Thị trường chứng khoán Việt Nam chao đảo trong phiên lao dốc lịch sử
Ngày 9/3 đánh dấu một trong những phiên giao dịch tồi tệ nhất trong lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam khi làn sóng bán tháo lan rộng khắp các sàn. Tâm lý hoảng loạn bao trùm bảng điện tử, đẩy VN-Index giảm mạnh 115,05 điểm, tương đương 6,5%, xuống còn 1.652,79 điểm. Đây là mức giảm kỷ lục từ trước đến nay, phản ánh sự bất ổn sâu sắc trên thị trường tài chính.
Nguyên nhân từ xung đột địa chính trị và giá dầu tăng vọt
Theo bà Phạm Huyền Trang, Giám đốc Sản phẩm Đầu tư tại Công ty TNHH Quản lý Quỹ SSI, xung đột quân sự tại Iran đang diễn biến nghiêm trọng hơn với các cuộc tấn công lan rộng ở khu vực Trung Đông. Rủi ro địa chính trị này đã trở thành yếu tố chính chi phối thị trường toàn cầu, làm gián đoạn các tuyến vận chuyển năng lượng và đẩy áp lực lạm phát lên cao.
Đáng chú ý, giá dầu Brent đã tăng dựng đứng lên sát 110 USD/thùng, tăng khoảng 50% chỉ trong vài tuần kể từ khi chiến sự bùng phát. Nhiều dự báo cho thấy xung đột có thể kéo dài thêm 4–5 tuần, khiến rủi ro từ nhóm năng lượng trở nên khó lường hơn. Diễn biến này nhanh chóng kích hoạt tâm lý "risk-off" trên thị trường tài chính toàn cầu, khiến hàng loạt chỉ số chứng khoán lớn tại châu Á lao dốc mạnh, và Việt Nam không ngoại lệ.
Tác động đến kinh tế vĩ mô và chính sách tiền tệ
Tác động của giá dầu thế giới đã nhanh chóng phản ánh vào lạm phát trong nước. Bà Trang chỉ ra rằng, quyết định của Chính phủ tại Nghị quyết 36/NQ-CP về cơ chế điều chỉnh giá nhiên liệu linh hoạt đã khiến giá xăng RON95-III tăng lên 27.047 đồng/lít – mức cao nhất kể từ tháng 6/2022. Điều này có thể đẩy lạm phát, hiện khoảng 3% trong hai tháng đầu năm, tiến gần mức trần mục tiêu 4–4,5%, qua đó thu hẹp dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ.
Để hạn chế tác động lan tỏa, Chính phủ có thể kích hoạt một số công cụ hỗ trợ như xả Quỹ bình ổn giá xăng dầu (khoảng 230 triệu USD) hoặc tạm thời giảm thuế nhập khẩu nhiên liệu đến hết ngày 30/4. Dù khả năng thị trường tiếp tục điều chỉnh sâu hơn là có thật, chuyên gia cho rằng áp lực giải chấp hiện chưa quá đáng ngại, với tỷ lệ margin toàn thị trường vào cuối năm 2025 vẫn ở vùng an toàn khoảng 100%.
Triển vọng dài hạn vẫn tích cực dù biến động ngắn hạn
Theo đánh giá chuyên gia, cú sốc hiện tại mang tính chu kỳ nhiều hơn là một rủi ro vĩ mô dài hạn. Nền tảng kinh tế Việt Nam vẫn duy trì tích cực với tăng trưởng ổn định, xuất khẩu sản xuất cải thiện, vốn FDI giải ngân đều đặn và dư địa điều hành chính sách vẫn tương đối rộng. Ngoài ra, thị trường còn được hỗ trợ bởi triển vọng nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi của FTSE Russell trong thời gian tới, yếu tố có thể thu hút thêm dòng vốn trung và dài hạn.
Trong ngắn hạn, thị trường có thể tiếp tục biến động mạnh theo diễn biến địa chính trị. Tuy nhiên về trung và dài hạn, triển vọng của chứng khoán Việt Nam vẫn tích cực khi định giá thị trường đã lùi về vùng hỗ trợ lịch sử – tương tự giai đoạn Mỹ áp thuế quan toàn cầu vào tháng 4/2025, qua đó mở ra cơ hội cho các nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn.
"Đây là thời điểm nhà đầu tư nên bình tĩnh rà soát lại danh mục, thay vì phản ứng hoảng loạn trước những biến động ngắn hạn của thị trường", chuyên gia nhận định. Theo Mai Chi, việc duy trì sự kiên nhẫn và tập trung vào các yếu tố cơ bản có thể giúp vượt qua giai đoạn khó khăn này.
