Bước ngoặt lịch sử: Chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi
Vào lúc 3 giờ sáng ngày 8/4/2026, FTSE Russell đã công bố kết quả rà soát giữa kỳ, chính thức xác nhận việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp. Quyết định này sẽ có hiệu lực từ ngày 21/9 tới, đánh dấu một cột mốc quan trọng sau nhiều năm nỗ lực cải cách.
Ngay trong phiên giao dịch sáng 8/4, thị trường đã phản ứng tích cực với thông tin này. VN-Index có thời điểm tăng hơn 4% ngay sau khi mở cửa, và tạm kết phiên sáng với mức tăng hơn 58 điểm. Sắc xanh bao phủ toàn sàn, cho thấy dòng tiền đang nhập cuộc mạnh mẽ.
Dòng vốn tỷ USD: Cơ hội và thách thức
Theo ông Hoàng Việt Phương, Giám đốc Khối nghiên cứu và tư vấn đầu tư tại Chứng khoán VNDirect, đây là bước ngoặt mang tính cấu trúc, phản ánh quá trình cải cách kéo dài nhiều năm của Việt Nam đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Thị trường đang chuyển từ trạng thái "câu chuyện kỳ vọng" sang chất xúc tác hiện thực trong mắt dòng vốn toàn cầu.
Từ kỳ review tháng 9 năm nay, Việt Nam sẽ bắt đầu được thêm vào hệ thống chỉ số FTSE Emerging Markets với tỷ trọng ban đầu ước tính khoảng 0,2-0,4%. Đồng thời, thị trường sẽ từng bước bị loại khỏi rổ FTSE Frontier Index. Quá trình này được thiết kế theo cơ chế chuyển tiếp đồng bộ, giúp tạo trạng thái chuyển dịch dòng vốn tương đối mượt mà, hạn chế các cú sốc về cung - cầu.
VNDirect ước tính dòng vốn ETF mô phỏng FTSE có thể giải ngân khoảng 1 tỷ USD trong giai đoạn đầu. Tổng dòng vốn, bao gồm cả quỹ chủ động, có thể đạt 3,5-5 tỷ USD trong trung hạn. Dòng tiền này sẽ tập trung vào các cổ phiếu có vốn hóa lớn, thanh khoản cao và tỷ lệ free-float tốt.
Lộ trình phân bổ vốn và những lưu ý cần thiết
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng dòng vốn này sẽ không đổ về ồ ạt mà được phân bổ theo lộ trình cụ thể. Nhóm phân tích của Chứng khoán VPBank dự báo giá trị dòng vốn thụ động tối thiểu chảy vào thị trường Việt Nam đạt khoảng 1,7 tỷ USD khi hoàn tất toàn bộ quá trình chuyển đổi.
Ông Nguyễn Đức Khang, Trưởng phòng phân tích tại Chứng khoán Pinetree, khuyên nhà đầu tư cần giữ "cái đầu lạnh". Ông cho rằng thông tin nâng hạng không còn mới và đã phần nào được phản ánh vào giá. Dòng vốn chắc chắn nhất sẽ đến từ các quỹ ETF bị động, với quy mô ước tính khoảng 600-800 triệu USD.
Ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng kiêm Giám đốc Phân tích tại SSI Research, cho biết kế hoạch nâng hạng sẽ triển khai theo 4 đợt. Đợt đầu vào tháng 9 dự kiến chỉ hơn 150 triệu USD, nên tác động ngắn hạn không quá lớn. Các đợt sau vào tháng 3/2027 và hai đợt cuối sẽ giải ngân phần còn lại.
Triển vọng dài hạn và tác động đến vị thế thị trường
Điểm tích cực quan trọng nhất, theo ông Hưng, là Việt Nam đã chính thức được nâng hạng, mở ra cánh cửa tiếp cận hệ sinh thái nhà đầu tư toàn cầu. Sự kiện này cũng tạo tiền đề để MSCI xem xét lại vị thế thị trường của Việt Nam trong tương lai.
FTSE Russell cũng đã công bố danh sách sơ bộ các cổ phiếu Việt Nam có khả năng được đưa vào bộ chỉ số FTSE trong kỳ rà soát tới. Danh sách chính thức sẽ được công bố vào ngày 21/9, dựa trên các tiêu chí hiện hành về vốn hóa, thanh khoản và tỷ lệ free-float.
Sự kiện nâng hạng không chỉ mang lại dòng vốn trực tiếp mà còn nâng cao uy tín và vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu. Đây là kết quả của quá trình cải cách liên tục, minh bạch hóa thị trường và nâng cao tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp trong nhiều năm qua.
