn ở quy mô thời hoàng kim.
Sự phục hồi phụ thuộc vào lượng người tiêu dùng Trung Quốc mua xe mới. Tại sự kiện tháng 4, Volkswagen trình làng bốn mẫu xe điện mới, ra mắt thương hiệu con Unyx để thu hút khách hàng trẻ. Michael Dunne, giám đốc Dunne Insights, nhận xét: 'Người tiêu dùng Trung Quốc trước đây nghĩ đến chất lượng khi nhắc Volkswagen, giờ họ nghĩ đến sự cũ kỹ'.
Thách thức từ thị trường và đối thủ
Dù tiến bộ, các mẫu xe mới chưa đưa Volkswagen lên tuyến đầu công nghệ. Phần mềm lái tự động của Huawei đã xử lý đường không trải nhựa, trong khi công nghệ Volkswagen chưa phủ đường phố đô thị đến cuối năm. Thomas Luk, cựu tư vấn McKinsey, đặt câu hỏi: 'Họ đã sẵn sàng bắn loạt pháo hoa tiếp theo chưa?'
Thị trường khắc nghiệt khi doanh số ô tô Trung Quốc giảm tháng thứ bảy liên tiếp vào tháng 4, doanh số xe điện yếu sau khi trợ cấp hết hạn. Trớ trêu, Volkswagen tái xuất dẫn đầu nhờ xe xăng.
Xuất khẩu xe điện từ Trung Quốc
Volkswagen muốn bán xe điện phát triển tại Trung Quốc sang Đông Nam Á, Trung Đông và Nam Mỹ, nhưng không bán tại châu Âu hay Mỹ. Chiến lược này tác động đến châu Âu khi tuyển dụng tại Hợp Phì đi kèm cắt giảm việc làm tại Đức. Blume kết luận: 'Phát triển xe ở châu Âu cho châu Âu rồi mang ra thế giới: Mô hình này đã hết thời'.
