Thị trường chứng khoán khởi đầu tuần với sắc đỏ tràn ngập
Phiên giao dịch đầu tuần ngày 16-3 đã chứng kiến thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục rơi vào trạng thái ảm đạm. Chỉ số VN-Index chính thức mất mốc 1.700 điểm, kéo theo thanh khoản sụt giảm đáng kể. Khối ngoại duy trì xu hướng bán ròng, trong khi nhóm cổ phiếu dầu khí lao dốc mạnh, tạo nên một bức tranh u ám cho các nhà đầu tư.
Nhận diện những rủi ro tiềm ẩn
Theo phân tích của các chuyên gia, hàng loạt yếu tố tiêu cực đang đè nặng lên thị trường. Lãi suất có xu hướng tăng trở lại, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giá dầu neo ở mức cao và những lo ngại về lạm phát, tỉ giá gia tăng đã khiến kênh đầu tư chứng khoán trở nên kém hấp dẫn trong ngắn hạn.
Chị Hoàng Hà, một nhà đầu tư tại Thành phố Hồ Chí Minh với 4 năm kinh nghiệm, chia sẻ rằng chỉ trong vài ngày ngắn ngủi, tài khoản của chị đã chịu mức lỗ lên tới khoảng 20%. Đặc biệt, nhóm cổ phiếu chứng khoán mà chị nắm giữ chịu thiệt hại nặng nề, dù đây từng là nhóm ngành được kỳ vọng lớn trong đợt xem xét nâng hạng thị trường của tổ chức FTSE vào cuối tháng 3. "Hai cổ phiếu trong danh mục của tôi là HCM và FTS đều đã giảm về mức thấp nhất trong 2 năm qua. Thậm chí, mã FTS còn đang 'dò đáy' 2 năm với mức lỗ lên tới 30%. Đó là tôi chưa sử dụng vốn vay (margin), nhiều nhà đầu tư khác còn bị lỗ tới 40%-50% vì tỉ lệ đòn bẩy quá cao" - chị Hà than thở.
Không chỉ riêng nhóm cổ phiếu chứng khoán, nhiều nhà đầu tư nắm giữ các nhóm cổ phiếu ngân hàng, dầu khí, bất động sản và khu công nghiệp cũng đang lo lắng sau khi VN-Index đánh mất hơn 200 điểm chỉ trong 2 tuần đầu tháng 3.
Lãi suất tăng - rào cản lớn cho đà tăng trưởng
Ông Nguyễn Đức Khang, Trưởng Phòng Phân tích tại Công ty Chứng khoán Pinetree, nhận định rằng lãi suất trên thị trường liên ngân hàng vẫn duy trì ở mức cao. Chênh lệch lãi suất giữa VNĐ và USD đã vượt 4% đối với các kỳ hạn từ một tháng trở lên, phản ánh lo ngại của thị trường về khả năng lãi suất VNĐ tiếp tục tăng để giảm áp lực lên tỉ giá trong bối cảnh quốc tế biến động.
"Nền kinh tế đang trong tình trạng 'căng' thanh khoản. Vài năm qua, tốc độ huy động vốn của hệ thống ngân hàng không theo kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng. Khi vốn tín dụng - được xem là 'mạch máu' của nền kinh tế - bị thắt chặt, dòng tiền chảy vào các tài sản rủi ro như chứng khoán cũng sẽ bị thu hẹp. Đây là rào cản ngăn thị trường có đợt tăng mạnh trong ngắn hạn" - ông Khang giải thích.
Ông Võ Diệp Thành Thoại, Trưởng Phòng Khách hàng cao cấp tại Công ty Chứng khoán DNSE, bổ sung rằng lịch sử cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam hiếm khi tăng trưởng trong môi trường lãi suất cao. Thị trường có thể tăng trong những bối cảnh khắc nghiệt như đại dịch COVID-19, nhưng khi mặt bằng lãi suất tăng mạnh, khả năng duy trì đà tăng là rất khó khăn.
