Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức bước vào sân chơi mới nổi thứ cấp
Nhân dịp năm mới Bính Ngọ 2026, bà Vũ Thị Chân Phương – Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước – đã có cuộc trao đổi với báo chí về hành trình nâng hạng và nâng chất thị trường chứng khoán Việt Nam. Bà nhấn mạnh rằng đây là bước ngoặt lịch sử sau nhiều năm nỗ lực hoàn thiện thể chế, cải thiện hạ tầng và tăng cường minh bạch.
Những thành tựu nổi bật trong năm 2025
Theo bà Phương, điểm nhấn đầu tiên của năm qua là việc khai trương và vận hành thành công Hệ thống công nghệ thông tin mới (KRX). Hệ thống này tạo cơ sở vững chắc để phát triển các dịch vụ và sản phẩm mới theo lộ trình đã đề ra. Đặc biệt, FTSE Russell đã công bố Việt Nam đáp ứng toàn bộ tiêu chí và được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Sự kiện này không chỉ khẳng định chất lượng phát triển của thị trường mà còn nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu sau 25 năm hoạt động.
Công tác hoàn thiện pháp lý cũng để lại nhiều dấu ấn quan trọng, từ Luật Chứng khoán sửa đổi đến các nghị định, thông tư, đề án và văn bản liên quan. Trong bối cảnh kinh tế – tài chính quốc tế nhiều biến động, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn duy trì sự phát triển ổn định, hoạt động an toàn và củng cố tính minh bạch. Tính đến ngày 31/12/2025, VN-Index đạt 1.784 điểm, tăng hơn 40% so với cuối năm trước và trở thành một trong những thị trường tăng trưởng hàng đầu thế giới.
Mức vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt hơn 9,9 triệu tỷ đồng, tăng 39,2% so với cuối năm trước, tương đương 86,7% GDP ước tính năm 2024. Số lượng tài khoản nhà đầu tư đã vượt mốc 11,6 triệu tài khoản, vượt xa mục tiêu đề ra đến năm 2030. Những con số này phản ánh sức hút mạnh mẽ và tiềm năng phát triển vượt bậc của thị trường.
Động lực và áp lực từ việc nâng hạng
Bà Phương cho biết, việc nâng hạng mở ra một khởi đầu mới cho hành trình hội nhập sâu hơn của thị trường chứng khoán và thị trường tài chính Việt Nam vào sân chơi chuẩn mực cao hơn toàn cầu. Đây là động lực quan trọng để thị trường bước vào giai đoạn phát triển mới, nhưng đồng thời cũng tạo ra áp lực lớn buộc tất cả các bên liên quan phải tự nâng cao chuẩn mực của mình.
Từ cơ quan quản lý, thành viên thị trường, doanh nghiệp niêm yết cho đến nhà đầu tư đều cần phải thay đổi và cải thiện. Bà nhấn mạnh rằng, kết quả tốt đẹp trên từng chặng đường sẽ phụ thuộc vào khả năng biến áp lực thành động lực. Thị trường không chỉ thu hút vốn ngoại chất lượng cao mà còn đòi hỏi yêu cầu cao hơn về quản trị doanh nghiệp và tính công khai, minh bạch.
Khi thị trường đã bước vào sân chơi mới nổi, các chuẩn mực về quản trị công ty, năng lực tài chính, hạ tầng và sản phẩm dịch vụ cũng được nâng lên. Đặc biệt, việc tuân thủ công bố thông tin và đảm bảo tính minh bạch trở thành yếu tố then chốt mà các tổ chức trung gian và doanh nghiệp niêm yết cần chú trọng.
Giải pháp trọng tâm cho năm 2026
Để thị trường chứng khoán có bước tiến mới trong năm 2026, bà Phương cho biết cơ quan quản lý sẽ tập trung vào một số nhiệm vụ then chốt. Trước hết, việc hoàn thiện khung pháp lý sẽ được đẩy mạnh nhằm hướng tới các mục tiêu cao hơn của FTSE Russell và danh sách xem xét nâng hạng của MSCI.
Trên nền tảng hệ thống KRX, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục đổi mới và hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin, gắn liền với chuyển đổi số toàn diện trong công tác quản lý, giám sát và vận hành thị trường. Một trong những bước đi quan trọng là triển khai cơ chế Đối tác bù trừ trung tâm (CCP), dự kiến vận hành vào đầu năm 2027.
Song song đó, công tác phân loại và tổ chức lại thị trường cổ phiếu niêm yết sẽ được thực hiện, cùng với việc xây dựng và vận hành hiệu quả các thị trường mới như thị trường giao dịch các-bon, thị trường tài sản mã hóa và thị trường chuyên biệt cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Cơ quan quản lý cũng sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra và giám sát, đồng thời cải cách thủ tục hành chính và nâng cao năng lực của các tổ chức trung gian.
Ngoài ra, việc đẩy mạnh IPO gắn với niêm yết, thúc đẩy doanh nghiệp FDI tham gia thị trường và xây dựng cơ chế chào bán trái phiếu công chúng cho các dự án trọng điểm sẽ giúp huy động hiệu quả nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Những giải pháp này hứa hẹn đưa thị trường chứng khoán Việt Nam lên một tầm cao mới, đóng góp mạnh mẽ hơn vào sự phát triển kinh tế đất nước.
