Chuyên gia đánh giá tác động căng thẳng Mỹ - Iran đến kinh tế Việt Nam
Trước những lo ngại về ảnh hưởng của căng thẳng địa chính trị đến nền kinh tế toàn cầu, TS. Lê Đạt Chí, Trưởng khoa Tài chính tại Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, đã đưa ra nhận định rằng căng thẳng giữa Mỹ và Iran chủ yếu mang tính chất ngắn hạn và khó có khả năng gây ra một cuộc khủng hoảng lạm phát kéo dài tại Việt Nam.
Diễn biến giá dầu và nguy cơ lạm phát
Theo phân tích của ông Chí, xét về thời gian và xu hướng giá dầu, những căng thẳng hiện nay có thể chỉ kéo dài trong khoảng từ 2 đến 4 tuần trước khi hạ nhiệt, và khó dẫn đến một cuộc xung đột kéo dài. Khi nguồn cung dầu từ các khu vực như Venezuela hay Iran được kiểm soát và thị trường ổn định trở lại, nguy cơ lạm phát sẽ không còn là yếu tố đáng lo ngại đối với Việt Nam.
Bên cạnh tác động đến lạm phát, diễn biến của giá dầu cũng đang ảnh hưởng mạnh mẽ đến tâm lý trên thị trường chứng khoán. Ở góc độ khu vực, việc Iran có thể phong tỏa eo biển Hormuz chủ yếu ảnh hưởng đến các quốc gia châu Á như Ấn Độ và Trung Quốc – những nước phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu từ Trung Đông. Trong khi đó, Mỹ và các nước châu Âu đã chủ động hơn về nguồn cung năng lượng nên mức độ tác động được đánh giá là thấp hơn.
Tác động đến doanh nghiệp Việt Nam và triển vọng dài hạn
Tuy nhiên, ông Chí cho rằng doanh nghiệp Việt Nam vẫn có thể chịu ảnh hưởng nhất định nếu giá dầu tăng mạnh trong ngắn hạn. "Ảnh hưởng của giá dầu tăng cao chủ yếu là làm chi phí sản xuất của các doanh nghiệp ở khu vực châu Á, trong đó có Việt Nam, tăng lên. Tuy nhiên, tác động này chỉ mang tính ngắn hạn" – ông Chí nhấn mạnh.
Ở góc nhìn dài hạn, vị chuyên gia này vẫn giữ quan điểm lạc quan về triển vọng thị trường năng lượng. "Dự báo dài hạn, tôi vẫn kỳ vọng chiến sự này sẽ kết thúc sớm trong 2-4 tuần và mọi thứ sẽ quay trở lại quỹ đạo bình thường. Tôi thậm chí lạc quan ở một kịch bản khác là đến cuối năm nay giá dầu có thể giảm xuống khoảng 30 USD/thùng", ông Chí chia sẻ.
Cảnh báo về tâm lý thị trường chứng khoán
Theo TS. Lê Đạt Chí, thị trường chứng khoán thường phản ứng thông qua "lăng kính tâm lý đám đông", khi giá cổ phiếu có thể biến động mạnh và đôi khi lệch khỏi giá trị nội tại của doanh nghiệp. Trong bối cảnh giá dầu tăng, nhiều cổ phiếu thuộc nhóm dầu khí, năng lượng có xu hướng tăng mạnh. Tuy nhiên, ông Chí cho rằng việc giá dầu tăng không đồng nghĩa các doanh nghiệp dầu khí sẽ ngay lập tức có lợi nhuận vượt trội hoặc bền vững.
Tương tự, kỳ vọng chi phí vận tải tăng cũng không đồng nghĩa ngành vận tải biển chắc chắn sẽ đạt kết quả kinh doanh tích cực. "Rủi ro từ các cạm bẫy này là rất lớn. Khi giá cổ phiếu tăng quá xa so với giá trị nội tại của doanh nghiệp, nhà đầu tư cần tỉnh táo đón đầu xu hướng và kiểm soát cảm xúc" – ông Chí cảnh báo.
Khuyến nghị cho nhà đầu tư
Từ thực tế này, TS. Lê Đạt Chí đưa ra một số khuyến nghị để nhà đầu tư tránh rơi vào các "cơn sốt" mang tính tâm lý:
- Trước hết, nhà đầu tư không nên quá hưng phấn khi thị trường tăng mạnh. "Chúng ta không cần vội vàng chạy theo để lên chuyến xe khi giá đã tăng quá cao, bởi sẽ luôn có những cơ hội khác" – ông Chí nói.
- Theo vị chuyên gia, một nhà đầu tư thông minh trước hết phải nghĩ đến việc "sống sót" trên thị trường, sau đó mới là nắm bắt cơ hội sinh lời. Vì vậy, dòng vốn nên được ưu tiên vào những tài sản có tính thanh khoản cao.
- Ông giải thích rằng khi đầu tư vào một tài sản tài chính, điều quan trọng không chỉ là lợi nhuận kỳ vọng mà còn là khả năng thanh khoản. Nhà đầu tư cần đảm bảo rằng khi có nhu cầu tài chính cho cuộc sống, họ có thể bán tài sản một cách dễ dàng.
- Ngoài ra, TS. Lê Đạt Chí cũng khuyến nghị nhà đầu tư và người dân tránh tham gia vào các hoạt động đầu cơ dựa trên tâm lý đám đông, bởi mức độ rủi ro rất cao. Thay vào đó, cần xác định rõ đâu là cơ hội đầu tư dài hạn và bền vững trong nền kinh tế.
Theo Sơn Nhung.