Kỳ vọng về việc nâng hạng thị trường
Liên quan đến câu chuyện nâng hạng thị trường, dù nhiều dự báo cho rằng Việt Nam có khả năng được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi vào tháng 9-2026, các chuyên gia nhấn mạnh rằng yếu tố này không phải là "chiếc đũa thần" có thể ngay lập tức đảo chiều xu hướng của thị trường chứng khoán.
Ông Nguyễn Đức Khang khuyến nghị nhà đầu tư không nên kỳ vọng quá lớn vào việc nâng hạng sẽ tạo cú bứt phá mạnh cho chứng khoán Việt Nam. Trong bối cảnh dòng tiền quốc tế đang ưu tiên các thị trường phát triển với mức độ an toàn cao hơn, nhiều quỹ ngoại hoạt động lâu năm tại Việt Nam đang đối mặt áp lực rút vốn từ nhà đầu tư quốc tế.
"Ngay cả khi việc nâng hạng chính thức diễn ra, dòng vốn đổ vào thị trường Việt Nam chủ yếu và chắc chắn nhất sẽ đến từ các quỹ ETF bị động (Passive Funds). Những quỹ này buộc phải mua cổ phiếu Việt Nam để mô phỏng theo tỉ trọng mới của chỉ số FTSE Emerging Markets, với quy mô dự kiến khoảng 600 - 800 triệu USD (tương đương 15.000 - 20.000 tỉ đồng). Nếu so sánh con số này với áp lực bán ròng của khối ngoại hơn 125.000 tỉ đồng trong năm 2025 và hơn 16.500 tỉ đồng tính từ đầu năm 2026 đến nay, dòng vốn từ nâng hạng dự kiến là khá nhỏ" - ông Khang nêu rõ.
Triển vọng ngành và mùa báo cáo kinh doanh
Trong báo cáo mới nhất, Công ty Quản lý quỹ UOBAM Việt Nam đưa ra kịch bản cơ sở rằng nếu không xuất hiện biến động lớn bất ngờ, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn có thể tăng trưởng nhưng sẽ thấp hơn so với năm 2025. Mức tăng này được đánh giá phù hợp với triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp khoảng 15%.
Bà Thiều Thị Nhật Lệ, Tổng Giám đốc UOBAM Việt Nam, cho rằng nhóm ngân hàng nhiều khả năng tiếp tục giữ vai trò trụ cột của thị trường nhờ quy mô vốn hóa lớn, tăng trưởng lợi nhuận ổn định 2 chữ số và chất lượng tài sản được cải thiện. Bên cạnh đó, ngành bán lẻ và tiêu dùng được kỳ vọng hưởng lợi từ nhu cầu tiêu dùng trong nước tăng, cùng các chính sách hỗ trợ như giảm thuế, trong bối cảnh tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng.
"Các ngành vật liệu xây dựng, xây dựng hạ tầng và các doanh nghiệp liên quan đến đầu tư công có thể duy trì tăng trưởng tích cực dựa trên tiến độ giải ngân và nhu cầu phát triển hạ tầng dài hạn" - bà Lệ nhấn mạnh.
Về mùa báo cáo kết quả kinh doanh quý I và mùa đại hội đồng cổ đông năm 2026, ông Đinh Minh Trí, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân tại Công ty Chứng khoán Mirae Asset (MAS), cho biết nếu không có diễn biến từ cuộc xung đột ở Iran thì tâm lý thị trường trong mùa đại hội cổ đông năm nay sẽ thoải mái hơn. Tuy nhiên, sự kiện này đã tạo thêm yếu tố bất định đối với hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp.
"Phần lớn kế hoạch được lập trước thời điểm phát sinh các biến động mới, trong khi những yếu tố như chi phí đầu vào, chi phí logistics đang có xu hướng tăng, đặc biệt đối với các doanh nghiệp xuất khẩu. Đây có thể trở thành biến số quan trọng, tạo áp lực nhất định lên triển vọng kinh doanh cũng như tâm lý tại mùa đại hội cổ đông năm nay" - ông Trí kết luận.
